Narodowy Dzień Pamięci Żołnierzy Wyklętych 2026

Republika, opr. wch

01-03-2026 08:10

Źródło: IPN

Narodowy Dzień Pamięci „Żołnierzy Wyklętych” przypada 1 marca. To data symboliczna – tego dnia w 1951 r. w więzieniu mokotowskim w Warszawie strzałem w tył głowy zostali zamordowani przez komunistów członkowie IV Zarządu Głównego Zrzeszenia „Wolność i Niezawisłość” – prezes WiN ppłk Łukasz Ciepliński („Pług”, „Ludwik”) i jego najbliżsi współpracownicy: Adam Lazarowicz, Mieczysław Kawalec, Józef Rzepka, Franciszek Błażej, Józef Batory i Karol Chmiel. Ich ciała komuniści zakopali w nieznanym miejscu. Stanowili oni ostatnie kierownictwo ostatniej ogólnopolskiej organizacji kontynuującej od 1945 r. tradycję AK. Aresztowano ich w czasie od listopada 1947 do lutego 1948 r. Przeszli wyjątkowo barbarzyńskie śledztwo.

Święto państwowe, jako wyraz hołdu dla żołnierzy drugiej konspiracji, ustanowione zostało przez Sejm 3 lutego 2011 roku. Środowiska kombatanckie, liczne organizacje patriotyczne, stowarzyszenia naukowe, przyjaciele i rodziny tych, którzy polegli w boju, zostali zamordowani w komunistycznych więzieniach lub po prostu odeszli już na wieczną wartę, od lat pukali do wielu drzwi z żądaniami, by wolna Polska oddała w końcu hołd swym najlepszym Synom. Przez lata odpowiedzią była cisza.

W drugiej połowie pierwszej dekady XXI wieku nadzieje zaczęły się spełniać. Apele środowisk kombatanckich zaczęły zyskiwać coraz większe poparcie. Janusz Kurtyka, prezes IPN od końca roku 2005, nadał tym staraniom silny impuls i przyspieszenie. Inicjatywę wsparł prezydent RP prof. Lech Kaczyński.

Instytut Pamięci Narodowej honoruje Żołnierzy Niezłomnych, uczestnicząc w uroczystościach państwowych i organizując wiele przedsięwzięć w całej Polsce. IPN zaprasza do udziału w wydarzeniach. Plan najbliższych, centralnych, zamieszamy poniżej. Warto jednak pamiętać, że zarówno IPN, jak i środowiska społeczne - w tym Kluby Gazety Polskiej, organizują obchody w całym kraju.

Centralne obchody Narodowego Dnia Pamięci „Żołnierzy Wyklętych” w Warszawie
Organizatorzy: Instytut Pamięci Narodowej, Muzeum Żołnierzy Wyklętych i Więźniów Politycznych PRL, Społeczny Komitet Obchodów Narodowego Dnia Pamięci „Żołnierzy Wyklętych”

1 marca 2026, Warszawa i okolice

godz. 09.00, Marki – Msza św. w intencji Żołnierzy Wyklętych, organizator: Stowarzyszenie MARKI-PUSTELNIK-STRUG i Rodzinna Grupa Historyczna Szwadron Żandarmerii (kościół Św. Izydora, al. Marszałka Józefa Piłsudskiego 93);
godz. 10.00 – spacer historyczny z przewodnikiem po Powązkach Wojskowych „Śladami Żołnierzy Wyklętych i ich oprawców” (obowiązują zapisy: [email protected]);

godz. 10.00–11.00 – oficjalne uroczystości w Narodowy Dzień Pamięci „Żołnierzy Wyklętych”: uroczysty Apel Pamięci oraz złożenie wieńców pod Ścianą Śmierci z udziałem asysty wojskowej, organizowane przez Instytut Pamięci Narodowej i Muzeum Żołnierzy Wyklętych i Więźniów Politycznych PRL (ul. Rakowiecka 37, wymagane potwierdzenia: [email protected];

godz. 11.00–16.00 – Rodzinne spotkania z historią, strefa edukacyjna, stoiska Wojska Polskiego oraz instytucji współpracujących z muzeum;
godz. 11.00–17.00 – „Historyczny obóz wojskowy” przedstawiający polskie formacje wojskowe i historię umundurowania w latach 1920–1953;
godz. 11.00–17. 00 – zwiedzanie z kuratorem wystawy „Metodą katyńską…”
godz. 11.00–17.00 – indywidualne zwiedzanie muzeum
godz. 12:00 i 14.00 – zwiedzanie muzeum z przewodnikiem (obowiązują zapisy: [email protected]);

godz. 11.00, Dziekanów Leśny – Msza św. w intencji „Inki” oraz Żołnierzy Wyklętych w Kościele Matki Bożej Królowej Rodzin w Dziekanowie Leśnym, po Mszy św. złożenie kwiatów pod tablicą „Serce dla Inki” (uroczystości organizowane przez organizacje społeczne);
godz. 12.00, Kwatera Ł – uroczystości organizowane przez środowiska społeczne przy współudziale Instytutu Pamięci Narodowej, w hołdzie Żołnierzom Wyklętym na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie – w Kwaterze Ł. (tzw. „Łączka”), miejscu, w którym potajemnie ukrywano ciała żołnierzy pomordowanych w więzieniu mokotowskim w latach 1948–1956. Uroczystość pod patronatem honorowym Prezydenta RP Karola Nawrockiego;
godz. 12.00–17.00 – zwiedzanie Muzeum Żołnierzy Wyklętych i Więźniów Politycznych PRL z przewodnikiem (ul. Rakowiecka 37, wejścia co godzinę, zbiórka w poczekalni, zapisy nie obowiązują);
godz. 12.30 – uroczystości organizowane przez Stowarzyszenie Polska Jest Najważniejsza: Msza św. w kościele św. Katarzyny na Służewie; 13.30 – modlitwa, złożenie kwiatów i przemówienia przy Pomniku Męczenników Terroru Komunistycznego 1944–1956;
godz. 12.30 – Msza św. w kościele pw. Matki Bożej Anielskiej, ul. Wilgi 14 w Radości w intencji żołnierzy podziemia niepodległościowego, po Mszy św. ok. 13.45 przejście na spotkanie pod budynkiem – siedzibą Trybunału Wojennego NKWD z 1944 r. oraz Powiatowego Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego Powiatu Warszawskiego w latach 1945–1951 (Radość ul. Izbicka 1) – koło przejazdu kolejowego: prelekcja historyczna, Apel Poległych, modlitwa (organizatorzy: Parafia Radość, Ochotnicza Straż Pożarna w Radości, Inicjatywa Bayonna-Falenica-Polonia);
godz. 13.00 – Msza św. w kościele pw. Matki Bożej Dobrej Rady, ul. Szafirowa 58 w Miedzeszynie w intencji żołnierzy podziemia niepodległościowego, po Mszy św. ok. 14.15 przejście na spotkanie przed budynkiem dawnego aresztu i ośrodka śledczego NKWD i UB z lat 1944–1945 (ul. Patriotów 90): prelekcja historyczna, modlitwa (organizatorzy: Parafia Miedzeszyn, Inicjatywa Bayonna-Falenica-Polonia);
godz. 14.00 – uroczystości pod b. siedzibą Ministerstwa Bezpieczeństwa Publicznego (ob. Ministerstwo Sprawiedliwości) na rogu ul. Koszykowej i al. Ujazdowskich (organizator: Fundacja Służba Niepodległej);
godz. 14.30 – zapalenie zniczy przy popiersiu Danuty Siedzikówny „Inki” na terenie kościoła pw. św. Stanisława Biskupa i Męczennika oraz Katolickiego Zespołu Edukacyjnego im. Ks. Piotra Skargi na warszawskiej Woli, przy ul. gen Józefa Bema 73/75;
godz. 14.00–14.30 – otwarcie wystawy „O duszę i charakter Narodu Polskiego. Zrzeszenie Wolność i Niezawisłość” (Muzeum Żołnierzy Wyklętych i Więźniów Politycznych PRL, ul. Rakowiecka 37);
godz. 15.00–16.00 oraz 17.00–18.00 – spektakl „Ulica wolności. Rzecz o Łukaszu Cieplińskim”: scenariusz oparty jest na dokumentach i przekazach dotyczących życia Łukasza Cieplińskiego, jego odwagi, zaangażowania w walkę o wolną Polskę, przywiązania do rodziny, a także mocnej wiary w sens cierpienia, którego doświadczył podczas pobytu w mokotowskim więzieniu; scenariusz i reżyseria: Leszek Zduń, muzyka: Rafała Odrobina (bezpłatne wejściówki: [email protected]);
godz. 15.00 – uroczystość złożenia kwiatów pod tablicą pamięci na ul. Chałubińskiego 3b pod budynkiem, w którym w latach 1945–1956 mieściło się więzienie Głównego Zarządu Informacji WP;
godz. 15.15 – uroczystość złożenia kwiatów pod tablicą pamięci na ul. Koszykowej 82 pod budynkiem, w którym mieścił się w latach 1946–1955 Wojskowy Sąd Rejonowy;
godz. 16.00, Izba Pamięci Strzelecka 8 (Oddział IPN w Warszawie) – Msza św. w intencji zamęczonych i zamordowanych w praskich katowniach, następnie (godz. 17.00) „Pamięć i chwała” – koncert w hołdzie Żołnierzom Wyklętym w wykonaniu duetu Piotr Rafałko i Sebastian Boguszewski; po koncercie ok. godz. 19.00 zwiedzanie zabytkowych piwnic;
godz. 16.00–17.30, Muzeum Żołnierzy Wyklętych i Więźniów Politycznych PRL – zwiedzanie z Krzysztofem Bukowskim „Śladami Edmunda Bukowskiego” (obowiązują zapisy: [email protected]);
godz. 18.00 – Msza św. w intencji Żołnierzy Wyklętych, Sanktuarium Matki Bożej Królowej Polskich Męczenników, Al. Stanów Zjednoczonych, a następnie złożenie kwiatów pod tablicą upamiętniającą Danutę Siedzikównę „Inkę” i Jana Rodowicza „Anodę”;
godz. 18.30–20.30, Warszawa – Msza św. i społeczne uroczystości upamiętniające członków IV Zarządu Głównego Zrzeszenia Wolność i Niezawisłość w 75. rocznicę ich stracenia na Mokotowie, organizowane przez Instytut Pamięci Narodowej i Muzeum Żołnierzy Wyklętych i Więźniów Politycznych PRL (ul. Rakowiecka 37);
4 marca 2026, godz. 11.00 (dla szkół) oraz 18.00, Warszawa – „Gen wolności – Młodzież w walce z komuną” – muzyczno-teatralne widowisko o młodych Polakach, którzy rzucili wyzwanie komunistycznemu systemowi (Muzeum Żołnierzy Wyklętych i Więźniów Politycznych PRL, bezpłatne wejściówki: [email protected]);
7–8 marca 2026, Warszawa – II Kongres Pamięci Żołnierzy Wyklętych (organizatorzy: Biuro Prezesa IPN i Muzeum Żołnierzy Wyklętych i Więźniów Politycznych PRL, ul. Rakowiecka 37);
15 marca 2026, godz. 17.00, Warszawa – koncert „Niezłomni, Niepokonani, Wyklęci” – pieśni wojskowe z okresu okupacji w wykonaniu tenora Piotra Rafałko oraz zespołu (wiolonczela, skrzypce i fortepian) pod kierownictwem Janusza Powolnego, wydarzeniu będzie towarzyszyć wystawa portretów Żołnierzy Wyklętych namalowanych przez Piotra Rafałko (Muzeum Żołnierzy Wyklętych i Więźniów Politycznych PRL, ul. Rakowiecka 37).