Przejdź do treści
WAŻNE! Na portalu tvrepublika.pl dostępna jest anglojęzyczna wersja artykułu opisująca tragiczne zdarzenia z Krakowa, do których doszło 7 listopada. Republikę spotykają represje ze strony rządu za zadawanie trudnych pytań. Udostępnij prawdę swoim znajomym!
NBP Prezes NBP prof. Adam Glapiński: Narodowy Bank Polski zgromadził 700 ton złota. To historyczne osiągnięcie. Zrealizowaliśmy cel przyjęty przez Zarząd NBP. Polska ugruntowała swoją pozycję w gronie dziesięciu państw o największych zasobach złota na świecie
NBP Prezes NBP prof. Adam Glapiński: Narodowy Bank Polski i ja osobiście, tak jak każdego dnia, będziemy podejmować wszelkie starania na rzecz rozwoju gospodarczego Ojczyzny i pomyślności obywateli
NBP C.D. Prezes NBP prof. Adam Glapiński: Pragnę Państwa uspokoić oraz zapewnić, że bank centralny nie podda się żadnej politycznej presji
Ważne Portal Niezależna ustalił, że w dniu zamachu, do którego doszło 7 listopada w Krakowie, wysłano do Warszawy aż 141 krakowskich funkcjonariuszy prewencji policji. Tuż przed tragedią cały obszar krakowskiego Starego Miasta patrolowało 10 funkcjonariuszy
Ważne Wyjątkowa kolekcja 72 bajek Tomasza Sakiewicza w limitowanym wydaniu kolekcjonerskim! Szczegóły pod numerem telefonu: 22 232 37 70
19:43 Białoruś: Wiceminister spraw zagranicznych Rosji i specjalny przedstawiciel Gruzji ds. stosunków z Rosją spotkali się w Mińsku, wznawiając bezpośredni dialog między dwoma krajami, zerwany po wojnie rosyjsko-gruzińskiej w 2008 r.
19:09 Słowacja: Premier Robert Fico wyraził zadowolenie z wyników trójstronnego szczytu w Shenzhen — przekazała jego kancelaria. Jednocześnie skrytykował Unię Europejską za "retorykę wojny"
18:23 USA: Potencjalna kandydatura na prezydenta sekretarza stanu Marca Rubia cieszy się poparciem największej liczby wyborców Republikanów, podczas gdy u Demokratów brak jest zdecydowanego lidera - wynika z czwartkowego sondażu Emerson College
18:12 Troje podejrzanych w śledztwie dotyczącym Zondacrypto: Aleksandra G., Ewelina W. i Jacek R. zostali aresztowani. Sąd przychylił się do wniosku prokuratora
17:24 UE: Małgorzata Krok, dyrektor departamentu współpracy międzynarodowej Krajowej Administracji Skarbowej, zwyciężyła w wyborach na przewodniczącą zarządu Urzędu Unii Europejskiej ds. Celnych (EUCA)
16:52 Klub Koalicji Obywatelskiej kieruje do komisji etyki poselskiej wniosek o ukaranie posła Łukasza Mejzy (niezrzesz.) m.in. za jego wypowiedzi podczas wtorkowej debaty sejmowej poprzedzającej głosowanie nad wotum nieufności dla rządu Donalda Tuska
16:26 Lublin: W zakładach chemicznych w Lublinie doszło w czwartek do rozszczelnienia jednego ze zbiorników i wybuchu. Nikt nie został poszkodowany, nie ma zagrożenia dla otoczenia – poinformowała straż pożarna
15:37 Częstochowa: Marek Balt, były poseł i europoseł, zapowiedział, że będzie kandydował w przedterminowych wyborach prezydenta Częstochowy jako przedstawiciel Nowej Fali, partii zainicjowanej przez Joannę Senyszyn
15:14 Wielka Brytania i Norwegia sfinansują budowę dwóch nowoczesnych kutrów bojowych dla Ukrainy. Jednostki pomogą w zabezpieczeniu kluczowego dla świata szlaku zbożowego na Morzu Czarnym
Portal tvrepublika.pl Informacje z kraju i świata 24 godziny na dobę, 7 dni w tygodniu. Nie zasypiamy nigdy. Bądź z nami - TVREPUBLIKA.PL
Wydarzenie Klub Gazety Polskiej w Zielonej Górze i Tomasz Naruszewicz zapraszają na protest w obronie Trybunału Konstytucyjnego. Piątek, 20.11, g. 15:00, plac przed Urzędem Marszałkowskim ul. Podgórna 7, w Zielonej Górze
Wydarzenie Klub „Gazety Polskiej” Płock i poseł Wioletta Kulpa zapraszają na spotkanie z posłem Michałem Wosiem, 20 listopada godz. 18:00, Orlen Arena w Płocku
Wydarzenie Klub "Gazety Polskiej" Sierakowice zaprasza na protest w obronie Trybunału Konstytucyjnego, 20 listopada, g. 17, przed Sądem Rejonowym, ul. Kościuszki 1, Kartuzy
Wydarzenie Klub "Gazety Polskiej" Chrzanów i poseł Mariusz Krystian zapraszają na otwarte spotkanie z posłem Mariuszem Goskiem 21 listopada, godz. 15.00 w salce parafialnej ul. Mickiewicza 7, Chrzanów
Wydarzenie Klub "Gazety Polskiej" w Skierniewicach zapraszaj na protest przeciwko łamaniu praworządności, prześladowaniu i nękaniu wolnych mediów oraz manifestacja poparcia dla Prezydenta Karola Nawrockiego, 22 listopada, g. 15, Rynek Główny, Skierniewice
Wydarzenie Klub „Gazety Polskiej” Sucha Beskidzka zaprasza na spotkanie z posłami: Mariuszem Krystian oraz Mariuszem Goskiem, 21 listopada, g. 18, Dom Katolicki, ul. Rynek 15
Wydarzenie Klub "Gazety Polskiej" w Tarnowie zaprasza na więc poparcia Prezydenta RP Karola Nawrockiego oraz w obronie Trybunału Konstytucyjnego, 21 listopada, g. 14, Plac Sobieskiego, Tarnów
Wydarzenie Klub "Gazety Polskiej" w Kościerzynie zaprasza na protest w obronie Trybunału Konstytucyjnego oraz wsparcia działań Prezydenta RP Karola Nawrockiego, 21 listopada, g. 14, Rynek, Kościerzyna.
Wydarzenie Klub „Gazety Polskiej” Tarnowskie Góry i Katowice zapraszają na protest w obronie Prezydenta RP Karola Nawrockiego i w obronie Trybunału Konstytucyjnego oraz TV Republika, 21 listopada, g. 16, Plac Chrobrego, Katowice
Wydarzenie Klub "Gazety Polskiej" Wałbrzych zaprasza na Mszę Św. w intencji Ojczyzny oraz Prezydenta RP Karola Nawrockiego. 22 listopada, godz. 12:30, Wałbrzyska Kolegiata Pw. NMP Bolesnej i Św. Aniołów Stróżów
Wydarzenie Klub „Gazety Polskiej” Nowy Targ zaprasza na spotkanie z Posłem na Sejm Edwardem Siarką. 22 listopada, godz. 18:00. Spółdzielczy Dom Kultury, al. Mikołaja Kopernika 12, Nowy Targ
Wydarzenia Klub „Gazety Polskiej” w Zamościu zaprasza na wiec poparcia Prezydenta Karola Nawrockiego, 22 listopada, g. 13.00, Rynek Wielki, Zamość
Wydarzenie Kluby „Gazety Polskiej” w Łodzi zapraszają na manifestację poparcia dla działań Prezydenta RP w sprawie Trybunału Konstytucyjnego, 23 listopada, g. 17, ul. Piotrkowska 104, przed Urzędem Wojewódzkim
Wydarzenie Klub „Gazety Polskiej” Perth (Australia) zbiera podpisy pod listem protestacyjnym przeciw łamaniu prawa w Polsce, do 23 listopada, w miejscach spotkań Polonii
Wydarzenie Klub „Gazety Polskiej” Starogard Gd. zaprasza na spotkanie z Prezesem TV Republika Tomaszem Sakiewiczem i bardem Pawłem Piekarczykiem, 25 listopada, godz. 18:00, Sala Kinowa „Sokół” al. Jana Pawła II 2, Starogard Gdański
Wydarzenie Klub "Gazety Polskiej" Myślenice i poseł Władysław Kurowski zapraszają na spotkanie z posłem Jackiem Sasinem. 26 listopada, godz. 17:00 Dom Katolicki im. ks. Prałata Józefa Bylicy, ul. 3 Maja 1A, Myślenice
Wydarzenie Klub "Gazety Polskiej" Chojnice, posłowie Dorota Arciszewska-Mielewczyk, Aleksander Mrówczyński zapraszają na spotkanie z dr Oskarem Kida, Oskarem Szafarowiczem. 27 listopada, godz. 17:00 Centrum Edukacyjno-Wdrożeniowe ul. Piłsudskiego 30A, Chojnice
Wydarzenie Klub „Gazety Polskiej” Warszawa Bielany-Żoliborz oraz Stowarzyszenie „Solidarność Walcząca” zapraszają na uroczystość upamiętnienia Maurycego Mochanckiego, 28.11, Warszawa, Cmentarz Powązkowski, godz. 11.45 przy bramie od strony ul. Powązkowskiej
Wydarzenie Klub „Gazety Polskiej” w Łodzi zaprasza na spotkanie z dr Markiem Wochem, 24 listopada, g.18, Polsko-Amerykanski Osrodek Ksztalcenia Zawodowego ul. Kaminskiego 17/19
Wydarzenie Klub „Gazety Polskiej” Toruń zaprasza na spotkanie z Tomaszem Sakiewiczem, Prezesem TV Republika oraz Pawłem Piekarczykiem. 3 grudnia, godz. 18:00. Centrum Dialogu im. Jana Pawła II, Pl. bł. Stefana W. Frelichowskiego 1, Toruń
Wydarzenie Klub „Gazety Polskiej” Racibórz zaprasza na protest w obronie Konstytucji i Prezydenta RP Karola Nawrockiego, 21 listopada, g. 11, Rynek, Rybnik
Wydarzenie Klub „GP” Białystok-Centrum zaprasza na spotkanie z dr. Oskarem Kidą i sędziami Michałem Lasotą, Marcinem Czapskim, Jędrzejem Dessoulavy-Śliwińskim, Iwoną Tryfon-Wilkoszewską, 21.11, g. 16, Sala Podlaskiej Solidarności, ul. Suraska 1, Białystok
Wydarzenie Klub „Gazety Polskiej” Szczecin zaprasza na wiec w obronie Trybunału Konstytucyjnego i poparcia Prezydenta RP Karola Nawrockiego, 22 listopada, g. 14, Plac Armii Krajowej 1, przy Urzędzie Miasta Szczecin
Wydarzenie Klub "Gazety Polskiej" Jelenia Góra oraz Poseł Marzena Machałek zapraszają na spotkanie z Konstytucjonalistą DR. OSKAREM KIDĄ. 22 listopada, godz. 16:00. ORATORIUM przy Parafii Matki Bożej Miłosierdzia w Jeleniej Górze-Cieplicach ul. PCK 23
Wydarzenie Klub "Gazety Polskiej" Katowice II zaprasza na protest w obronie Prezydenta RP Karola Nawrockiego i w obronie Trybunału Konstytucyjnego, 22 listopada, g. 16, Aleja Korfantego, przy Pomniku Powstańców Śląskich, Katowice
Wydarzenie Klub "Gazety Polskiej" w Głogowie oraz poseł Wojciech Zubowski zapraszają na spotkanie z dr Małgorzatą Żaryn i prof. Janem Żarynem, 3 grudnia, g. 16.45, Aula św. Gerarda, przy Kościele pw. św. Klemensa, ul. Sikorskiego 23, Głogów

Giełdowy eksperyment w Korei Południowej wymknął się spod kontroli! Setki tysięcy wyzerowanych kont!

Korea Południowa, Giełda, Krach
Źródło: Telewizja Republika

Giełdowy sen wielu Koreańczyków zmienił się w pułapkę, gdy gwałtowny spadek indeksu KOSPI uruchomił lawinę wezwań do dopłat i przymusowych likwidacji pozycji otwartych z dźwignią finansową. Ponad 1,2 mln rachunków maklerskich znalazło się na rekordowo niskim poziomie, a według szacunków setki tysięcy kont zostały wyczyszczone z kapitału. Kryzys obnażył skalę ryzyka związanego z popularnością ETF-ów z dźwignią i zmusił władze Korei Południowej do pilnej reakcji.

Kulminacja spadków paraliżuje giełdę w Seulu

Jeszcze 22 czerwca KOSPI kończył sesję na historycznym poziomie 9114,55 pkt. Niespełna miesiąc później obraz południowokoreańskiego rynku przypomina już pobojowisko. W poniedziałek 20 lipca główny indeks giełdy w Seulu spadł o kolejne 4,46 proc., do 6516,27 pkt. Od rekordowego zamknięcia stracił więc 28,5 proc. Według estymacji strategów Goldman Sachs, przytoczonej przez Reuters, do 13 lipca wezwania do uzupełnienia zabezpieczenia objęły ponad 1,2 mln lewarowanych rachunków detalicznych, a od 320 do 360 tys. kont miało zostać w pełni zlikwidowanych przez brokerów. 

Te liczby nie opisują zwykłej giełdowej korekty. Pokazują skutek połączenia czterech wybuchowych dla giełdy czynników, czyli euforii wokół sztucznej inteligencji, niezwykłej koncentracji indeksu w dwóch spółkach, rekordowego zadłużenia inwestorów oraz funduszy mających podwajać dzienny ruch pojedynczej akcji. Na końcu tego łańcucha znaleźli się drobni gracze, nazywani w Korei „mrówkami”. Na jego początku były jednak decyzje regulatorów i branży finansowej, która nie mogła nie wiedzieć, jak zachowuje się dźwignia po odwróceniu trendu.

Jak mechanizm dźwigni finansowej doprowadził do strategii?

Skala wcześniejszej gorączki była nadzwyczajna. KOSPI wzrósł w 2025 r. o około 75 proc., a nawet po lipcowym załamaniu pozostawał 20 lipca mniej więcej 55 proc. na plusie od początku 2026 r. Długoterminowi posiadacze części akcji nadal mogą więc wykazywać zyski. Katastrofa dotknęła przede wszystkim tych, którzy wchodzili późno, kupowali za pożyczone pieniądze albo sięgali po instrumenty zwielokrotniające dzienną zmianę notowań.

Saldo kredytów maklerskich osiągnęło 24 czerwca rekordowe 38,63 bln wonów. Do 15 lipca zmalało do 34,37 bln wonów, ale nie dlatego, że wszyscy inwestorzy spokojnie spłacili zobowiązania. Spadkowi towarzyszyła fala wymuszonych sprzedaży. Szersze dane Banku Korei, obejmujące także inne formy finansowania inwestycji, wskazywały, że pod koniec maja dług inwestorów przekroczył 60 bln wonów.

Mechanizm jest bezlitosny. Gdy cena papierów spada, maleje wartość zabezpieczenia pożyczki. Broker żąda dopłaty. Jeśli klient nie dostarczy pieniędzy w wymaganym terminie, jego aktywa są sprzedawane bez względu na cenę i perspektywy spółki. Według danych Korea Financial Investment Association, opisanych przez SBS, od 1 do 10 lipca wartość takich przymusowych likwidacji związanych z niezapłaconymi należnościami maklerskimi wyniosła 425,8 mld wonów. Tylko 9 lipca było to 142,2 mld, a dzień później 81,6 mld wonów. 

W ten sposób spadek rodzi kolejny spadek. Niższy kurs wywołuje wezwanie do dopłaty, likwidacja pozycji zwiększa podaż akcji, a dodatkowa podaż naciska na notowania następnych inwestorów. Nie oznacza to, że dźwignia była jedyną przyczyną przeceny. Na rynek uderzyły również wątpliwości dotyczące trwałości boomu na sztuczną inteligencję i cen pamięci, sprzedaż zagranicznego kapitału, napięcia na Bliskim Wschodzie oraz decyzja Banku Korei z 16 lipca o podniesieniu stopy bazowej z 2,50 do 2,75 proc. Dźwignia zamieniła jednak złą pogodę w gwałtowną burzę. 

Chronologia pokazuje, jak szybko rynek utracił równowagę. Dzień po rekordowym zamknięciu, 23 czerwca, KOSPI runął o 9,99 proc. i zakończył sesję na poziomie 8203,84 pkt. 8 lipca stracił 5,35 proc., schodząc do 7246,79 pkt, a 16 lipca spadł o kolejne 6,37 proc. W kilku sesjach uruchamiano mechanizmy czasowo ograniczające handel automatyczny. Tak gwałtowne ruchy nie są dowodem, że każda wycena spółek technologicznych była pozbawiona podstaw. Są natomiast sygnałem, że przepływy wymuszone przez kredyt i pochodne zaczęły przesłaniać spokojną ocenę zysków, popytu na półprzewodniki oraz ryzyka gospodarczego. 

ETF, który z bezpiecznym koszykiem miał niewiele wspólnego

Szczególna odpowiedzialność władz bierze się z kalendarza. Jeszcze w kwietniu 2026 r. Financial Services Commission zmieniła przepisy, aby dopuścić krajowe fundusze ETF i ETN oparte na jednej akcji. Wcześniej fundusz musiał posiadać co najmniej dziesięć składników, a udział jednego nie mógł przekraczać 30 proc. Nowe regulacje pozwoliły tworzyć produkty zapewniające ekspozycję do 200 proc. na jedną dużą spółkę. Pierwsze z nich mogły trafić do obrotu już od 22 maja. 

Uzasadnienie brzmiało znajomo: koreański rynek miał nadążyć za Stanami Zjednoczonymi i Hongkongiem, zaoferować inwestorom większy wybór oraz zatrzymać odpływ kapitału za granicę. Wprowadzono godzinę dodatkowego szkolenia i bazowy depozyt w wysokości 10 mln wonów. Sam regulator wskazywał przy tym na ryzyko ujemnego efektu procentu składanego oraz różnic między ceną funduszu i wartością jego aktywów. Nie można zatem twierdzić, że zagrożenia pojawiły się dopiero po krachu. Były wpisane w konstrukcję produktu i znane przed jego debiutem.

Fundusz z dźwignią 2x nie obiecuje podwojenia wyniku akcji w skali miesiąca czy roku. Jego celem jest dwukrotność wyniku każdego dnia. Różnica jest fundamentalna. Jeżeli akcja spadnie ze 100 do 90, a następnie wzrośnie o 11,11 proc., wróci do punktu wyjścia. Fundusz 2x spadnie najpierw ze 100 do 80, po czym zyska około 22,22 proc. i zakończy na poziomie około 97,78. Im większa zmienność i dłuższy okres, tym silniej codzienne przeliczanie może podgryzać kapitał. Na takie ryzyko od dawna zwracają uwagę również amerykańscy regulatorzy. 

Do tego fundusz musi stale korygować ekspozycję za pomocą instrumentów pochodnych. Po wzroście dokupuje ryzyko, a po spadku je redukuje. To strategia, która może wzmacniać ruch, który już trwa. Na szerokim, płynnym rynku jej oddziaływanie bywa rozproszone. W Korei zostało skupione na Samsung Electronics i SK Hynix, które razem odpowiadały za ponad połowę wartości KOSPI. Reuters ustalił ponadto, że aktywa hongkońskiego funduszu z podwójną dźwignią na SK Hynix wzrosły od początku roku ponad dwudziestokrotnie, do 7,78 mld dolarów. W takim układzie instrument mający śledzić akcję może zacząć wpływać na cenę śledzonego waloru. 

Państwo najpierw otworzyło drzwi, potem zaczęło je zatrzaskiwać

16 lipca koreański nadzór ogłosił odwrót. Nowe emisje lewarowanych ETF-ów na pojedyncze spółki zostały czasowo wstrzymane. Od 5 sierpnia minimalny depozyt gotówkowy ma wzrosnąć trzykrotnie, z 10 do 30 mln wonów. Minimalna jednostka transakcji ma zostać zwiększona z jednej do 20 sztuk, inwestorzy przejdą dodatkowe szkolenia, a firmy finansowe mają powstrzymać się od nowych premier i akcji promocyjnych. Wymogi mają objąć produkty notowane zarówno w Korei, jak i za granicą. 

Władze zapowiedziały również większą odpowiedzialność firm zarządzających za dobór dostawców płynności i ograniczanie nadmiernych różnic między ceną rynkową funduszu a wartością jego aktywów. To istotne, ponieważ w czasie paniki inwestor może ponosić nie tylko zwielokrotnioną stratę na samej akcji, lecz także koszt rozjazdu ceny produktu z jego teoretyczną wyceną. Nadzór zastrzegł możliwość wprowadzenia dalszych środków, jeśli obecny pakiet nie uspokoi rynku.

Zabezpieczenia zaprojektowane wiosną nie wytrzymały nawet jednego kwartału. W kwietniu państwo przekonywało, że modernizuje rynek. W lipcu uznało, że musi ograniczyć dostęp do dopiero co dopuszczonych instrumentów. Pomiędzy tymi decyzjami setki tysięcy rachunków przeszły przez przymusową likwidację.

Nowe zasady mogą utrudnić napływ kolejnej fali niedoświadczonych graczy, ale nie cofną poniesionych strat i nie usuną ryzyka z istniejących produktów. Według Reuters Breakingviews na rynku pozostawało 16 takich funduszy. Wyższy próg gotówkowy selekcjonuje klientów według zasobności portfela, nie według wiedzy. Dodatkowy kurs może pomóc, ale nawet najlepszy test nie zmienia matematyki codziennej dźwigni ani ogromnej wagi dwóch producentów półprzewodników w indeksie. 

Nie można też zrzucić całej winy na chciwość „mrówek”. Dorosły człowiek odpowiada za własne decyzje inwestycyjne, lecz instytucje odpowiadają za reguły rynku i sposób dystrybucji produktu. Szczególnie wtedy, gdy produkt funkcjonujący w znanej formule ETF, choć oznaczony jako oparty na jednej spółce i lewarowany, jest w istocie skoncentrowanym zakładem pochodnym na dzienny kierunek jednej akcji. Państwo, które najpierw usuwa bariery w imię konkurencyjności, a po kilku tygodniach wprowadza awaryjne ograniczenia, nie może występować wyłącznie w roli ratownika. Jest także współautorem warunków, w których pożar się rozprzestrzenił.

Co doprowadziło do giełdowego kryzysu?

Koreański czarny poniedziałek mógł się zdarzyć dlatego, że przez długi czas koreańskie władze ignorowały niekorzystne zjawiska ekonomiczne. Wysokie koszty mieszkań, rosnące zadłużenie gospodarstw domowych i przekonanie, że zwykła praca nie wystarczy do zbudowania majątku, tworzą podatny grunt dla obietnicy szybkiego awansu. Według badania mieszkaniowego resortu infrastruktury za 2024 r. mediana ceny domu w Seulu odpowiadała 13,9-krotności rocznego dochodu gospodarstwa domowego. Sam Bank Korei odnotował w lipcu przyspieszenie wzrostu cen mieszkań w stolicy i okolicach oraz miesięczny wzrost kredytów gospodarstw domowych rzędu 8–9 bln wonów.

W takiej rzeczywistości aplikacja oferująca kredyt i podwójny dzienny wynik lidera boomu na AI wygląda jak skrót do celu, który na rynku nieruchomości odsuwa się coraz dalej. To nie usprawiedliwia jednak hazardowego podejścia do inwestycji, ale wyjaśnia dlaczego sam apel o rozsądek jest za słaby, a piętnowanie inwestorów zbyt wygodne. Jeżeli system premiuje koncentrację, ułatwia korzystanie z dźwigni finansowej i przez miesiące pokazuje niemal wyłącznie rosnące wykresy, to ryzyko musi wzrastać. Brutalną cenę w tej sytuacji zapłacili koreańscy inwestorzy.

Źródło: Reuters, Bankier.pl, Portal Telewizji Republika

Dziękujemy, że przeczytałaś/eś nasz artykuł do końca.

Bądź na bieżąco! Obserwuj nas w Wiadomościach Google. 

Jesteśmy na Youtube: Bądź z nami na Youtube

Jesteśmy na Facebooku: Bądź z nami na FB

Jesteśmy na platformie X: Bądź z nami na X