Prof. Jarosław Szarek: Zbyt wiele tego PRL-owskiego bagna jest wokół nas
O tym, w jakim stanie są obecnie relacje polsko-ukraińskie, w programie „W punkt” w Telewizji Republika, z prezesem IPN, prof. Jarosławem Szarkiem, rozmawiał redaktor Ryszard Gromadzki. - Te lata które są przed nami i ten rok 100-lecia odzyskania Niepodległosci zmusza nas do refleksji nad minionymi latami. Ostatnie dni dowodzą, że zbyt wiele tego PRL-owskiego bagna jest wokół nas - stwierdził szef IPN.
Redaktor Ryszard Gromadzki, rozpoczął rozmowę z prof. Jarosławem Szarkiem od przypomnienia, że zbliża się rocznica kulminacji rzezi wołyńskiej (11 lipca 1943 roku) i z tej okazji IPN organizuje znakomitą sesję naukową. Redaktor podkreślił, że to znamienne, iż udało się zebrać tak znakomite grono badaczy, mimo całej batalii dotyczącej noweli ustawy o IPN.
Prezes IPN wskazał jednak, że relacje z Ukrainą, mają wiele płaszczyzn i mimo że na niektórych z nich jesteśmy w kryzysie, to działania naukowe wciąż trwały.
- Efektem trwających działań naukowych jest ta jutrzejsza sesja, na której wystąpi grono wybitnych naukowców z USA, Ukrainy i Polski. Dla IPN ta rocznica jest bardzo ważna. Od wielu tygodni organizujemy też warsztaty dla nauczycieli. Kolejna odsłona tych działań będzie we wrześniu. Chcemy też o tych tematach mówić przez kulturę – podkreślił prof. Szarek.
Redaktor Gromadzki wskazał, że rzeź wołyńska dzieli nas mocno ze stroną ukraińską. Zastanawiał się, czy może to być przeszkoda w procesie pojednania polsko-ukraińskiego zaznaczając, ze zbliżające się wybory będą okazją do ew. podkreślenia konfliktu z Polską. Szef IPN potwierdził że jest to przeszkodą, jednak trzeba na całą sprawę patrzeć z szerszego kontekstu.
- Nie da się zamieść pewnych rzeczy pod dywan a w IPN o tym wiemy. Przez wiele lat ujawnialiśmy agentów komunistycznych a namawiano nam by tego nie robić. Minęło pokolenie a sprawa nadal wraca. Te lata które są przed nami i ten rok 100-lecia odzyskania Niepodległosci zmusza nas do refleksji nad minionymi latami. Ostatnie dni dowodzą, że zbyt wiele tego PRL-owskiego bagna jest wokół nas. Z niezależnego państwa należy w końcu usunąć wszystkie relikty aparatu komunistycznego – podkreślił stanowczo prof. Szarek.
Redaktor Gromadzki przypomniał, że w ostatniej rozmowie z byłym prezydentem Ukrainy Wiktorem Juszczenko, budował on fałszywą symetrię rzezi Wołyńskiej do prób odwetu ze strony polskiej z czym prof. Szarek absolutnie się nie zgodził.
- Nie ma tej symetrii. Ze strony Polskiej jak były próby odwetu, to wynikały z desperacji osób w zetknięciu z tym bezmiarem okrucieństwa. Bo to nie były egzekucje tylko mordy zadawane z wyjątkowym okrucieństwem. Teologowie zastanawiają się przy tej okazji nad kwestią opętania. Jak człowiek mógł zdobywać się na takie bestialstwo a to działo się przez dłuższy czas. Jeśli ludzie widzą jak traktują ich bliskich, to może dochodzić do działań jakich nie popieramy, ale to absolutnie nie jest symetria – stwierdził.
W dalszej części rozmowy prof. Szarek skomentował sprawę związaną z nowelizacją ustawy IPN, która początkowo wywołała pewne szkody w relacjach IPN z niektórymi partnerami, jednak jak przekazał szef IPN, podejmowane są działania, które pokarzą w jak najpełniejszy sposób złożoność relacji Polaków i Żydów.
