Niemcy i Francja chcą zniesienia jednomyślności w unijnej polityce zagranicznej. Kolejny krok do centralizacji władzy

Wykorzystują "casus Orbana" do dokonania zmian

Pod wspólnym listem skierowanym do szefowej unijnej dyplomacji Kai Kallas podpisały się Austria, Belgia, Dania, Finlandia, Francja, Hiszpania, Luksemburg, Niemcy, Holandia, Rumunia i Szwecja. Inicjatywie przewodzi Berlin, który już od dłuższego czasu opowiada się za ograniczeniem prawa do weta. Dokument został też przekazany pozostałym państwom członkowskim. Wiadomo jednak - komu na tym najbardziej zależy.

Dzisiaj najważniejsze decyzje dotyczące wspólnej polityki zagranicznej i bezpieczeństwa UE wymagają zgody wszystkich 27 państw Unii. Oznacza to, że jeden kraj może zablokować wspólne stanowisko całej Unii, np. w sprawie sankcji czy pomocy dla państwa trzeciego, tak jak to miało miejsce kilkukrotnie podczas rządów byłego już premiera Węgier Viktora Orbana, który np. nagle zablokował uzgodnioną przez przywódców UE 90-mld pożyczkę dla Ukrainy w związku ze sporem o ropociąg Przyjaźń lub blokował sankcje na Rosję.

Tak chcą obejść traktaty

Aby uniknąć podobnych sytuacji w przyszłości, państwa zaproponowały kilka zasad, które mają usprawnić podejmowanie decyzji. Po pierwsze zaproponowano, żeby kraje, które nie zgadzają się z daną decyzją, wstrzymywały się od głosu, zamiast ją blokować. Unijne przepisy przewidują tzw. konstruktywne wstrzymanie się od głosu, dzięki któremu państwo nie musi popierać decyzji, ale jednocześnie pozwala pozostałym krajom ją przyjąć. Państwa nie powinny też wykorzystywać prawa weta w polityce zagranicznej do uzyskania ustępstw w zupełnie innych sprawach; jeśli kraj ma poważne zastrzeżenia do konkretnej decyzji, powinien zgłosić je odpowiednio wcześnie i jasno wyjaśnić ich powody, tak aby możliwe było znalezienie kompromisu.

Większość kwalifikowana 

Sygnatariusze chcą też sprawdzić, w jakich przypadkach można skorzystać z istniejących już przepisów traktatowych i zastąpić jednomyślność głosowaniem większością kwalifikowaną, kiedy do przyjęcia decyzji wystarczyłoby poparcie co najmniej 55 proc. państw UE, czyli obecnie 15 z 27, reprezentujących co najmniej 65 proc. ludności Unii. Jak zauważyli autorzy listu, jedną z możliwości byłoby wykorzystanie tzw. klauzuli pomostowej zapisanej w art. 31 Traktatu o Unii Europejskiej, która pozwala w niektórych obszarach polityki zagranicznej przejść od jednomyślności do większości kwalifikowanej bez zmiany traktatów. Problem w tym, że na samo uruchomienie tego mechanizmu muszą zgodzić się wszystkie państwa UE. Dlatego autorzy listu proponują konsultacje, które miałyby pomóc w znalezieniu kompromisu.

Źródło: Republika, PAP, X

Dziękujemy, że przeczytałaś/eś nasz artykuł do końca.

Bądź na bieżąco! Obserwuj nas w Wiadomościach Google. 

Jesteśmy na Youtube: Bądź z nami na Youtube

Jesteśmy na Facebooku: Bądź z nami na FB

Jesteśmy na platformie X: Bądź z nami na X