Tego dnia, 31 sierpnia 1980 roku, podpisano porozumienie, które dało początek NSZZ "Solidarność"
46 lat temu, 31 sierpnia 1980 roku w hali Stoczni Gdańskiej zostały podpisane Porozumienia Sierpniowe między komitetami strajkowymi, a komunistycznym rządem PRL. Dało to początek Niezależnemu Samorządnemu Związkowi Zawodowemu „Solidarność” – pierwszemu niezależnemu związkowi zawodowemu powstałemu w krajach komunistycznych po zakończeniu II wojny światowej. „Solidarność” w dalszej perspektywie przyczyniła się do upadku komunizmu w Europie, rozpadu Związku Sowieckiego oraz całego systemu jałtańskiego.
Jak przypomina Instytut Pamięci Narodowej, w latach 1980–1981 do „Solidarności” należało około 10 milionów Polaków. „Solidarność" stała się fenomenem na skalę światową. Był to nie tylko związek zawodowy, ale i ruch społeczny, który dał Polakom nadzieję i wyzwolił aktywność w wymiarze społeczno-politycznym. Zaczęły powstawać kolejne niezależne organizacje, między innymi: Niezależne Zrzeszenie Studentów oraz NSZZ Rolników Indywidualnych.
Na tej wolnościowej fali w Polsce pojawiły się przejawy społeczeństwa obywatelskiego. W wielu zakładach pracy i instytucjach ukazywały się redagowane w sposób oddolny związkowe biuletyny informacyjne oraz czasopisma. Rozwinęła się także niezależna poligrafia.
W ramach Związku prowadzono działalność kulturalną, samokształceniową, naukową i oświatową. Wiele cennych i wolnościowych inicjatyw podejmowano we współpracy z Kościołem. obok oficjalnego życia toczyło się inne, niezależne i pozbawione reżimowej kontroli.
Choć komunistyczna, agenturalna władza położyła kres legalnemu działalności NSZZ "Solidarność", a także innych struktur niezależnych, 13 grudnia 1981 roku, fali wolności nie dało się już powstrzymać...
Od 2005 roku w dniu 31 sierpnia - w rocznicę Porozumień Sierpniowych - jest obchodzony Dzień Solidarności i Wolności. Święto zostało ustanowione w celu upamiętnienia historycznego zrywu Polaków do wolności i niepodległości z 1980 roku.
Wydarzyło się 31 sierpnia 1980
Na portalu IPN znajduje się szczegółowe kalendarium strajkowe lipca-sierpnia 1980 roku. Pod datą 31 sierpnia znajduje się następujący wpis: "O 16.40 MKS w Gdańsku i Komisja Rządowa podpisują w sali bhp Stoczni Gdańskiej porozumienie, na mocy którego powstają niezależne samorządne związki zawodowe – Międzyzakładowy Komitet Strajkowy stwierdza, że będą one przestrzegać zasad określonych w Konstytucji PRL, bronić społecznych i materialnych interesów pracowników i nie zamierzają pełnić roli partii politycznej. Stać będą na gruncie zasady społecznej własności środków produkcji stanowiącej podstawę istniejącego w Polsce ustroju socjalistycznego. Uznając, że PZPR sprawuje kierowniczą rolę w państwie, ani nie podważając ustalonego systemu sojuszy międzynarodowych, dążyć będą do zapewnienia ludziom pracy odpowiednich środków kontroli, wyrażania opinii i obrony swych interesów. Komisja rządowa stwierdza, że rząd zagwarantuje i zapewni pełne poszanowanie niezależności i samorządności wolnych związków zawodowych. Ponadto uzgodniono, że rząd wniesie do Sejmu projekt ustawy o kontroli prasy, publikacji i widowisk, zawierający prawo do zaskarżania przed sądem decyzji cenzury. Rząd zobowiązuje się także do transmisji radiowej niedzielnej mszy św., rewizji wyroków w procesach politycznych i przywrócenia do pracy osób niesłusznie jej pozbawionych. Kwestią sporną do ostatniej chwili jest żądanie zwolnienia aresztowanych działaczy opozycji. Wobec groźby kontynuacji strajku wicepremier M. Jagielski deklaruje, że następnego dnia wszyscy zatrzymani zostaną zwolnieni. Po podpisaniu porozumienia Lech Wałęsa stwierdza: Uzyskaliśmy wszystko, co w obecnej sytuacji mogliśmy uzyskać. Resztę też uzyskamy, bo mamy rzecz najważniejszą: nasze niezależne samorządne związki zawodowe. To jest nasza gwarancja na przyszłość. Za MKS porozumienie podpisują członkowie Prezydium: przewodniczący Lech Wałęsa, wiceprzewodniczący Andrzej Kołodziej i Bogdan Lis, członkowie – Lech Bądkowski, W. Gruszewski, Andrzej Gwiazda, Stefan Izdebski, Jerzy Kwiecik, Z. Kobyliński, Henryka Krzywonos, Stefan Lewandowski, Alina Pienkowska, Józef Przybylski, Jerzy Sikorski, Lech Sobieszek, Tadeusz Stanny, Anna Walentynowicz, Florian Wiśniewski. Ze strony rządowej podpisują: Mieczysław Jagielski – wiceprezes Rady Ministrów PRL, Zbigniew Zieliński – członek sekretariatu KC PZPR, Tadeusz Fiszbach – przewodniczący Wojewódzkiej Rady Narodowej w Gdańsku, Jerzy Kołodziejski – wojewoda gdański. MKS w Gdańsku przekształca się w Międzyzakładowy Komitet Założycielski Niezależnego Związku Zawodowego. O godz. 17.55 w tzw. małej sali bhp rozpoczyna się jego pierwsze posiedzenie. Organ prasowy Komunistycznej Partii Związku Radzieckiego „Prawda” publikuje komentarz, w którym przestrzega kierownictwo PZPR przed dalszymi ustępstwami".
Źródło: IPN, Republika
Dziękujemy, że przeczytałaś/eś nasz artykuł do końca.
Bądź na bieżąco! Obserwuj nas w Wiadomościach Google.
Jesteśmy na Youtube: Bądź z nami na Youtube
Jesteśmy na Facebooku: Bądź z nami na FB
Jesteśmy na platformie X: Bądź z nami na X