Przepisy ratujące przedsiębiorców w kłopotach - coraz bliżej

Operatorem pomocy oferowanej przez ustawę będzie Agencja Rozwoju Przemysłu. Zasady udzielania wsparcia opierają się o Wytyczne Komisji Europejskiej dotyczące pomocy państwa na ratowanie i restrukturyzację przedsiębiorstw niefinansowych, które znajdują się w trudnej sytuacji. 

Ustawę o udzielaniu pomocy publicznej w celu ratowania lub restrukturyzacji przedsiębiorców podpisał już prezydent Andrzej Duda. Nowe przepisy wejdą w życie 14 dni od dnia ogłoszenia ich w Dzienniku Ustaw.

– Po ustawach, które złożyły się na tarczę antykryzysową, ustawa dot. Polityki Nowej Szansy to kolejny element naszego wsparcia dla biznesu w dobie osłabienia naszej gospodarki przez pandemię koronawirusa. Efekt naszych dotychczasowych działań to ponad 121 mld zł wypłaconych przedsiębiorcom z tarczy antykryzysowej, w tym tarczy finansowej. Ostatnie dane gospodarcze, m.in. dot. produkcji przemysłowej, która nieznacznie wzrosła w stosunku do ubiegłego roku, dają nam podstawy do umiarkowanego optymizmu, jeśli chodzi o wychodzenie polskiej gospodarki z obecnej sytuacji wywołanej pandemią. Z jej skutkami będziemy się jednak borykać jeszcze długo, a osłonie przedsiębiorców w tym czasie służyć będzie m.in. właśnie ustawa dot. Polityki Nowej Szansy - mówi wicepremier, minister rozwoju Jadwiga Emilewicz.

– Przygotowana przez Ministerstwo Rozwoju ustawa przewiduje długofalową pomoc dla przedsiębiorców, którzy  przechodzą kryzys. Wsparcie to będzie miało zarówno charakter finansowy, jak i ekspercki (przy realizowaniu planów naprawczych). Rozwiązania te są bardzo istotne, ponieważ wypełniają lukę kulturową i oferują wsparcie publiczne w nabywaniu przez przedsiębiorców umiejętności radzenia sobie w sytuacji biznesowej porażki. Co warto odnotować, przygotowane przez nas rozwiązania zostały w konsensusie przyjęte w parlamencie, co podkreśla potrzebę prowadzenia działań obliczonych na przedsiębiorców – zauważa Krzysztof Mazur, wiceminister rozwoju. 

Adresatem rozwiązań przewidzianych w ustawie będą przedsiębiorcy w trudnościach, którzy są w trakcie postępowania upadłościowego lub stanęli wobec groźby likwidacji. Pomoc przeznaczona może być wyłącznie na działania restrukturyzacyjne lub wsparcie płynności finansowej, w związku z realizowaną restrukturyzacją. Wsparcie obejmie zarówno MŚP,  jak i duże przedsiębiorstwa. Obowiązki przedsiębiorców, ubiegających się o pomoc, jak również wniosek o wsparcie, są maksymalnie uproszczone. Pomoc będzie udzielana na ratowanie, tymczasowe wsparcie restrukturyzacyjne i restrukturyzację. Co do zasady będą to pożyczki.

– Polityka Nowej Szansy i przyjęta w jej ramach ustawa o pomocy publicznej stanowi odpowiedź na występujące na rynku ograniczenia związane z finansowaniem przedsiębiorstw będących w kryzysie, w tym również spowodowanych przez epidemię Covid-19, mających jednak potencjał do dalszego rozwoju. Środki pochodzące z tej ustawy można jednocześnie łączyć ze wsparciem przewidzianym w ramach Tarczy Antykryzysowej. Jako Agencja Rozwoju Przemysłu jesteśmy gotowi do podjęcia się nowego wyzwania. Dzięki wieloletniemu doświadczeniu we współpracy z biznesem, w tym również z przedsiębiorcami znajdującymi się w trudnej sytuacji, posiadamy niezbędny know-how w obszarze restrukturyzacji, którym będziemy w stanie się podzielić z beneficjentami programu – precyzuje Paweł Kolczyński, wiceprezes Agencji Rozwoju Przemysłu.

W jakiej formie będzie udzielana pomoc? 

• Krótkookresowe pożyczki (pomoc na ratowanie) 

Wysokość pożyczki będzie każdorazowo uzależniona od indywidualnej sytuacji przedsiębiorcy. 
Pożyczki w ramach pomocy na ratowanie będą udzielane na 6 miesięcy. Jeżeli okres lub wysokość tej pomocy okaże się niewystarczająca, przedsiębiorca z sektora MŚP będzie mógł wystąpić o dodatkową pożyczkę z puli tymczasowego wsparcia restrukturyzacyjnego i przedłużyć tym samym okres spłaty do 18 miesięcy. 
Natomiast duży przedsiębiorca może również ubiegać się o dodatkową pomoc lub wydłużenie terminu spłaty pożyczki w ramach pomocy na restrukturyzację. 
Celem tej formy pomocy jest zapewnienie przedsiębiorcy płynności na czas potrzebny do opracowania planu restrukturyzacji lub przeprowadzenia sprawnej likwidacji. Jeśli sytuacja przedsiębiorcy poprawi się na tyle, że będzie mógł kontynuować swoją działalność, zamiast się restrukturyzować albo likwidować, będzie zobowiązany jedynie do złożenia stosownego oświadczenia i zwrotu pożyczki. 

• Tymczasowe wsparcie restrukturyzacyjne przyznawane na okres do 18 miesięcy 

Podobnie jak przy pożyczkach na ratowanie – wysokość pomocy będzie uzależniona każdorazowo od indywidualnej sytuacji przedsiębiorcy. Wsparcie będzie mogło być udzielane jako kontynuacja pomocy na ratowanie – wtedy przybierze formę dodatkowej pożyczki, lub samodzielnego instrumentu. Tymczasowe wsparcie obejmie przedsiębiorców, którzy są w stanie samodzielnie przeprowadzić restrukturyzację, ale potrzebują wsparcia płynności finansowej po to, aby cały proces przebiegł skutecznie. 
Z tej formy pomocy mogą skorzystać mikro, małe i średnie przedsiębiorstwa tylko w ramach zatwierdzonego przez KE programu pomocowego 

• Pomoc na restrukturyzację 

Pomoc na restrukturyzację jest przeznaczona dla przedsiębiorców, którzy samodzielnie nie udźwignęliby restrukturyzacji, ale opracowali jej plan – którego koszty mogą być finansowane jako element pomocy na ratowanie lub jako tymczasowe wsparcie restrukturyzacyjne. 
Logika proponowanego w ustawie wsparcia przedstawia się następująco. Przedsiębiorca, w chwili stwierdzenia trudności z zachowaniem płynności finansowej, będzie mógł ubiegać się o krótkoterminową pożyczkę w ramach pomocy na ratowanie. Jeżeli jednak taka sytuacja okaże się poważniejsza i udzielona pożyczka niewystarczająca – przedsiębiorca będzie mógł wystąpić dodatkowo o pożyczkę. Udzielana ona będzie jako tymczasowe wsparcie restrukturyzacyjne, jeżeli jest przedsiębiorcą z sektora MŚP. A następnie – gdyby znów ta pomoc była niewystarczająca – o pomoc na restrukturyzację. W odniesieniu do dużych przedsiębiorców ścieżka otrzymywania pomocy będzie wyglądała podobnie, z tym że niedostępna będzie dla nich pomoc udzielana w ramach tymczasowego wsparcia restrukturyzacyjnego. Duży przedsiębiorca również będzie mógł ubiegać się o dodatkową pomoc lub wydłużenie terminu spłaty pożyczki w ramach pomocy na restrukturyzację. 

Polityka Nowej Szansy 

Polityka Nowej Szansy, której częścią jest nowa ustawa, oferuje przedsiębiorcom w kryzysie wsparcie precyzyjnie dostosowane do sytuacji, w której znajduje się przedsiębiorca. 
Obejmują one: 
1) prewencję niewypłacalności, polegającą na promowaniu strategicznego podejścia do zarządzania firmą, z wykorzystaniem różnego rodzaju instrumentów wczesnego ostrzegania przed mogącymi nastąpić sytuacjami kryzysowymi w przedsiębiorstwie, 
2) stworzenie podstaw prawnych dla wsparcia finansowego przeznaczonego na ratowanie lub restrukturyzację mającego potencjał rozwojowy przedsiębiorstwa znajdującego się w sytuacji kryzysowej, 
3) stworzenie rozwiązań prawnych umożliwiających szybką i mało kosztowną procedurę upadłościową przedsiębiorstwa, które nie ma realnych szans na efektywną restrukturyzację, 
4) wsparcie doradcze, informacyjne, psychologiczne dla przedsiębiorców planujących ponowne podjęcie działalności gospodarczej w oparciu o nabyte doświadczenia (doznaną porażkę).