Pyrzyce: sowieckie straszydło przeszło do historii

Miejsce, które dzieliło mieszkańców

Jak przypomniała burmistrz miasta, Marzena Podzińska, monument od wielu lat budził kontrowersje i był przedmiotem sporów wśród mieszkańców.

Od wielu lat toczył się spór, zakończył się przyjęciem uchwały w tym roku w lutym Rady Miejskiej. Będziemy usuwać pomnik, a w to miejsce powstanie nowy pomnik, Niepodległości, to miejsce też nazwiemy skwerem Niepodległości, bo chcemy, żeby to było miejsce, które będzie nas łączyło – powiedziała Podzińska.

Jak podaje serwis Instytutu Pamięci Narodowej „po zakończeniu II wojny światowej i zajęciu Pyrzyc przez Armię Czerwoną na placu Wolności w Pyrzycach powstał cmentarz żołnierzy sowieckich oraz mający ich upamiętniać ceglany pomnik”. 

Historia zapamięta ten pomnik

Na pomniku, zwanym później „Pomnikiem Wdzięczności”, została umieszczona płyta z dwujęzyczną (polsko-rosyjską) transkrypcją: „Wieczna chwała bohaterom poległym w bojach za wolność i niezawisłość Związku Radzieckiego i sprzymierzonej z nami Polski. 1941–1945”. Pomnik ulegał niszczeniu. (…) Po zlikwidowaniu cmentarza na początku lat 50. wybudowano nowy sowiecki obiekt propagandowy, zmontowany m.in. z elementów pochodzących z dawnego niemieckiego Pomnika Zwycięstwa. W miejscu gdzie znajdowała się pruska symbolika osadzono sowiecką gwiazdę. Na początku lat 80. w związku z modernizacją terenu wokół Placu Wolności postanowiono przenieść monument. Wyznaczono miejsce przy ruinach Bramy Szczecińskiej, na niewielkim skwerze, w obszarze historycznego Starego Miasta. Obelisk w dawnej lokalizacji zlikwidowano 26 czerwca 1984 r. Opracowanie nowego projektu zlecono Pracowni Sztuk Plastycznych w Szczecinie. (…) 21 lipca 1984 r., z udziałem żołnierzy Armii Sowieckiej i Wojska Polskiego miało miejsce odsłonięcie „Pomnika Bohaterów II wojny światowej” („Pomnika Pamięci”). Umieszczono pod nim niedużą tablicę z dwujęzycznym napisem: „Wieczna sława poległym bohaterom 1941–1945 – czytamy na stronie IPN.

31 lipca 2026 przestał istnieć

Aż wreszcie 31 lipca 2026 roku straszący minionymi czasami pomnik został zdemontowany przy użyciu ciężkiego sprzętu.

Po wprowadzeniu stanu wojennego, kiedy bardzo wielu polskich patriotów siedziało w więzieniach, a niektórzy oddawali swoje życie. W czasie, gdy polscy patrioci walczyli na ulicach, żądając wolności i niepodległości, w Pyrzycach lokalni działacze komunistyczni, chcąc przypodobać się swoim sowieckim panom, stawiali pomnik ku czci armii sowieckiej. To nie jest symbol wyzwolenia – to symbol zniewolenia! Ten wielotonowy monument miał być głazem na polskie aspiracje niepodległościowe – powiedział podczas uroczystości zastępca prezesa Instytutu Pamięci Narodowej dr hab. Karol Polejowski.

Instytut przypomniał w swoich mediach społecznościowych, że „demontaże sowieckich obiektów propagandowych to praktyczne realizacja ustawy z 1 kwietnia 2016 r. o zakazie propagowania komunizmu lub innego ustroju totalitarnego przez nazwy jednostek organizacyjnych, jednostek pomocniczych gminy, budowli, obiektów i urządzeń użyteczności publicznej oraz pomniki”.

Źródło: Republika, Radio Szczecin, Instytut Pamięci Narodowej

Dziękujemy, że przeczytałaś/eś nasz artykuł do końca.

Bądź na bieżąco! Obserwuj nas w Wiadomościach Google. 

Jesteśmy na Youtube: Bądź z nami na Youtube

Jesteśmy na Facebooku: Bądź z nami na FB

Jesteśmy na platformie X: Bądź z nami na X