Polska 6 lipca – co wydarzyło się tego dnia

Portal TV Republika, kk 06-07-2024, 08:40
Artykuł
PAP, dzieje.pl; grafika własna

Tego dnia wprowadzono polskie tablice rejestracyjne; otwarto Ogród Zoologiczny w Krakowie; z KL Auschwitz uciekł pierwszy więzień - Tadeusz Wiejowski; w Zgorzelcu podpisano układ pomiędzy Polską i NRD o granicy na Odrze i Nysie Łużyckiej; na MŚ w piłce nożnej reprezentacja Polski pokonała 1:0 w meczu o trzecie miejsce Brazylię; początek tzw. powodzi tysiąclecia, która wyrządziła szkody w południowej i zachodniej Polsce. Urodzili się m. in. Jan Paweł Woronicz, Władysław Żeleński, Włodzimierz Perzyński, Stanisław Rembek, Wojciech Jaruzelski, Jacek Cygan, Grzegorz Skawiński, Sławomir Orzechowski. Zmarli natomiast: Karol Godula, Maria Teresa Ledóchowska, Józef Weyssenhoff, Władysław Szpilman, Wojciech Albiński, Barbara Pec-Ślesicka oraz Paulina Buchwald-Pelcowa.

1280 – Księżna Kinga ufundowała klasztor klarysek w Starym Sączu i przeznaczyła na jego potrzeby swoje włości w ziemi sądeckiej.

1320 – Król Węgier Karol Robert poślubił królewnę Elżbietę Łokietkównę, która została również koronowana na królową Węgier. Mariaż był początkiem polsko-węgierskiego sojuszu politycznego.

1466 - Dywersyjny wypad do Sambii, zorganizowany przez Gdańsk, Elbląg i Jana Skalskiego w odwecie za akcję Krzyżaków. Na wypad wypłynęło 7 łodzi gdańskich, 3 elbląskie i 2. fromborskie. Spalono kilka karczm na brzegu Półwyspu Sambijskiego. Odbył się też nieudany desant pod Habe (Habestrohm?).

1511 - Albrecht Hohenzollern, siostrzeniec króla Zygmunta I, wybrany został przez kapitułę zakonu krzyżackiego na urząd wielkiego mistrza; w chwili wyboru miał 21 lat i był najmłodszym wielkim mistrzem w historii zakonu.

1753 - W Brodowie na Wołyniu urodził się Jan Paweł Woronicz, arcybiskup warszawski i prymas Królestwa Polskiego, poeta; część źródeł jako datę jego urodzenia podaje 28 czerwca 1757 r.

1837 - W Grodkowicach pod Krakowem urodził się Władysław Żeleński, kompozytor, pianista, dyrygent i pedagog.

1848 - We Wrocławiu zmarł Karol Godula, przedsiębiorca, współtwórca śląskiego przemysłu, właściciel kompleksu kopalń i hut cynku.

1863 - Powstanie Styczniowe: oddział Zygmunta Chmieleńskiego odniósł zwycięstwo nad oddziałem rosyjskim w bitwie pod Janowem koło Częstochowy.

1877 - W Opocznie koło Radomia urodził się Włodzimierz Perzyński, prozaik, komediopisarz, publicysta.

1901 - W Łodzi urodził się Stanisław Rembek, pisarz, autor powieści „Nagan”, „Wyrok na Franciszka Kłosa” i „W polu”.

1908 - Wszedł do służby niemiecki pancernik SMS Schleswig-Holstein, znany z ataku na Westerplatte 1 września 1939 r.

1922 - W Rzymie zmarła Maria Teresa Ledóchowska, misjonarka, pisarka; założycielka Sodalicji Św. Piotra Klawera - zgromadzenia zakonnego prowadzącego misje w Afryce; beatyfikowana w 1975 r.

1922 – Wprowadzono polskie tablice rejestracyjne w miejsce tablic państw zaborczych.

1923 - W Kurowie koło Puław urodził się Wojciech Jaruzelski, ostatni przywódca PRL, współtwórca Okrągłego Stołu; w 1989 r. wybrany przez Zgromadzenie Narodowe na urząd prezydenta PRL, następnie RP (1989-1990); sybirak, żołnierz 1. Armii WP; w latach 1968-1983 szef MON; odpowiedzialny za udział WP w inwazji na Czechosłowację i wykorzystanie armii do krwawego tłumienia protestów na Wybrzeżu w 1970 r.; w lutym 1981 r. objął urząd premiera; od października 1981 r. do lipca 1989 r. I sekretarz KC PZPR; w nocy z 12 na 13 grudnia 1981 r. wprowadził stan wojenny, stając na czele Wojskowej Rady Ocalenia Narodowego (WRON); odpowiedzialny za masowe represje stosowane w tym okresie wobec społeczeństwa; w 1985 r. zrezygnował z funkcji premiera, obejmując stanowisko przewodniczącego Rady Państwa (1985-1989); zmarł w Warszawie 25 maja 2014 r.

1929 – Otwarto Ogród Zoologiczny w Krakowie.

1932 - W Warszawie zmarł Józef Weyssenhoff, pisarz, poeta, krytyk literacki, autor powieści „Soból i Panna”, „Sprawa Dołęgi”, „Puszcza”.

1940 - Z KL Auschwitz uciekł pierwszy więzień - Tadeusz Wiejowski; po ucieczce ukrywał się ponad rok, jesienią 1941 r. został zatrzymany i osadzony w więzieniu w Jaśle, a następnie rozstrzelany.

1940 - W lesie koło Sieklówki w powiecie jasielskim Niemcy rozstrzelali 87. żołnierzy i oficerów oraz 2. przewodników.

1950 - W Zgorzelcu podpisano układ pomiędzy Polską i NRD o granicy na Odrze i Nysie Łużyckiej.

1950 - W Sosnowcu urodził się Jacek Cygan - autor wielu piosenek, które napisał współpracując z najwybitniejszymi polskimi kompozytorami i wokalistami m.in. Edytą Geppert, Marylą Rodowicz, Sewerynem Krajewskim, Krzesimirem Dębskim, Andrzejem Zauchą; poeta, scenarzysta, juror i organizator festiwali muzycznych.

1950 - Utworzono województwa: koszalińskie, opolskie i zielonogórskie oraz zmieniono nazwę województwa śląskiego na katowickie, a pomorskiego na bydgoskie.

1954 - W Mławie urodził się Grzegorz Skawiński, gitarzysta, wokalista, kompozytor, autor tekstów, producent muzyczny; frontman zespołu „Kombi”.

1958 - W Warszawie urodził się Sławomir Orzechowski, aktor Teatru Współczesnego w Warszawie; wystąpił w filmach „Cud purymowy”, „Warszawa”, „Komornik”, „Daas”, a także w serialach „Sfora”, „Ojciec Mateusz” i „Londyńczycy”.

1968 - W Płocku urodził się Ireneusz Czop, aktor związany z teatrami łódzkimi: Nowym, Powszechnym i Teatrem Jaracza; wystąpił m.in. w filmach „Pokłosie”, „Jack Strong”, „Kochanie, chyba cię zabiłem”, a także w serialu „1920. Wojna i miłość”.

1974 - W Monachium na MŚ w piłce nożnej reprezentacja Polski pokonała w meczu o trzecie miejsce Brazylię 1:0.

1982 - W Krakowie rozpoczęło nadawanie Radio „Solidarność Małopolska”.

1987 - Powołanie Kręgu Przyjaciół Solidarności Polsko-Czechosłowackiej, do której weszli przedstawiciele opozycji demokratycznej z obu państw.

1994 - Prezydent USA Bill Clinton rozpoczął dwudniową wizytę w Polsce.

1997 - Początek tzw. powodzi tysiąclecia, która wyrządziła szkody w południowej i zachodniej Polsce, m.in. w Kłodzku, Opolu, Wrocławiu, również w Czechach i wschodnich Niemczech (Łużyce); w jej wyniku w Polsce zginęło ponad 50 osób, straty materialne oszacowano na ok. 12 mld złotych.

2000 - W Warszawie zmarł Władysław Szpilman, kompozytor, pianista; jego losy w okupowanej Warszawie stały się podstawą scenariusza do filmu „Pianista” w reżyserii Romana Polańskiego.

2015 - W Warszawie zmarł Wojciech Albiński - pisarz zamieszkały w RPA, laureat Nagrody Literackiej im. Józefa Mackiewicza, autor takich książek jak „Kalahari” (zbiór opowiadań), „Królestwo potrzebuje kata”, „Antylopa szuka myśliwego”.

2019 – Krzemionkowski region pradziejowego górnictwa krzemienia pasiastego został wpisany podczas 43. sesji Komitetu Światowego Dziedzictwa w Baku na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO.

2020 – Zmarła Barbara Pec-Ślesicka, filmowiec, kierownik produkcji licznych filmów fabularnych i seriali telewizyjnych. Współpracowała przez wiele lat z Andrzejem Wajdą (m.in. przy „Weselu”, „Człowieku z marmuru”, „Człowieku z żelaza” i „Pannach z Wilka”, a także „Dantonie”, nagrodzonym w 1983 nagrodą BAFTA).

2021 – W Poznaniu zmarła Paulina Buchwald-Pelcowa, historyk literatury i bibliolog, specjalizująca się w literaturze staropolskiej i starodrukach.

Źródło: PAP

Komentarze
Zobacz także
Nasze programy