Irański program nuklearny będzie bardziej przejrzysty?

Dwa spośród tych pięciu nowych środków mają związek z ewentualnym wojskowym wymiarem programu nuklearnego Iranu - wynika z memorandum dołączonego do komunikatu MAEA, który otrzymała agencja AFP.

Iran zobowiązał się do 25 sierpnia dostarczyć wszystkie informacje, o które zwróci się MAEA.

Pierwszy z pięciu dodatkowych punktów dotyczy "wymiany informacji z Agencją w kwestii oskarżeń dotyczących wykorzystywania materiałów wybuchowych, w tym przeprowadzania zakrojonych na szeroką skalę eksperymentów z wykorzystaniem tych materiałów w Iranie".

MAEA chce zwłaszcza uzyskać od Teheranu odpowiedź w sprawie - jak twierdzi Agencja - "wiarygodnych dowodów", że Iran przeprowadził badania mające na celu wyprodukowanie bomby atomowej przed rokiem 2003 i być może później.

Teheran wciąż zaprzecza tym oskarżeniom.

Iran musi przede wszystkim dostarczyć informacje na temat detonatorów, które budzą niepokój MAEA, ponieważ mogą być używane w instalacjach nuklearnych. Chodzi o - jak informowała MAEA w 2011 r. - precyzyjne detonatory uruchamiające reakcję łańcuchową.

Drugi z pięciu dodatkowych punktów dotyczy "dostarczenia informacji i wyjaśnień" na temat prowadzonych w Iranie badań nad neutronami. W Iranie znaleziono projekt urządzenia nazywanego neutronowym inicjatorem, stworzony przez twórcę pakistańskiego programu nuklearnego Abdula Qadeer Khana.

Prowadzenie irańskich badań w tej dziedzinie MAEA uznała w 2011 r. za "wyjątkowo niepokojące"; według Agencji jest mało prawdopodobne, aby takie badania mogły służyć innym celom niż militarne.

Środowy komunikat MAEA został sporządzony po rozmowach przedstawiciela Agencji, które odbyły się w poniedziałek i wtorek w Iranie, na temat porozumienia w sprawie przejrzystości kontrowersyjnego programu nuklearnego Teheranu. AFP nie precyzuje, czego dotyczą trzy pozostałe punkty memorandum.

Rozmowy na linii Teheran-MAEA toczyły się równolegle z negacjami grupy 5+1 (pięciu stałych członków Rady Bezpieczeństwa ONZ - USA, Rosji, Chin, Francji, W. Brytanii - oraz Niemiec) z Iranem nad projektem ostatecznego porozumienia w sprawie irańskiego programu nuklearnego. Celem tej ostatecznej umowy, po dziesięciu latach silnych napięć pomiędzy Iranem a Zachodem, jest trwałe zapewnienie przez Teheran reszty świata, że jego program nuklearny ma jedynie pokojowy charakter, co umożliwi zniesienie międzynarodowych sankcji dławiących irańską gospodarkę.

W lutym przedstawiciele Iranu i MAEA uzgodnili siedem praktycznych punktów współpracy w sprawie irańskiego programu nuklearnego; ustalono wówczas, że ich wspólna realizacja potrwa do 15 maja.