ZUS zaniżył mu emeryturę. Były kolejarz wywalczył 1500 zł podwyżki miesięcznie

Problem może dotyczyć osób, którym ZUS pomniejszył podstawę emerytury powszechnej o świadczenia pobrane wcześniej. W praktyce oznaczało to niższą wypłatę każdego miesiąca, często przez wiele lat. Po wyroku Trybunału Konstytucyjnego i kolejnych rozstrzygnięciach sądowych coraz więcej emerytów sprawdza, czy ich świadczenie zostało obliczone prawidłowo.

Około 1500 zł miesięcznie więcej

Jedna z najnowszych spraw dotyczy byłego pracownika kolei, który zakwestionował sposób obliczenia swojej emerytury. Przy ustalaniu świadczenia ZUS zastosował art. 25 ust. 1b ustawy emerytalnej, pomniejszając podstawę emerytury powszechnej o sumę świadczeń pobranych wcześniej. 

W imieniu emeryta złożono wniosek o ponowne przeliczenie emerytury bez zastosowania przepisu uznanego przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodny z ustawą zasadniczą. Sprawa trafiła do sądu, a ostateczne rozstrzygnięcie okazało się dla byłego kolejarza bardzo korzystne.

- Sprawa trafiła do sądu, a sąd okręgowy najpierw oddalił odwołanie. Jednak po wniesieniu apelacji zapadł odmienny wyrok: sąd apelacyjny zmienił wcześniejsze rozstrzygnięcie i nakazał ZUS ponowne przeliczenie emerytury. Wyrok ten jest prawomocny, a to oznacza, że ZUS ma obowiązek jego wykonania. W efekcie wygranej miesięczna emerytura klienta wzrośnie o około 1500 zł, a jednorazowe wyrównanie za czas trwania postępowania sięgnie blisko 10 tys. zł - mówi radca prawny, Piotr Stelmachowski z kancelarii CGO Recovery, który zajmuje się tą sprawą.

Postępowanie trwało 10 miesięcy. Prawomocne rozstrzygnięcie zapadło przed Sądem Apelacyjnym w Łodzi, w III Wydziale Pracy i Ubezpieczeń Społecznych.

Zobacz, na jaką podwyżkę emerytury możesz liczyć?

Dlaczego część emerytur mogła zostać zaniżona?

Problem dotyczy osób, które pobierały wcześniejszą emeryturę, a następnie przeszły na emeryturę powszechną. Od 1 stycznia 2013 roku ZUS stosował art. 25 ust. 1b ustawy emerytalnej, zgodnie z którym podstawa nowego świadczenia była pomniejszana o sumę wcześniej wypłaconych emerytur. 

W rezultacie emerytura powszechna mogła być wyraźnie niższa. Część ubezpieczonych podejmowała jednak decyzję o przejściu na wcześniejszą emeryturę w czasie, gdy takie pomniejszenie jeszcze nie obowiązywało i nie można było przewidzieć jego przyszłych skutków. 

Kluczowe znaczenie ma wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 4 czerwca 2024 roku, sygn. SK 140/20. Trybunał zakwestionował stosowanie niekorzystnego mechanizmu wobec osób, które przeszły na wcześniejszą emeryturę przed 6 czerwca 2012 roku. 

W ocenie Trybunału osoby te podejmowały decyzję na podstawie obowiązujących wówczas przepisów i nie mogły wiedzieć, że w przyszłości pobrane świadczenia zostaną odjęte od podstawy ich emerytury powszechnej. Orzeczenie otworzyło drogę do kwestionowania decyzji ZUS i domagania się ponownego obliczenia świadczeń.

Sąd Najwyższy nie przyjął kolejnej skargi ZUS

Pozytywnym sygnałem dla emerytów jest również kolejne postanowienie Sądu Najwyższego. 19 maja 2026 roku, w sprawie o sygnaturze I USK 970/26, SN odmówił przyjęcia do rozpoznania skargi kasacyjnej ZUS od korzystnego dla ubezpieczonego wyroku Sądu Apelacyjnego w Gdańsku. 

W tej sprawie sądy uznały, że emerytura powinna zostać ponownie przeliczona z pominięciem art. 25 ust. 1b. Sąd okręgowy przekazał również ZUS do rozpoznania żądanie wypłaty wyrównania za trzy lata wstecz, a sąd apelacyjny oddalił apelację Zakładu. 

ZUS próbował zakwestionować to rozstrzygnięcie przed Sądem Najwyższym, jednak skarga kasacyjna nie została przyjęta do rozpoznania. W efekcie korzystny dla emeryta wyrok Sądu Apelacyjnego w Gdańsku pozostał w mocy. 

Droga do wyższej emerytury: jak wygląda procedura

Procedura odzyskania należnych pieniędzy jest kilkuetapowa: 

• Złożenie wniosku do ZUS o ponowne przeliczenie emerytury 

• Otrzymanie decyzji odmownej - co zdarza się w każdej sprawie

• Złożenie odwołania do sądu w terminie 1 miesiąca (przy braku odwołania decyzja staje się ostateczna i droga do przeliczenia emerytury zostaje zamknięta)

• Postępowanie sądowe, które coraz częściej kończy się korzystnym wyrokiem

Kto może liczyć na wyższą emeryturę?

Możliwość ponownego przeliczenia emerytury dotyczy osób, które przeszły na wcześniejszą emeryturę przed 6 czerwca 2012 roku, na emeryturę powszechną przeszły po 1 stycznia 2013 roku (lub nadal pobierają wcześniejszą emeryturę). Zmiany obejmują mężczyzn z roczników 1949-1952 oraz 1954-1961 oraz kobiety urodzone w latach 1954-1966.

Możliwość przejścia na wcześniejszą emeryturę i co za tym idzie - możliwość skorzystania z wyroku Trybunału - jest związana z wykonywaniem w przeszłości zawodu w szczególnych warunkach - dotyczy to m.in. kolejarzy, nauczycieli, górników, pracowników zakładów ciężkiego przemysłu czy pracowników laboratoriów.

W niektórych sprawach podwyżki sięgają kilku tysięcy złotych

Przykład byłego kolejarza nie jest odosobniony. W postępowaniach dotyczących ponownego przeliczania emerytur pojawiają się podwyżki wynoszące od kilkuset do nawet kilku tysięcy złotych miesięcznie. 

Według danych Helpfind, opartych na sprawach klientów analizowanych od października 2025 do lutego 2026 roku, średnia podwyżka świadczenia wynosiła ponad 1900 zł miesięcznie. Średnia kwota wyrównania przekraczała natomiast 69 tys. zł. 

Te dane pokazują, że w części przypadków skala różnic może być bardzo duża. Podwyżka o 1900 zł miesięcznie oznacza wzrost rocznego świadczenia o 22,8 tys. zł. W perspektywie pięciu lat daje to 114 tys. zł dodatkowych wypłat, bez uwzględniania przyszłych waloryzacji.

Jednocześnie trwają prace nad ustawowym rozwiązaniem problemu. Z dotychczas przedstawianych założeń wynikało, że nowe przepisy mogą przewidywać przeliczenie świadczeń wyłącznie na przyszłość, bez pełnego wyrównania pieniędzy utraconych w poprzednich latach. Mówi się nawet o tym, że rząd może wycofać się z ponownego przeliczenia emerytur dla części wcześniejszych emerytów, a zamiast tego zaproponować nowy mechanizm zwiększenia świadczeń (który już na etapie projektu wywołuje poważne zastrzeżenia konstytucyjne).

Dlatego osoby, które przeszły z wcześniejszej emerytury na emeryturę powszechną, powinny jak najszybciej sprawdzić swoją decyzję ZUS. W wielu przypadkach analiza dokumentów może wykazać, że świadczenie zostało pomniejszone na podstawie przepisu zakwestionowanego przez Trybunał Konstytucyjny.

Dobrym sposobem, aby zacząć działać jest skorzystanie z bezpłatnej analizy swojej sprawy. Eksperci pomogą zweryfikować, czy spełnia się warunki i jakie pieniądze można odzyskać.