Dzień Pamięci Ofiar Zbrodni Katyńskiej. Hołd dla bohaterów zamordowanych przez Sowietów

Republika/mkl

13-04-2025 09:40

Źródło: wikimedia

13 kwietnia w całej Polsce obchodzony jest Dzień Pamięci Ofiar Zbrodni Katyńskiej. To szczególna data, przypominająca o tragicznym losie ponad 22 tysięcy Polaków – oficerów Wojska Polskiego, policjantów, duchownych i przedstawicieli inteligencji, którzy wiosną 1940 roku zostali zamordowani przez sowieckie NKWD. W Warszawie jednym z elementów dzisiejszych obchodów będzie XVIII Katyński Marsz Cieni, który rozpocznie się o godzinie 15:00 przy dawnej siedzibie Muzeum Wojska Polskiego przy Alejach Jerozolimskich.

Polska oddaje hołd bohaterom

13 kwietnia to w Polsce Dzień Pamięci Ofiar Zbrodni Katyńskiej. Wspominamy z szacunkiem polskich oficerów i przedstawicieli elit II Rzeczypospolitej, zamordowanych wiosną 1940 roku przez sowieckie NKWD.

To jedna z najbardziej dramatycznych kart w polskiej historii. Wiosną 1940 roku na mocy decyzji najwyższych władz Związku Sowieckiego, funkcjonariusze NKWD dokonali masowych egzekucji polskich jeńców wojennych. Ofiarami padło ponad 22 tysiące osób — oficerów Wojska Polskiego, policjantów, duchownych, urzędników, a także przedstawicieli polskiej inteligencji.

Miejscami ich kaźni stały się przede wszystkim:

Las Katyński pod Smoleńskiem – tam zamordowano około 4,4 tysiąca polskich oficerów, głównie jeńców z obozu w Kozielsku.
Charków (Ukraina) – w piwnicach siedziby NKWD rozstrzelano około 3,9 tysiąca oficerów, więzionych wcześniej w obozie w Starobielsku.
Twer (dawniej Kalinin, Rosja) – w gmachu NKWD straciło życie ponad 6,2 tysiąca jeńców z obozu w Ostaszkowie. Ich ciała pochowano w pobliskim Miednoje.
Bykownia pod Kijowem (Ukraina) – tam zamordowano około 3,4 tysiąca Polaków, głównie więźniów przetrzymywanych przez NKWD na terenie Ukrainy.
Kuropaty pod Mińskiem (Białoruś) – miejsce spoczynku blisko 3,8 tysiąca Polaków, więzionych i rozstrzelanych na terenie dzisiejszej Białorusi.

Do tego dochodzą dziesiątki innych, mniej znanych lokalizacji na obszarach Związku Sowieckiego, w których NKWD przeprowadzało egzekucje.

Rozkaz śmierci

Zbrodnia Katyńska nie była przypadkiem ani chaosem wojennym. Rozkaz jej przeprowadzenia wydało Biuro Polityczne Komunistycznej Partii Związku Radzieckiego 5 marca 1940 roku. To wtedy podpisy pod decyzją o rozstrzelaniu polskich jeńców złożyli najwyżsi sowieccy przywódcy, w tym Józef Stalin.

Egzekucje odbywały się w sposób systematyczny i brutalny. Jeńców z obozów w Kozielsku, Starobielsku i Ostaszkowie wywożono w grupach i mordowano strzałem w tył głowy. Ich ciała zakopywano w masowych grobach, próbując zatuszować ślady zbrodni.

Zbrodnia, która miała zostać zapomniana

Przez dziesięciolecia władze ZSRR zaprzeczały swojej odpowiedzialności za Katyń. O zbrodni oficjalnie mówiono dopiero po upadku komunizmu. Jednak kłamstwo katyńskie na trwałe wpisało się w historię relacji polsko-rosyjskich, a sprawa rozliczenia zbrodni do dziś pozostaje bolesnym punktem w polityce historycznej.

Dzień Pamięci Ofiar Zbrodni Katyńskiej jest szczególną okazją, by przypomnieć prawdę o tamtych wydarzeniach i oddać cześć wszystkim, którzy stracili życie tylko dlatego, że byli Polakami, ludźmi wykształconymi i wiernymi Ojczyźnie.

Pamięć o Katyniu trwa

13 kwietnia nie jest datą przypadkową. To właśnie tego dnia w 1943 roku Niemcy ogłosili światu informację o odkryciu masowych grobów polskich oficerów w Katyniu. Był to moment, który ujawnił skalę sowieckiej zbrodni i zapoczątkował międzynarodowy spór o odpowiedzialność za tragedię.

W całej Polsce odbywają się uroczystości. To czas zadumy, modlitwy i oddawania hołdu bohaterom. O godz. 15.00 ulicami Warszawy przejdzie dziś XVIII Katyński Marsz Cieni – jedno z najbardziej symbolicznych wydarzeń upamiętniających ofiary zbrodni. Uczestnicy w milczeniu przejdą trasę od dawnej siedziby Muzeum Wojska Polskiego aż do pomnika Poległym i Pomordowanym na Wschodzie. Do stolicy przyjadą rekonstruktorzy z różnych stron Polski. Marsz organizowany jest przez Instytut Pamięci Narodowej oraz Grupę Historyczną „Zgrupowanie Radosław”.