Polska 4 lutego – co wydarzyło się tego dnia

1339 - W Warszawie przed trybunałem papieskim rozpoczął się proces polsko-krzyżacki dotyczący spornych terytoriów.

1454 - Związek Pruski wypowiedział posłuszeństwo Zakonowi Krzyżackiemu; wybuchło powstanie przeciwko krzyżakom, które rozpoczęło wojnę trzynastoletnią.

1505 - W Żurawnie pod Haliczem urodził się Mikołaj Rej, pisarz, humanista, wyznawca kalwinizmu, poseł na sejm, autor „Żywota człowieka poczciwego”, „Krótkiej rozprawy między trzema osobami: Panem, Wójtem a Plebanem”; część źródeł jako datę urodzin Reja podaje 28 stycznia.

1515 - W Nieświeżu urodził się Mikołaj Radziwiłł zwany „Czarnym”, magnat litewski, marszałek wielki i kanclerz wielki litewski, wojewoda wileński, wyznawca i propagator arianizmu, twórca potęgi rodu Radziwiłłów.

1746 - W Mereczowszczyźnie na Polesiu urodził się Tadeusz Kościuszko, uczestnik wojny o niepodległość Stanów Zjednoczonych, generał, Naczelnik Sił Zbrojnych Narodowych w powstaniu w 1794 r.

1866 - W Warszawie urodził się Władysław Podkowiński, malarz, autor m.in. obrazu „Szał uniesień”.

1889 - W Dębowej Górze koło Skierniewic urodził się Ryszard Bolesławski, reżyser teatralny i filmowy, aktor; w latach 30. realizował filmy w Hollywood, współpracując z największymi gwiazdami. Do jego najbardziej znanych dzieł należą „Cud nad Wisłą”, „Ostatnia cesarzowa”, „Nędznicy”.

1900 - W Warszawie urodził się Mieczysław Jurgielewicz, malarz, grafik.

1900 - Feliks Dzierżyński został aresztowany i osadzony w X pawilonie Cytadeli Warszawskiej.

1918 - Rada Regencyjna powołała Radę Stanu Królestwa Polskiego.

1919 - Wołomin otrzymał prawa miejskie.

1921 – Sejm Ustawodawczy uchwalił ustawę o powołaniu Orderu Odrodzenia Polski, a Order Orła Białego odnowiono jako najwyższe odznaczenie państwowe.

1925 - W Lublinie urodziła się Helena Kisiel, historyk, archiwistka, działaczka społeczna.

1927 - W Warszawie zmarł Józef Pius Dziekoński, architekt, projektant wielu neogotyckich kościołów m.in. Bazyliki Katedralnej Opieki NMP w Radomiu i Bazyliki Katedralnej św. Michała Archanioła i św. Floriana Męczennika w Warszawie.

1929 – Polska ratyfikowała protokół genewski o zakazie stosowania broni chemicznej.

1933 - W Warszawie urodziła się Maria Chwalibóg, aktorka teatralna i filmowa, znana z filmów „Matka Joanna od aniołów” i „Kobieta samotna”.

1938 - W Krakowie zmarł Karol Hubert Rostworowski, dramatopisarz, poeta, publicysta; zwolennik Obozu Wielkiej Polski i Stronnictwa Narodowego; autor sztuk teatralnych „Judasz z Kariothu” i „Niespodzianka”.

1938 - Na Wileńszczyźnie urodził się Zygmunt Malanowicz, aktor znany z filmów „Nóż w wodzie”, „Polowanie na muchy”, „Jarosław Dąbrowski”, „Tulipany”.

1941 - Premiera radzieckiego, antypolskiego filmu propagandowego Wiatr ze Wschodu w reżyserii Abrama Rooma, którego celem było uzasadnienie napaści na Polskę w 1939 roku i wzbudzenie nienawiści wobec narodu polskiego.

1942 - W Warszawie zmarł prof. Kazimierz Orzechowski, kierownik Katedry i Kliniki Neurologicznej oraz dziekan Wydziału Lekarskiego Uniwersytetu Warszawskiego, prezes Polskiego Towarzystwa Neurologicznego.

1943 - W Płungianach na Żmudzi urodziła się Wanda Rutkiewicz, alpinistka, która jako trzecia kobieta i pierwsza Europejka stanęła na wierzchołku najwyższego szczytu świata - Mount Everest; zdobyła osiem z 14 ośmiotysięczników.

1943 - Porażka oddziału AK por. Piotra Złomańca „Podlaskiego” w bitwie pod Lasowcami (obecnie Lasowe, część wsi Stara Huta) na Zamojszczyźnie.

1944 - W Kałęczewie k. Łodzi urodził się Stefan Niesiołowski, entomolog, działacz opozycji antykomunistycznej; współzałożyciel organizacji Ruch (1965); w 1971 r. skazany na siedem lat więzienia za „czynienie przygotowań do obalenia ustroju socjalistycznego przemocą”; od 1977 r. członek ROPCiO; od 1980 r. w NSZZ „Solidarność”, w Zarządzie Regionu Ziemia Łódzka; internowany w stanie wojennym; działacz podziemnej „S”; współzałożyciel ZChN (1989); poseł, senator; polityk Platformy Obywatelskiej, od września 2016 r. członek koła poselskiego Europejscy Demokraci.

1945 - W Jałcie rozpoczęła się konferencja „Wielkiej Trójki”, w której wzięli udział Winston Churchill, Franklin D. Roosevelt i Józef Stalin; w wyniku zawartego porozumienia Polska po wojnie znalazła się w strefie wpływów Związku Sowieckiego, o co zabiegał Józef Stalin; Rząd RP na Uchodźstwie uznał ten fakt za zdradę ze strony dotychczasowych aliantów.

1945 - W Krakowie ukazał się pierwszy numer „Dziennika Polskiego”.

1947 - Rozpoczęło się inauguracyjne posiedzenie Sejmu Ustawodawczego. Na stanowisko marszałka został wybrany Władysław Kowalski.

1949 - Sejm uchwalił ustawę o Funduszu Wczasów Pracowniczych (FWP).

1950 - W Giżycku zmarł Jan Bułhak, artysta fotograf, teoretyk, krytyk i publicysta, określanym mianem „ojca polskiej fotografii”.

1951 - W Krakowie ukazał się pierwszy numer tygodnika społeczno-literackiego „Życie Literackie”.

1951 - Na podstawie uchwały podjętej podczas Walnego Zebrania PZPN doszło do rozwiązania Związku i powołania Sekcji Piłki Nożnej, jako społecznej organizacji podlegającej Głównemu Komitetowi Kultury Fizycznej.

1952 - W Warszawie urodził się Andrzej Strzelecki, reżyser, aktor, satyryk, wieloletni dyrektor teatru Rampa.

1956 - W Paryżu zmarł Ksawery Tartakower, szachista polski pochodzenia żydowskiego, sześciokrotny reprezentant Polski na olimpiadach szachowych, członek „złotej” drużyny polskiej na olimpiadzie w 1930 roku; od II wojny światowej pozostawał na emigracji.

1966 - Premiera filmu Niedziela sprawiedliwości w reżyserii Jerzego Passendorfera.

1968 - W Chorzowie urodził się Grzegorz Jarzyna, reżyser teatralny i operowy, związany z TR Warszawa; reżyseruje w oparciu o teksty klasyczne, które poddaje reinterpretacji („Bzik tropikalny” wg Witkacego, „Magnetyzm serca” na podstawie „Ślubów panieńskich” Aleksandra Fredry); autor adaptacji wielkich powieści europejskich („Doktor Faustus” Tomasza Manna, „Książę Myszkin” wg „Idioty” Fiodora Dostojewskiego), a także głośnych tekstów współczesnych („Niezidentyfikowane szczątki ludzkie” Brada Frasera, „4.48 Psychosis” Sary Kane), jak również oper („Gracz” Prokofiewa, „Dziecko i czary” Maurice'a Ravela oraz „Karzeł” Aleksandra Zemlinsky'ego); jest autorem sztuk teatralnych: „Medea Project” i „Areteia” oraz librett do oper Zygmunta Krauzego „Iwona, księżniczka Burgunda” i „Pułapka”.

1970 - W Warszawie zmarł Janusz Warnecki (właśc. Jan Kozłowski), aktor teatralny i filmowy, reżyser, profesor warszawskiej PWST, znany z filmów „Zejście do piekła”, „Mistrz”.

1987 - 17 górników zginęło w wyniku wybuchu metanu i pyłu węglowego w KWK „Mysłowice”.

1989 - W Warszawie rozpoczął się III Kongres Konfederacji Polski Niepodległej, który po kilku godzinach został przerwany przez interwencję milicji.

1990 - Premiera filmu Bal na dworcu w Koluszkach w reżyserii Filipa Bajona.

1994 - Sejm RP przyjął ustawę o prawie autorskim i prawach pokrewnych.

2002 - Ukazało się ostatnie wydanie gdańskiego dziennika „Wieczór Wybrzeża”.

2004 - Uruchomiono portal społecznościowy Facebook; jego twórcą jest Mark Zuckerberg; portal liczy ponad miliard użytkowników.

2007 - Polscy piłkarze ręczni zdobyli srebrne medale na rozgrywanych w Niemczech Mistrzostwach Świata, przegrywając w meczu finałowym z gospodarzami 24:29.

2008 - - W Warszawie zmarł Stefan Meller, historyk, dyplomata; ambasador RP we Francji i Rosji, minister spraw zagranicznych (2005-2006); wykładowca historii, prorektor Państwowej Wyższej Szkoły Teatralnej w Warszawie, redaktor naczelny miesięcznika historycznego „Mówią wieki”.

2009 - W Warszawie zmarł Witold Zalewski, pisarz, autor powieści socrealistycznych „Traktory zdobędą wiosnę”, „Urodzaj”, dziennikarz, kierownik literacki Zespołu Filmowego „Tor”.

2018 – W wieku 78 lat zmarł Antoni Krauze, reżyser, scenarzysta; autor m.in. filmów „Czarny czwartek. Janek Wiśniewski padł”, „Smoleńsk” i serialu „Akwarium”. Urodził się 4 stycznia 1940 roku w Warszawie.

2018 – W Warszawie – w wieku 83 lat - zmarł Wojciech Pokora, aktor i reżyser teatralny, filmowy oraz kabaretowy. Urodził się 2 października 1934 roku w Warszawie. W 1958 roku ukończył Wydział Aktorski Państwowej Wyższej Szkoły Teatralnej w Warszawie; dołączył do zespołu stołecznego Teatru Dramatycznego, gdzie grał przez 26 lat. W latach 1984-1990 występował w Teatrze Nowym, a w latach 1990-2001 był aktorem warszawskiego Teatru Kwadrat. Występując w spektaklach Teatru Telewizji Pokora, wcielił się m.in. w: Papkina w „Zemście” Fredry (1972), Żewakina w „Ożenku” Gogola (1976), Tobiasza w „Gwałtu, co się dzieje” Fredry (1992), adwokata w „Diabelskim nasieniu” Breszana (2001). Największą popularność przyniosły Pokorze jednak występy przed kamerą. Debiutował epizodem w komedii „Mąż swojej żony” Stanisława Barei (1960), tego samego roku zagrał w „Zezowatym szczęściu” Andrzeja Munka. Jako tajny agent pojawił się w kolejnej komedii Barei, „Małżeństwie z rozsądku” (1966). Zagrał też w „Hydrozagadce” Andrzeja Kondratiuka (1970) i zasadniczego porucznika Zubka w serialu „Przygody psa cywila” Krzysztofa Szmagiera (1970). u Barei zagrał także m.in. w „Poszukiwany, poszukiwana” (1972), „Nie ma róży bez ognia” (1974), „Brunecie wieczorową porą” (1976), „Misiu” (1980) i serialu telewizyjnym „Alternatywy 4” (1983). Pamiętne role stworzył także w serialu „40-latek” w reżyserii Jerzego Gruzy (1975-1977) i „Kariera Nikodema Dyzmy” Jana Rybkowskiego i Marka Nowickiego wg prozy Tadeusza Dołęgi-Mostowicza (1980). Brawurową rolą Pokory był hrabia Żorż Ponimirski z „Kariery Nikodema Dyzmy”. Miał na swoim koncie występy w kabaretach Owca i Dudek, udział w telewizyjnym Kabarecie Olgi Lipińskiej. W 1978 roku został odznaczony Złotym Krzyżem Zasługi, natomiast w grudniu 2013 roku aktor otrzymał medal "Zasłużony Kulturze Gloria Artis".

2022 – W Pekinie rozpoczęły się XXIV Zimowe Igrzyska Olimpijskie. W ich trakcie Polacy zdobyli jeden brązowy medal.

2022 – W Warszawie zmarł prof. Jerzy Osiatyński, ekonomista, były minister finansów (1992-1993) i doradca prezydenta Bronisława Komorowskiego, członek Rady Polityki Pieniężnej (2013-2019).