Ćwierć wieku temu zmarł Jan Karski. To on poinformował świat o Holokauście

Republika/mmf

13-07-2025 12:20

Źródło: Mural Jana Karskiego w Warszawie przy ul. Lubelskiej, wikipedia

Jan Kozielewski, bo tak naprawdę nazywał się Karski, był polskim dyplomatą, żołnierzem i kurierem Polskiego Państwa Podziemnego w czasie II wojny światowej. Na świat przyszedł 1914 roku w Łodzi, a zmarł w 2000 roku w Waszyngtonie. Do historii przeszedł jako ten, który wstrząsnął światem informując o Holokauście i sytuacji w okupowanej Polsce.

Przypomnijmy krótki życiorys bohatera.

Młodość i wykształcenie

Jan Karski urodził się w wielokulturowej Łodzi, co miało wpływ na jego postrzeganie świata i tolerancję. Ukończył studia prawnicze i dyplomatyczne na Uniwersytecie Jana Kazimierza we Lwowie, a także Szkołę Podchorążych Rezerwy Artylerii we Włodzimierzu Wołyńskim.

Działalność w czasie wojny

W czasie II wojny światowej Karski został kurierem Polskiego Państwa Podziemnego. Dwukrotnie przedostał się do warszawskiego getta i obozu przejściowego w Izbicy Lubelskiej, by na własne oczy zobaczyć zagładę Żydów. Jako emisariusz dostarczał raporty o sytuacji w okupowanej Polsce, w tym o Holokauście, do polskiego rządu na uchodźstwie i aliantów, w tym do prezydenta USA, Franklina D. Roosevelta.

Po wojnie

Po wojnie Karski pozostał na emigracji w Stanach Zjednoczonych, gdzie wykładał stosunki międzynarodowe i historię Polski na Uniwersytecie Georgetown w Waszyngtonie.

Upamiętnienie

Jan Karski został uhonorowany wieloma odznaczeniami, w tym Orderem Orła Białego, Orderem Virtuti Militari (dwukrotnie) oraz amerykańskim Medalem Wolności. W 1982 roku został odznaczony tytułem Sprawiedliwego wśród Narodów Świata za pomoc Żydom.