Polska 14 marca – co wydarzyło się tego dnia

1440 - W Kwidzynie przedstawiciele miast i rycerstwa państwa zakonnego założyli tajny Związek Pruski, opozycyjny wobec Zakonu Krzyżackiego.

1503 - W Krakowie zmarł Fryderyk Jagiellończyk, biskup krakowski, arcybiskup gnieźnieński, prymas Polski.

1633 – Król Władysław IV Waza uznał formalnie Kościół prawosławny na ziemiach Rzeczypospolitej.

1745 - W warszawskim kościele Świętego Krzyża został ochrzczony Kazimierz Pułaski.

1771 - W Kapustynie na Wołyniu urodził się Józef Chłopicki, generał, wódz naczelny wojsk polskich i dyktator w czasie Powstania Listopadowego.

1794 - W Tarnowie urodził się Józef Bem, uczestnik wojny 1812-1813 i Powstania Listopadowego; w czasie Wiosny Ludów dowódca rewolucyjnego Wiednia; podczas powstania węgierskiego (1848-1849) stał na czele wojsk w Siedmiogrodzie, a następnie był naczelnym wodzem armii węgierskiej; po upadku powstania służył w armii tureckiej jako Murat Pasza.

1801 - W Berlinie zmarł Ignacy Krasicki, biskup warmiński i arcybiskup gnieźnieński, poeta, prozaik, autor satyrycznych poematów „Monachomachia”, „Myszeis” oraz powieści „Mikołaja Doświadczyńskiego przypadki”.

1801 - W Warszawie urodził się Franciszek Salezy Dmochowski, pisarz, poeta, tłumacz, krytyk literacki, wydawca, autor książek: „Nauczycielka. Powieść z tegoczesnych obrazów społecznych”, „Dawne obyczaje i zwyczaje szlachty i ludu wiejskiego w Polsce i w ościennych prowincjach”, „Opowiadania starego nauczyciela”.

1845 - W Łabędach zmarł Jan Gałeczka, duchowny katolicki, działacz społeczny, założyciel pierwszej polskiej drukarni na Górnym Śląsku.

1850 – W Berdyczowie Honoré de Balzac poślubił Ewelinę Hańską.

1862 - W Warszawie urodził się Józef Wolff, księgarz, wydawca, współudziałowiec wydawnictwa „Gebethner i Wolff”, animator życia kulturalnego.

1882 - W Warszawie urodził się Wacław Sierpiński, matematyk, profesor Uniwersytetu Lwowskiego i Uniwersytetu Warszawskiego, wieloletni prezes Towarzystwa Naukowego Warszawskiego.

1887 - W Krakowie urodził się Leon Schiller, reżyser, krytyk i teoretyk teatru, wybitny interpretator twórczości klasyków literatury romantycznej.

1891 - W Rzeszowie urodził się Józef Zając, generał WP, w czasie kampanii polskiej w 1939 r. naczelny dowódca lotnictwa i obrony przeciwlotniczej.

1907 - W Warszawie urodził się Stanisław Ryszard Dobrowolski, poeta, prozaik, tłumacz, autor słów pieśni „Warszawskie dzieci pójdziemy w bój”, uczestnik Powstania Warszawskiego, w latach 1949-1968 prezes ZAiKS-u.

1913 - W Siebieżu w Rosji urodził się Witold Rudziński, kompozytor, historyk muzyki, pedagog.

1919 – Utworzono Instytut Wojskowo-Techniczny.

1919 - W Nieświeżu wybuchło antybolszewickie powstanie. Z powodu zbyt wolnych postępów polskiej ofensywy powstanie upadło po pięciu dniach.

1920 - W Warszawie urodził się Stefan Mirowski, harcmistrz, instruktor ZHP, porucznik Armii Krajowej, komendant Chorągwi Warszawskiej Szarych Szeregów (Ul „Wisła”).

1923 - Rada Ambasadorów ostatecznie uznała wschodnie granice Polski.

1924 - Rada Ligi Narodów przyznała Polsce Westerplatte, na którym powstała wojskowa składnica tranzytowa.

1928 - Prezydent RP Ignacy Mościcki wydał dekret o Prawie lotniczym.

1938 - W Warszawie urodził się Tadeusz Ross, aktor, satyryk, znany m.in. z filmu „Milion za Laurę” i radiowej audycji satyrycznej „Ross-mówki”.

1939 - W Warszawie urodził się Jerzy Surdykowski, dziennikarz, pisarz, dyplomata, scenarzysta, autor m.in. „Błękitnego kontynentu”, „Powracającego z morza”, „Wołania o sens”.

1942 - W Leńczach w pow. wadowickim urodził się Jerzy Trela, aktor, przez wiele lat związany ze Starym Teatrem w Krakowie; wykładowca krakowskiej PWST, w latach 1984-1990 jej rektor; wystąpił m.in. w filmach „Epitafium dla Barbary Radziwiłłówny”, „Śmierć jak kromka chleba”, „Pan Tadeusz”, „Quo vadis”, „Anioł w Krakowie” i „Ziarno prawdy”, a także w serialach „Kolumbowie” i „Królowa Bona”.

1945 – Uchwałą Rządu Tymczasowego RP Ziemie Odzyskane podzielono na 4 okręgi, w których władzę mieli sprawować specjalni pełnomocnicy, wyposażeni w szerokie kompetencje.

1946 - W Lublińcu urodził się Zygmunt Anczok, piłkarz, zawodnik Polonii Bytom i Górnika Zabrze, z którym zdobył tytuł mistrza Polski; srebrny medalista olimpijski z 1972 roku.

1947 - Zmieniono nazwę miasta i gminy Rychwałd na Bogatynia.

1948 - W swoim debiucie w piłkarskiej ekstraklasie Widzew Łódź pokonał Lecha Poznań 4:3.

1952 - Premiera filmu „Młodość Chopina” w reżyserii Aleksandra Forda.

1953 - Funkcjonariusze Ministerstwa Bezpieczeństwa Publicznego aresztowali marszałka Michała Rolę-Żymierskiego; w więzieniu przetrzymywany był do sierpnia 1955 r.

1952 - W Kwidzynie urodził się Wojciech Belon, poeta, pieśniarz, kompozytor, założyciel, lider i autor repertuaru zespołu Wolna Grupa Bukowina, m.in. „Majstra Biedy”.

1957 - W Waliłach koło Białegostoku urodził się Leon Tarasiewicz, malarz; laureat m.in. Nagrody im. Jana Cybisa, Nagrody Fundacji Zofii i Jerzego Nowosielskich.

1964 - Antoni Słonimski doręczył kancelarii premiera Józefa Cyrankiewicza tzw. List 34, będący sprzeciwem wobec polityki kulturalnej prowadzonej przez władze PRL, m.in. ograniczaniu wolności słowa, a także swobód obywatelskich. „Ograniczenia przydziału papieru na druk książek i czasopism oraz zaostrzenie cenzury prasowej stwarza sytuację zagrażającą rozwojowi kultury narodowej. Niżej podpisani, uznając istnienie opinii publicznej, prawa do krytyki, swobodnej dyskusji i rzetelnej informacji za konieczny element postępu, powodowani troską obywatelską, domagają się zmiany polskiej polityki kulturalnej w duchu praw zagwarantowanych przez konstytucję państwa polskiego i zgodnych z dobrem narodu” List podpisało 34 przedstawicieli środowisk intelektualnych, m.in. pisarz Jerzy Andrzejewski, historycy Aleksander Gieysztor i Paweł Jasienica, reżyser Stefan Kisielewski, filozofowie Tadeusz Kotarbiński i Władysław Tatarkiewicz, dziennikarz Jerzy Turowicz czy reportażysta Melchior Wańkowicz.

1968 - Marzec '68: Podczas wiecu w Katowicach I sekretarz KW PZPR Edward Gierek stwierdził: „owi Zambrowscy, Staszewscy, Słonimscy i spółka, ludzie w rodzaju Kisielewskiego, Jasienicy dowiedli niezbicie, że służą obcym interesom. Brudna piana, która wypłynęła na fali wydarzeń październikowych przed 11 laty, nie została w pełni usunięta z naszego życia”.

1970 - W Teatrze Wielkim w Łodzi odbyła się prapremiera baletu Królewna Śnieżka i siedmiu krasnoludków z muzyką Bogdana Pawłowskiego.

1978 - Premiera filmu „Pasja” w reżyserii Stanisława Różewicza.

1980 - W pobliżu lotniska Okęcie rozbił się lecący z Nowego Jorku samolot PLL LOT IŁ-62 „Kopernik”; zginęli wszyscy znajdujący się na pokładzie: 77 pasażerów i 10 członków załogi; wśród nich piosenkarka Anna Jantar oraz bokserska reprezentacja USA, lecąca na mecz z polskimi pięściarzami.

1983 - Premiera filmu „Epitafium dla Barbary Radziwiłłówny” w reżyserii Janusza Majewskiego.

1985 - Sejm PRL przyjął ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej oraz o ustanowieniu odznaczenia państwowego Krzyża Oświęcimskiego.

1990 – Główny Urząd Statystyczny ogłosił, że inflacja w ciągu minionych dwunastu miesięcy wyniosła 1360 %. Była to najwyższa wartość tego wskaźnika w historii Polski.

1997 - Premiera filmu Deszczowy żołnierz w reżyserii Wiesława Saniewskiego.

1997 – W Krakowie został pobity student Uniwersytetu Jagiellońskiego Michał Łysek, w wyniku czego zmarł dwa dni później w szpitalu.

2003 - Sejm RP przyjął ustawę o stopniach i tytułach naukowych.

2007 - W Warszawie zmarł Zygmunt Kęstowicz, aktor, wystąpił m.in. w filmach „Cień” i „Baza ludzi umarłych”, popularność przyniosły mu programy dla dzieci „Piątek z Pankracym” i „Pora na Telesfora”; w ostatnich latach życia znany z roli Władysława Lubicza w telenoweli „Klan”.

2007 - Został zlikwidowany urząd Rzecznika Interesu Publicznego.

2013 - W Jastrzębiu Zdroju zmarł Andrzej Biegalski, polski pięściarz, mistrz Europy w wadze ciężkiej z 1975 r.

2020 – Pandemia koronawirusa: w Polsce zaczął obowiązywać stan zagrożenia epidemicznego w związku z szerzeniem się zakażeń wirusem SARS-CoV-2. Wprowadzono m.in. zakaz zgromadzeń powyżej 50 osób, nakaz zamknięcia barów i restauracji, kin, teatrów, klubów, basenów, bibliotek, muzeów, a także ograniczenia w handlu w centrach handlowych oraz obrzędów religijnych w świątyniach.

2022 – W Pałówku na Pomorzu Zachodnim zmarł porucznik Józef Caban, przedwojenny działacz ruchu narodowego, ostatni żyjący uczestnik bitwy pod Mławą, obrońca Warszawy we wrześniu 1939 r., żołnierz Armii Krajowej.