NIK zarzuca Domańskiemu kreatywną księgowość

Naciągnięte dane wydatków państwa

NIK przedstawiła swoje zastrzeżenia w dokumencie „Analiza wykonania budżetu państwa i założeń polityki pieniężnej w 2025 r.”.

Zdaniem Izby resort finansów zawyżył dopuszczalny limit wydatków państwa na 2025 rok, określany przez Stabilizującą Regułę Wydatkową. Dzięki temu możliwe było utrzymanie wydatków na określone cele, m.in. programy społeczne czy inwestycje publiczne, bez konieczności ich redukowania.

Skala kwestionowanych przez NIK nieprawidłowości jest znacząca. Łączna wartość zastrzeżeń wynosi 84,5 mld zł. Według kontrolerów wynikało to z zawyżenia kwoty SRW za poprzedni rok, która została przyjęta jako punkt wyjścia do wyliczeń na 2025 rok.

NIK wskazała, że z kalkulacji nie usunięto zaliczek przeznaczonych na zakup sprzętu wojskowego w 2023 roku. W ocenie Izby spowodowało to zawyżenie limitu wydatków na 2025 rok o 51,7 mld zł.

O co chodziło w celowym przekłamaniu?

„Oprócz tego przy ustalaniu kwoty startowej z 2024 r. w obliczeniach uwzględniono wprowadzenie w 2021 r. opłaty mocowej [w energetyce - red.], mimo że nie stanowi ona źródła finansowania wydatków objętych regułą wydatkową” – wskazała NIK. Według Izby skutkiem tego było zwiększenie kwoty wydatków SRW w 2024 roku o 8 mld zł.

Kontrolerzy zwrócili również uwagę, że przy ustalaniu bazowej wartości SRW uwzględniono maksymalną dopuszczalną w ustawie budżetowej na 2024 rok wartość skarbowych papierów wartościowych przeznaczonych do nieodpłatnego przekazania jednostkom sektora publicznego i podmiotom spoza niego. W planach była kwota 24 mld zł, podczas gdy w SRW na 2025 rok przewidziano przekazanie papierów wartościowych jedynie o wartości 150 mln zł dla Uniwersytetu Warszawskiego.

Czego nie zrobiło MF?

Zdaniem NIK przy wyliczaniu kwoty bazowej za 2024 rok należało uwzględnić „jedynie wartość skarbowych papierów wartościowych planowanych do nieodpłatnego przekazania jednostkom zaliczanym do sektora instytucji rządowych i samorządowych, których wydatki nie są objęte stabilizującą regułą wydatkową”. Według Izby przyjęte przez Ministerstwo Finansów rozwiązanie doprowadziło do zawyżenia SRW na 2025 rok o kolejne 23,6 mld zł.

NIK zakwestionowała także uwzględnienie w wyliczeniach skutków rozszerzenia systemu SENT, służącego do monitorowania przewozów, na wszystkie podmioty transportujące beton towarowy. Ministerstwo Finansów oszacowało wpływ tego rozwiązania na 1,2 mld zł.

Według Izby realizacja tych przepisów w 2025 roku była obciążona dużym ryzykiem, a ich wejście w życie od początku roku nie było realne. Jak podkreślono w analizie NIK, taką ocenę można było sformułować już „według wiedzy z końca września 2024 r., gdy Rada Ministrów uchwalała projekt ustawy budżetowej na 2025 r.”.

Źródło: Republika, Gazeta Wyborcza

Dziękujemy, że przeczytałaś/eś nasz artykuł do końca.

Bądź na bieżąco! Obserwuj nas w Wiadomościach Google. 

Jesteśmy na Youtube: Bądź z nami na Youtube

Jesteśmy na Facebooku: Bądź z nami na FB

Jesteśmy na platformie X: Bądź z nami na X