Niewykorzystane miliardy z SAFE trafią do projektów z Ukrainą? Polska liczyła na te środki

Von der Leyen wskazuje na pozostałe środki z SAFE

Przewodnicząca Komisji Europejskiej Ursula von der Leyen podczas środowego orędzia o stanie Unii Europejskiej przedstawiła plany dotyczące dalszego wsparcia ukraińskiego sektora obronnego. Jednym z elementów ma być wykorzystanie pieniędzy, które pozostaną w ramach programu SAFE:

– Wykorzystując pozostałe środki z SAFE, uruchomimy nowy program wspólnych projektów z firmami ukraińskimi – zapowiedziała von der Leyen.

W wystąpieniu przewodnicząca KE mówiła również o planach rozwoju wspólnie z Ukrainą modułowego systemu obrony przeciwrakietowej. Wskazała w tym kontekście na projekt Freya, który ma łączyć ukraińskie doświadczenia i rozwiązania z możliwościami technologicznymi oraz produkcyjnymi Europy.

Według materiału źródłowego niewykorzystana pula SAFE może wynieść od 10 do nawet 20 mld euro.

Zapowiedź von der Leyen ma znaczenie także z polskiej perspektywy. Warszawa wcześniej sygnalizowała bowiem zainteresowanie kolejnym naborem w ramach SAFE i możliwością przeznaczenia niewykorzystanych przez inne państwa środków na polskie projekty obronne. W sierpniu wiceszef MON Paweł Zalewski mówił o planach przedstawienia Komisji Europejskiej kolejnych polskich projektów. Po wystąpieniu przewodniczącej KE nie jest jednak jasne, jaka część pozostałych środków będzie dostępna dla państw członkowskich.

Państwa UE miały nie być konsultowane

Według ustaleń RMF FM zapowiedź wywołała zaskoczenie w części państw członkowskich. Rozmówca rozgłośni zwrócił uwagę, że SAFE jest instrumentem pożyczkowym, a zobowiązania spłacają państwa korzystające z finansowania:

– Takiej rozmowy z KE nie było. Póki co, to my, czyli państwa członkowskie, spłacamy pieniądze z tej pożyczki, a nie Komisja Europejska – powiedział RMF FM jeden z unijnych dyplomatów.

Z materiału wynika, że podczas wcześniejszych rozmów roboczych Komisja miała jedynie sygnalizować możliwość zmiany sposobu wykorzystania pozostałych pieniędzy. Państwa członkowskie wskazywały natomiast, że ewentualne zmiany powinny zostać z nimi uzgodnione.

Ostateczna wysokość niewykorzystanej puli nie jest jeszcze przesądzona. Jak przekazał unijny komisarz ds. obrony Andrius Kubilius, może chodzić o 10–20 mld euro. Państwa członkowskie mają do końca października przekazać Komisji informacje dotyczące realizacji projektów. Dopiero po tym etapie ma być możliwe dokładniejsze określenie, jaka kwota pozostanie do rozdysponowania.

Sama zapowiedź von der Leyen nie oznacza więc jeszcze, że konkretna kwota została już przekazana Ukrainie. Na obecnym etapie chodzi o plan utworzenia programu wspólnych projektów z ukraińskimi firmami przy wykorzystaniu środków, które pozostaną w SAFE.

Źródło: Republika, rmf.fm

Dziękujemy, że przeczytałaś/eś nasz artykuł do końca.

Bądź na bieżąco! Obserwuj nas w Wiadomościach Google. 

Jesteśmy na Youtube: Bądź z nami na Youtube

Jesteśmy na Facebooku: Bądź z nami na FB

Jesteśmy na platformie X: Bądź z nami na X