Pierwsza osoba LGBT pełniąca obowiązki prezydenta

Po rezygnacji Aleksandara Vučicia z urzędu prezydenta Serbii obowiązki głowy państwa przejęła Ana Brnabić, dotychczasowa przewodnicząca Zgromadzenia Narodowego. Zgodnie z serbskim prawem będzie pełnić tę funkcję tymczasowo, do czasu wyboru nowego prezydenta, nie dłużej jednak niż przez 90 dni.

Brnabić jest pierwszą kobietą i pierwszą otwarcie homoseksualną osobą, która pełni funkcję głowy państwa Serbii. Jej obecna rola ma jednak charakter tymczasowy – nie została wybrana na prezydenta w wyborach.

Aleksandar Vučić złożył rezygnację 27 września 2026 roku. Jak tłumaczył, chciał wziąć udział w nadchodzących wyborach parlamentarnych jako zwykły obywatel. Następnego dnia przekazał obowiązki prezydenta Ani Brnabić.

W Serbii odbędą się wkrótce zarówno wybory parlamentarne, jak i prezydenckie. Przedterminowe wybory parlamentarne zaplanowano na 25 października. Wybory prezydenckie muszą zostać przeprowadzone najpóźniej do końca grudnia.

Vučić, który nie może ubiegać się o trzecią kadencję prezydencką, zapowiedział udział w wyborach parlamentarnych. Reuters podaje, że jego rezygnacja zakończyła drugą kadencję na siedem miesięcy przed jej planowanym końcem.

Ana Brnabić weszła do polityki w połowie poprzedniej dekady. W 2016 roku została ministrem administracji publicznej, a rok później Vučić powierzył jej misję utworzenia rządu.

W czerwcu 2017 roku została premierem Serbii. Jej nominacja była wówczas wydarzeniem bez precedensu – Brnabić została pierwszą kobietą na stanowisku premiera Serbii oraz pierwszą otwarcie homoseksualną osobą stojącą na czele rządu tego kraju.

Przed rozpoczęciem kariery politycznej przez ponad dekadę pracowała w sektorze prywatnym.

W czasie jej rządów Serbia deklarowała kontynuowanie europejskiego kursu, jednocześnie utrzymując bliskie relacje z Rosją i Chinami.

Brnabić kierowała serbskim rządem przez kilka lat. W 2024 roku przeszła na stanowisko przewodniczącej Zgromadzenia Narodowego.

To właśnie pełniona przez nią funkcja parlamentarna sprawiła, że po rezygnacji Vučicia automatycznie przypadły jej obowiązki prezydenta. Serbskie przepisy przewidują bowiem, że w przypadku przedterminowego zakończenia kadencji prezydenta jego obowiązki przejmuje przewodniczący parlamentu.

Brnabić może pozostać na tym stanowisku maksymalnie przez trzy miesiące. W tym czasie musi zostać wybrany nowy prezydent.

Brnabić pozostawała jednym z najważniejszych politycznych sojuszników Vučicia. W ostatnich latach była również jedną z osób krytykujących masowe protesty, które rozpoczęły się po katastrofie na dworcu kolejowym w Nowym Sadzie.

1 listopada 2024 roku zawaliła się część betonowego zadaszenia dworca. Zginęło 16 osób. Tragedia doprowadziła do wielomiesięcznych demonstracji, podczas których protestujący domagali się między innymi rozliczenia odpowiedzialnych za katastrofę, walki z korupcją i większej przejrzystości działania władz.

Brnabić zdecydowanie krytykowała część zarzutów formułowanych przez demonstrantów. W szczególności odnosiła się do twierdzeń o wykorzystaniu podczas protestów tzw. działa dźwiękowego, określając te informacje jako fałszywe.

Przejęcie obowiązków prezydenta przez Brnabić jest elementem szerszej zmiany politycznej, która rozpoczęła się wraz z rezygnacją Vučicia.

Już 25 października Serbowie mają głosować w przedterminowych wyborach parlamentarnych. Następnie kraj czekają wybory prezydenckie. Vučić nie będzie mógł ubiegać się o kolejną kadencję głowy państwa, ale zamierza pozostać aktywny w polityce poprzez udział w wyborach parlamentarnych.

Ana Brnabić pozostanie natomiast tymczasową głową państwa do czasu wyboru następcy Vučicia. Jej obecność na tym stanowisku jest historyczna, ale nie oznacza, że Serbia wybrała ją na pełną kadencję prezydencką.

Źródło: Republika

Dziękujemy, że przeczytałaś/eś nasz artykuł do końca.

Bądź na bieżąco! Obserwuj nas w Wiadomościach Google. 

Jesteśmy na Youtube: Bądź z nami na Youtube

Jesteśmy na Facebooku: Bądź z nami na FB

Jesteśmy na platformie X: Bądź z nami na X