Przez dziesięciolecia dostarczało spektakularnych odkryć. Stracą status mocarstwa

Światowej klasy centrum badań kosmicznych w Jodrell Bank, dom legendarnego, zabytkowego teleskopu Lovella, znalazło się w poważnym zagrożeniu. UK Research and Innovation (UKRI) poinformowało w poniedziałek, że z końcem marca 2028 roku przestanie finansować sieć e-Merlin – krajową infrastrukturę radioastronomiczną Wielkiej Brytanii. Decyzja ta oznacza, że obserwacje w ośrodku mogą całkowicie ustać, jeśli nie uda się znaleźć alternatywnego finansowania. 

Naukowcy określają ten krok jako ciężki cios dla brytyjskiej astronomii. Profesor Catherine Heymans, astronom królewski Szkocji, podkreśliła, że Jodrell Bank przez dziesięciolecia dostarczało spektakularnych odkryć naukowych, a cięcie wsparcia dla tej światowej klasy placówki jest wręcz druzgocące. 

Profesor Simon Garrington, zastępca dyrektora obserwatorium, przyznał, że personel jest zszokowany – wycofanie środków z e-Merlin wyrywa grunt spod nóg całej placówki. Zagrożonych jest 28 miejsc pracy na miejscu, a konsekwencje odczuje niemal 3000 naukowców korzystających z infrastruktury. Garrington zapowiada protest przeciw decyzji, ale jednocześnie upatruje nadziei w nowych zastosowaniach teleskopu, takich jak śledzenie satelitów i kosmicznych śmieci, które mogłyby przyciągnąć inne źródła pieniędzy. Cięcia nie ograniczają się do Jodrell Bank. 

UKRI i podległa jej Science and Technology Facilities Council (STFC) ogłosiły szeroki program oszczędności, który ma przynieść około 800 zwolnień. Winą za sytuację obarcza się rosnące koszty energii i wynagrodzeń oraz niekorzystne kursy walutowe przy międzynarodowych projektach, takich jak CERN. 

Profesor Brian Cox, znany popularyzator nauki związany z University of Manchester, wyraził zdumienie, że agencja kontynuuje te działania zamiast współpracować z nowym rządem w poszukiwaniu rozwiązania. Wśród innych dotkniętych projektów znalazły się m.in. 20-procentowe ograniczenie udziału Wielkiej Brytanii w Observatorium Rubina w Chile, 45-procentowe cięcie dla Next-Generation Transit Survey poszukującego układów planetarnych podobnych do Ziemi, całkowite wycofanie finansowania przyszłych instrumentów dla Extremely Large Telescope oraz rezygnacja z udziału w Event Horizon Telescope, dzięki któremu sfotografowano czarną dziurę w centrum Drogi Mlecznej. 

Przedstawiciele STFC zapewniają, że decyzje wynikają z rygorystycznego procesu priorytetyzacji i koncentracji środków na obszarach dających największą długoterminową wartość naukową, w tym na kolejnej generacji radioteleskopów. Związki zawodowe i środowisko naukowe ostrzegają jednak, że utrata tak ikonicznego ośrodka jak Jodrell Bank byłaby tragedią dla brytyjskiej nauki i podważałaby ambicje kraju jako mocarstwa naukowego.

Źródło: Republika

Dziękujemy, że przeczytałaś/eś nasz artykuł do końca.

Bądź na bieżąco! Obserwuj nas w Wiadomościach Google. 

Jesteśmy na Youtube: Bądź z nami na Youtube

Jesteśmy na Facebooku: Bądź z nami na FB

Jesteśmy na platformie X: Bądź z nami na X