NFZ limituje zabieg ratujący życie! Zamiast ministerstwa zdrowia, mamy resort śmierci

Pacjenci umierają, czekając w kolejce na leczenie, które powinno być dostępne bez zbędnej zwłoki — alarmuje prof. Zenon Huczek, przewodniczący Asocjacji Interwencji Sercowo-Naczyniowych Polskiego Towarzystwa Kardiologicznego.

Tymczasem w polskim systemie ochrony zdrowia pozostaje świadczeniem limitowanym. W 2025 r. wykonano w Polsce 4988 takich zabiegów — o zaledwie 1,7 proc. więcej niż rok wcześniej. Znane już limity finansowania na 2026 r. zapowiadają spadek liczby procedur o 26 proc.

Skalę zagrożenia w rozmowie z Medonetem opisuje prof. dr hab. med. Marek Grygier, kierownik Pracowni Hemodynamiki i Programu Interwencyjnego Leczenia Wad Strukturalnych Serca Kliniki Kardiologii Uniwersytetu Medycznego w Poznaniu. Wskazuje, że roczna śmiertelność nieoperowanego chorego, leczonego tylko tabletkami, to według najnowszych badań 30 do 60 proc. 

"Rzadko są nowotwory, które mają śmiertelność tego rodzaju" — mówi prof. Grygier.

Ekspert podkreśla, że nie chodzi o procedurę, którą "wymyśliła" grupa lekarzy. Według zaleceń Europejskiego Towarzystwa Kardiologicznego (ESC) te zabiegi mają tak zwaną pierwszą klasę wskazań, czyli że wszyscy na świecie zgadzają się, że w tej grupie chorych powinien być wykonywany ten zabieg, bo on jest zabiegiem ratującym życie. Nie poprawiającym komfort życia, tylko ratującym życie.

Przez kilka ostatnich lat liczba zabiegów TAVI na milion mieszkańców w Polsce systematycznie rosła, choć kraj wciąż pozostawał poniżej średniej europejskiej. Według danych z 2023 r. było to ok. 110 procedur na milion mieszkańców w Polsce wobec ok. 140 na milion w krajach Unii Europejskiej.

Miniony rok przerwał ten trend. — Ostatni rok był takim rokiem, gdzie ten wzrost kompletnie zahamował. Wykonano w Polsce około 5 tys. takich zabiegów — mówi prof. Grygier. ESC szacuje liczbę pacjentów kwalifikujących się do TAVI na nawet około 11 tys. rocznie. Jednocześnie najnowsze wytyczne ESC rozszerzają wskazania, obejmując nimi coraz szerszą populację — w tym pacjentów niskiego ryzyka już od 70. roku życia.

Sednem problemu są limity finansowania NFZ i brak zapłaty za nadwykonania.

W tym roku NFZ nie zapłacił za nadwykonania zabiegów TAVI w 2025 roku. W różnych ośrodkach w Polsce proponuje za nie albo zero złotych, albo 30 proc., albo 50 proc. Konsekwencją są niesprzyjające pacjentom decyzje organizacyjne. Dyrektorzy w niektórych ośrodkach całkowicie wstrzymali zabiegi, bo zakontraktowana liczba została już przekroczona, a w innych nakazują je zdecydowanie zwalniać. Dlatego, jak przyznają pytani przez Medonet eksperci, kolejka pacjentów rośnie, a chorzy w niej umierają.

Drugą stroną medalu są, jak mówi, dramatyczne telefony samych chorych i ich rodzin: pacjenci mają nasilone objawy związane z wadą, a ośrodek nie może im niczego zaproponować. Pacjentów odsyła się do NFZ i dyrekcji szpitala, ale — jak mówi — NFZ pozostaje głuchy na całą sytuację. Sam zabieg TAVI kosztuje około 100 tysięcy złotych, a szpital nie jest w stanie finansować go z własnego budżetu.

Problem ma charakter ogólnopolski. Jak mówi Medonetowi prof. dr hab. n. med. Zenon Huczek, przewodniczący AISN PTK z Kliniki Kardiologii Centralnego Szpitala Klinicznego UCK Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego, zabiegi wykonuje około 30 ośrodków, a większość ma już narzucone limity.

Skalę systemowego problemu potwierdza analiza AISN PTK. Dane z 19 ośrodków, w których w 2025 r. wykonano prawie 70 proc. wszystkich TAVI, pokazują, że limity finansowania na 2026 rok — bez uwzględnienia nadwykonań — prognozują spadek procedur o 26 proc. Średni realny czas oczekiwania na zabieg wynosi obecnie 5,9 miesiąca, a w połowie ośrodków przekracza 6 miesięcy. Co istotne, nie jest to problem braku możliwości — wszystkie ośrodki uczestniczące w analizie deklarują potencjał organizacyjny i kadrowy znacznie przekraczający obecne limity.

Eksperci zwracają uwagę na rozdźwięk w podejściu systemu do różnych dziedzin medycyny. W Polsce uważa się, że jedynie onkologia powinna pozostać bez limitów, a to z powodu chorób kardiologicznych jest największa śmiertelność.

Dlatego AISN PTK i ZG PTK postulują wprowadzenie dla procedur TAVI statusu świadczenia nielimitowanego — analogicznie do innych kluczowych interwencji ratujących życie. Zdaniem ekspertów takie rozwiązanie umożliwi skrócenie czasu oczekiwania, pozwoli wykorzystać istniejący potencjał ośrodków, poprawi wyniki leczenia i przeżycie pacjentów.

Źródło: Republika, medonet.pl

Dziękujemy, że przeczytałaś/eś nasz artykuł do końca.

Bądź na bieżąco! Obserwuj nas w Wiadomościach Google. 

Jesteśmy na Youtube: Bądź z nami na Youtube

Jesteśmy na Facebooku: Bądź z nami na FB

Jesteśmy na platformie X: Bądź z nami na X