Polska 23 listopada – co wydarzyło się tego dnia
Tego dnia zakończył obrady sejm grodzieński - ostatni sejm Rzeczypospolitej szlacheckiej, zatwierdził II rozbiór Rzeczypospolitej, padła „Kasztanka” - klacz marszałka Józefa Piłsudskiego, Sejm podjął decyzję o likwidacji Ochotniczej Rezerwy Milicji Obywatelskiej (ORMO). Urodzili się m.in. Klementyna Hoffmanowa, Arnold Szyfman, Władysław Liniarski, Władysław Pobóg-Malinowski, Loda Niemirzanka, Aleksander Małachowski, Krzysztof Penderecki, Karol Modzelewski, Mariusz Benoit, Waldemar Krzystek. Zmarli natomiast: gen. Józef Dwernicki, Stanisław Przybyszewski, Stanisław Zaremba, Aleksander Sewruk i Jan Leończuk.
1287 - Książę pomorski Bogusław IV i książę świecki Mściwój II oraz książę wielkopolski Przemysł II podczas zjazdu w Słupsku zawarli przymierze skierowane przeciwko Brandenburgii.
1619 – Polska jazda lisowczyków pokonała wojska księcia Siedmiogrodu Jerzego Rakoczego w bitwie pod Humiennem.
1672 - Pod Szczebrzeszynem wojska wierne hetmanowi Janowi Sobieskiemu zawiązały konfederację przeciwko stronnikom króla Michała Korybuta Wiśniowieckiego, skupionym w konfederacji gołąbskiej.
1793 - Zakończył obrady sejm grodzieński - ostatni sejm Rzeczypospolitej szlacheckiej, zwołany i działający pod terrorem władz carskich; zatwierdził II rozbiór Rzeczypospolitej.
1798 - W Warszawie urodziła się Klementyna Hoffmanowa, pisarka, pedagog, autorka m.in. utworów dla dzieci i młodzieży.
1857 - W Łopatynie na terenie Galicji zmarł gen. Józef Dwernicki, uczestnik kampanii napoleońskich, dowódca kawalerii w Powstaniu Listopadowym.
1882 - W Ulanowie urodził się Arnold Szyfman, reżyser, założyciel i dyrektor Teatru Polskiego w Warszawie.
1897 - W Małachowie-Gustawowie pod Włoszczową urodził się Władysław Liniarski, pułkownik WP, komendant białostockiego Okręgu ZWZ-AK (1940-1945), a następnie na terenie tego okręgu dowódca Armii Krajowej Obywatelskiej; aresztowany w 1945 r. przez UB, skazany na karę śmierci, wyrok zamieniony na 10 lat więzienia.
1899 - W Archangielsku urodził się Władysław Pobóg-Malinowski, historyk, publicysta, działacz sanacyjny.
1909 - W Warszawie urodziła się Loda Niemirzanka, tancerka, popularna polska aktorka lat 30., zagrała m.in. w filmach "Ada! To nie wypada!", "Moi rodzice rozwodzą się"; w czasie II wojny światowej w AK.
1918 - W Radomiu urodził się Kazimierz Winkler, poeta, autor tekstów popularnych piosenek, m.in. "Gdy mi ciebie zabraknie" i "Pierwszy siwy włos".
1924 - We Lwowie urodził się Aleksander Małachowski, publicysta, żołnierz AK, więzień w sowieckim obozie pracy (1944-1945); przewodniczący Klubu Krzywego Koła (1959-1962); od 1980 r. w NSZZ "S"; internowany w stanie wojennym; w 1983 r. aresztowany za działalność w podziemnej Solidarności; poseł na Sejm (1989-1997; 2001-2004), wicemarszałek Sejmu (1993-1997); współzałożyciel Unii Pracy (1991); w latach 1998-2004 przewodniczący Zarządu Głównego PCK.
1927 - W Jarontach pod Inowrocławiem zmarł Stanisław Przybyszewski, pisarz, poeta, dramaturg, publicysta; napisał m.in. powieści "Homo ludens", "Dzieci szatana", "Synowie ziemi", "Krzyk" oraz dramaty "Złote runo", "Goście", "Matka", "Gody życia", "Mściciel". W swojej twórczości przedstawiał życie jako nieustanny tragiczny konflikt "duszy" i "mózgu", uwikłania w problemy seksu oraz skrajnego indywidualizmu.
1927 - W Mińsku Mazowieckim w koszarach 7 Pułku Ułanów Lubelskich padła "Kasztanka" - klacz marszałka Józefa Piłsudskiego.
1930 - W Polsce odbyły się wybory do Senatu.
1933 - W Dębicy urodził się Krzysztof Penderecki, kompozytor, dyrygent i pedagog muzyczny; autor dzieł: "Tren ofiarom Hiroszimy", "Pasja wg św. Łukasza", "Dies Irae", "Jutrznia", "Polskie Requiem", "Te Deum", "Siedem Bram Jerozolimy", a także oper "Diabły z Loudun", "Raj utracony", "Czarna maska" i "Ubu Król".
1937 - W Moskwie urodził się Karol Modzelewski, historyk; członek PZPR (1957-1964), usunięty z partii po ogłoszeniu z Jackiem Kuroniem "Listu otwartego do członków PZPR"; więziony przez władze komunistyczne; rzecznik prasowy Krajowej Komisji Porozumiewawczej (1980-1981), członek Komisji Krajowej NSZZ "S"; w stanie wojennym internowany, następnie więziony; senator (1989-1991), współzałożyciel Solidarności Pracy (1991), honorowy przewodniczący Unii Pracy (1992-1995).
1940 - Do Paktu Trzech, podpisanego 27 września 1940 r. przez Niemcy, Włochy i Japonię, przystąpiła Rumunia.
1942 - W Krakowie zmarł Stanisław Zaremba, matematyk, współzałożyciel Polskiego Towarzystwa Matematycznego, profesor Uniwersytetu Jagiellońskiego; redaktor pisma dla matematyków "Annales".
1943 - Władysław Gomułka wybrany został sekretarzem Komitetu Centralnego PPR.
1950 - We Wrocławiu urodził się Mariusz Benoit, aktor związany m.in. z teatrami warszawskimi: Powszechnym, Narodowym, Rozmaitości, pedagog; wystąpił w filmach "Ostatnie okrążenie", "Olimpiada '40", "Przeznaczenie", "Widziadło", "Piłkarski poker", "Śmierć jak kromka chleba", "80 milionów", a także w serialach "Najdłuższa wojna nowoczesnej Europy" oraz "Mistrz i Małgorzata".
1953 - W Swobnicy na Pomorzu Zachodnim urodził się Waldemar Krzystek, reżyser i scenarzysta, autor filmów "W zawieszeniu", "Ostatni prom", "Mała Moskwa", "80 milionów", "Fotograf" oraz serialu "Anna German".
1974 - W Warszawie zmarł Aleksander Sewruk, aktor, dyrektor teatrów, m.in. Teatru im. Stefana Jaracza w Olsztynie.
1981 - Premiera filmu "Dreszcze" w reżyserii Wojciecha Marczewskiego.
1989 - Początek oficjalnej wizyty premiera Tadeusza Mazowieckiego w ZSRS.
1989 - Sejm podjął decyzję o likwidacji Ochotniczej Rezerwy Milicji Obywatelskiej (ORMO) oraz Urzędu do spraw Wyznań.
1997 - Premiera serialu telewizyjnego "Boża podszewka" w reżyserii Izabelli Cywińskiej.
2021 – W Łubnikach w województwie podlaskim zmarł Jan Leończuk, poeta, prozaik, eseista, tłumacz. Wydał kilkanaście tomów poezji i opowiadań. Przez niemal dwadzieścia lat był dyrektorem Książnicy Podlaskiej im. Łukasza Górnickiego w Białymstoku.
