Papież, który upomniał się o robotników. 135 lat od przełomowej encykliki Rerum novarum
W czasach gwałtownych przemian gospodarczych i rosnących nierówności społecznych papież Leon XIII opublikował dokument, który na trwałe wpłynął na społeczne nauczanie Kościoła. Encyklika „Rerum novarum” stała się głosem w obronie pracowników i godności ludzkiej pracy.
Krytyka wyzysku i obrona godności pracy
Rewolucja przemysłowa przyniosła Europie dynamiczny rozwój gospodarczy, ale jednocześnie pogłębiła różnice społeczne. Wielu robotników pracowało po kilkanaście godzin dziennie bez odpowiednich zabezpieczeń socjalnych i ochrony prawnej. W tym kontekście papież Leon XIII opublikował 15 maja 1891 roku encyklikę „Rerum novarum”, poświęconą kwestii społecznej. W dokumencie papież zwracał uwagę na konieczność sprawiedliwego wynagradzania pracowników. Pisał: „Z pewnością wiele trzeba wziąć pod uwagę względów, żeby ustalić słuszną płacę; na ogół jednak powinien bogaty i pracodawca pamiętać, że przy ustalaniu płacy ani Boskie ani ludzkie prawa nie pozwalają korzystać z biedy i nędzy cudzej, ani też w ogóle wyzyskiwać cudzego ubóstwa”.
Leon XIII sprzeciwiał się zarówno bezwzględnemu kapitalizmowi, jak i socjalizmowi odrzucającemu własność prywatną oraz religię. Podkreślał, że człowiek nie może być traktowany jedynie jako narzędzie produkcji.
W encyklice pojawiły się postulaty dotyczące prawa do sprawiedliwej płacy, odpoczynku oraz zrzeszania się pracowników. Papież pisał również: „Oto znów obowiązki bogatych i pracodawców: nie uważać robotnika za niewolnika, kierować się zasadą, że należy w nim uszanować godność osobistą podniesioną jeszcze przez charakter chrześcijanina”.
„Rerum novarum” jest uznawana za fundament nowoczesnej katolickiej nauki społecznej. Do dokumentu wielokrotnie odnosili się kolejni papieże, rozwijając nauczanie dotyczące kwestii społecznych i ekonomicznych. Wśród nich byli m.in. Pius XI oraz Jan Paweł II.
Mimo upływu ponad wieku od publikacji encykliki, wiele problemów wskazywanych przez Leona XIII pozostaje aktualnych. Debata o nierównościach społecznych, warunkach pracy i odpowiedzialności gospodarki wobec człowieka nadal pozostaje jednym z ważnych tematów współczesnej dyskusji publicznej.
Źródło: Republika, vaticannews.va
Dziękujemy, że przeczytałaś/eś nasz artykuł do końca.
Bądź na bieżąco! Obserwuj nas w Wiadomościach Google.
Jesteśmy na Youtube: Bądź z nami na Youtube
Jesteśmy na Facebooku: Bądź z nami na FB
Jesteśmy na platformie X: Bądź z nami na X
