Przejdź do treści
WAŻNE! Na portalu tvrepublika.pl dostępna jest anglojęzyczna wersja artykułu opisująca tragiczne zdarzenia z Krakowa, do których doszło 7 listopada. Republikę spotykają represje ze strony rządu za zadawanie trudnych pytań. Udostępnij prawdę swoim znajomym!
NBP Prezes NBP prof. Adam Glapiński: Narodowy Bank Polski zgromadził 700 ton złota. To historyczne osiągnięcie. Zrealizowaliśmy cel przyjęty przez Zarząd NBP. Polska ugruntowała swoją pozycję w gronie dziesięciu państw o największych zasobach złota na świecie
NBP Prezes NBP prof. Adam Glapiński: Narodowy Bank Polski i ja osobiście, tak jak każdego dnia, będziemy podejmować wszelkie starania na rzecz rozwoju gospodarczego Ojczyzny i pomyślności obywateli
NBP C.D. Prezes NBP prof. Adam Glapiński: Pragnę Państwa uspokoić oraz zapewnić, że bank centralny nie podda się żadnej politycznej presji
Ważne Portal Niezależna ustalił, że w dniu zamachu, do którego doszło 7 listopada w Krakowie, wysłano do Warszawy aż 141 krakowskich funkcjonariuszy prewencji policji. Tuż przed tragedią cały obszar krakowskiego Starego Miasta patrolowało 10 funkcjonariuszy
Ważne Wyjątkowa kolekcja 72 bajek Tomasza Sakiewicza w limitowanym wydaniu kolekcjonerskim! Szczegóły pod numerem telefonu: 22 232 37 70
22:19 Papież Leon XIV, który po wizycie w Cusco peruwiańskich Andach przybył w niedzielę do miasta Pucallpa w Amazonii, potępił jej wylesianie i zanieczyszczanie wód
21:47 Ponad dekadę po zakończeniu kariery Brazylijczyk Ronaldinho powrócił do futbolu, występując w niedzielę w barwach włoskiego trzecioligowego klubu Ravenna
21:30 Książę Harry gościł w niedzielę na krajowych Igrzyskach Niezwycieżonych we Lwowie, wspierając ukraińskich żołnierzy i weteranów
20:25 Epidemia eboli w Demokratycznej Republice Konga jest wciąż poza kontrolą, choć od jej ogłoszenia minęło już pół roku
19:03 Około 42 kilometry liczy w niedzielę po południu kolejka tirów przed przejściem granicznym w Hrebennem (lubelskie)
17:52 Sytuacja z systemem łączności, którego awaria sparaliżowała w weekend ruch lotniczy w USA, wróci w niedzielę do normy - poinformował amerykański minister transportu
16:30 Estońskie MSZ: od 1 grudnia zamykamy granicę z Rosją po udaremnieniu dywersji GRU
15:06 W poniedziałek rozpocznie się jesienny przegląd techniczny gondolowej kolei na Szyndzielnię w Bielsku-Białej
Portal tvrepublika.pl Informacje z kraju i świata 24 godziny na dobę, 7 dni w tygodniu. Nie zasypiamy nigdy. Bądź z nami - TVREPUBLIKA.PL
Wydarzenie Klub „Gazety Polskiej” w Ostrowcu Św. zaprasza na wiec poparcia dla działań Prezydenta RP, 16, listopada, g. 16, skwer przed pomnikiem J . Piłsudskiego, Ostrowiec Św.
Wydarzenie Klub "Gazety Polskiej" Świdnica zaprasza na spotkanie z posłem Januszem Kowalskim. 16 listopada, godz. 17:00. Centrum Wspierania Inicjatyw, Rynek 39/40, Świdnica
Wydarzenia Klub „Gazety Polskiej” w Łodzi zaprasza na spotkanie z konstytucjonalista Oskarem Kidą, 17 listopada, godz. 18:00 w Polsko-Amerykańskim Ośrodku Kształcenia Zawodowego, ul. Kamińskiego 17/19, Łódź
Wydarzenia Klub "Gazety Polskiej" Lubin zaprasza na pikietę w obronie Trybunału Konstytucyjnego i poparcia dla Prezydenta Karola Nawrockiego. 18 listopada, godz. 16:00 pod Ratusz w Lubinie
Wydarzenie Klub „Gazety Polskiej” Płock i poseł Wioletta Kulpa zapraszają na spotkanie z posłem Michałem Wosiem, 20 listopada godz. 18:00, Orlen Arena w Płocku
Wydarzenie Klub "Gazety Polskiej" Chrzanów i poseł Mariusz Krystian zapraszają na otwarte spotkanie z posłem Mariuszem Goskiem 21 listopada, godz. 15.00 w salce parafialnej ul. Mickiewicza 7, Chrzanów
Wydarzenie Klub „Gazety Polskiej” Nowy Targ zaprasza na spotkanie z Posłem na Sejm Edwardem Siarką. 22 listopada, godz. 18:00. Spółdzielczy Dom Kultury, al. Mikołaja Kopernika 12, Nowy Targ
Wydarzenia Klub „Gazety Polskiej” w Zamościu zaprasza na wiec poparcia Prezydenta Karola Nawrockiego, 22 listopada, g. 13.00, Rynek Wielki, Zamość
Wydarzenie Klub "Gazety Polskiej" Myślenice i poseł Władysław Kurowski zapraszają na spotkanie z posłem Jackiem Sasinem. 26 listopada, godz. 17:00 Dom Katolicki im. ks. Prałata Józefa Bylicy, ul. 3 Maja 1A, Myślenice
Wydarzenie Klub "Gazety Polskiej" Chojnice, posłowie Dorota Arciszewska-Mielewczyk, Aleksander Mrówczyński zapraszają na spotkanie z dr Oskarem Kida, Oskarem Szafarowiczem. 27 listopada, godz. 17:00 Centrum Edukacyjno-Wdrożeniowe ul. Piłsudskiego 30A, Chojnice
Wydarzenie Klub „Gazety Polskiej” Toruń zaprasza na spotkanie z Tomaszem Sakiewiczem, Prezesem TV Republika oraz Pawłem Piekarczykiem. 3 grudnia, godz. 18:00. Centrum Dialogu im. Jana Pawła II, Pl. bł. Stefana W. Frelichowskiego 1, Toruń
Wydarzenie CZ.1: 16 listopada od godz. 8.00 przed Prokuraturą Krajową (ul. Postępu 3, Warszawa) będzie działało studio TV Republika, gdzie odbędzie się manifestacja w obronie M. Rachonia i M. Kłeczka
Wydarzenie CZ. 2: Następnie Adam Borowski wzywa po manifestacji w obronie Redaktorów od godz. 14.00 na spontaniczną demonstrację przed Belwederem (ul. Belwederska 54/56) pod hasłem: „Panie Prezydencie, zatrzymaj zamach stanu!”

Polska 14 maja – co wydarzyło się tego dnia

Źródło: PAP, dzieje.pl; grafika własna

Tego dnia zawiązano Konfederację Targowicką; założono Związek Literatów Polskich; prezydent Stanisław Wojciechowski złożył urząd, a premier Wincenty Witos podał swój rząd do dymisji; rozpoczął działalność Wojskowy Sąd Grupy Operacyjnej „Wisła”; założono Centralną Szkołę Prawniczą w Warszawie; powołano do życia Układ Warszawski; na południu Polski rozpoczęły się ulewne deszcze, które zapoczątkowały największą od 160 lat powódź. Urodzili się m. in. Adam Stefan Sapieha, Stanisław Jasiukiewicz, Władysław Hasior, Barbara Horawianka, Elżbieta Czyżewska, Marta Lipińska, Andrzej Grubba. Zmarli natomiast: Baruch Szulman, Władysław Orkan, Kazimierz Chodynicki, Bohdan Arct, Grzegorz Przemyk oraz Roman Wapiński.

1539 – Jerzy Joachim von Lauchen, zwący się z łacińska Retykiem, przed wyjazdem z Niemiec na Warmię do Mikołaja Kopernika – wiedziony ciekawością i wieściami o odkryciu astronoma – w liście do jednego z norymberskich uczonych, Jana Schonera, powiadamia go o swej wyprawie i zapowiedział: „natychmiast dam znać, czy fakt odpowiada rozgłosowi i oczekiwaniom”.

1792 - W Targowicy przeciwnicy reform Sejmu Czteroletniego, ze Stanisławem Potockim i Sewerynem Rzewuskim na czele, ogłosili zawiązanie konfederacji przeciwko Stanisławowi Augustowi i Konstytucji 3 Maja; w rzeczywistości konfederację zawiązano 27 kwietnia 1792 r. w Petersburgu w uzgodnieniu z cesarzową Katarzyną II.

1809 – Wojska Księstwa Warszawskiego wyzwoliły kontrolowany przez Austriaków Lublin.

1867 - W Krasiczynie urodził się książę Adam Stefan Sapieha, arcybiskup metropolita krakowski, kardynał.

1900 - W Warszawie urodził się Alfred Lampe, działacz komunistyczny, członek KC KPP; współorganizator Związku Patriotów Polskich w Związku Sowieckim oraz 1. Dywizji Piechoty im. T. Kościuszki.

1901 - Aresztowany od 15 miesięcy i symulujący chorobę psychiczną Józef Piłsudski zbiegł dzięki pomocy polskiego lekarza ze szpitala św. Mikołaja Cudotwórcy w Petersburgu, dokąd przewieziono go z Warszawy na szczegółowe badania.

1906 – Członek Organizacji Bojowej PPS Baruch Szulman dokonał w Warszawie udanego zamachu bombowego na podkomisarza policji rosyjskiej Konstantinowa. Podczas ucieczki z miejsca zdarzenia został zastrzelony. Aby nie dopuścić do manifestacji patriotycznej na pogrzebie, policja wykradła jego ciało, a następnie zniszczyła pomnik ustawiony na jego grobie. W okresie międzywojennym Szulman był symbolem wspólnej walki Polaków i Żydów z zaborcą.

1919 - Wojna polsko-ukraińska: Początek ofensywy wojsk polskich dowodzonych przez gen. Józefa Hallera w Galicji Wschodniej.

1920 - Założono klub sportowy Polonia Bydgoszcz.

1920 - Wojna polsko-bolszewicka: Front zachodni pod dowództwem Michaiła Tuchaczewskiego rozpoczął sowiecką ofensywę na Białorusi.

1920 - W Warszawie założono Związek Literatów Polskich; pierwszym prezesem został jego inicjator Stefan Żeromski.

1921 - W Postawach koło Wilna urodził się Stanisław Jasiukiewicz, aktor, żołnierz Armii Krajowej; wystąpił m.in. w filmach „Wolne miasto”, „Lunatycy”, „Krzyżacy”, „Matka Joanna od Aniołów”, „Hrabina Cosel”, „W pustyni i w puszczy”, „Potop”, a także w serialu „Czterej pancerni i pies”.

1922 – Reprezentacja Polski w piłce nożnej rozegrała pierwszy w historii mecz międzypaństwowy przed własną publicznością, przegrywając na Stadionie Cracovii z Węgrami 0:3.

1926 - Przewrót majowy: Wobec kontrataku wojsk marszałka Józefa Piłsudskiego polskie władze wycofały się do Wilanowa, gdzie wieczorem prezydent Stanisław Wojciechowski złożył urząd, przekazując władzę marszałkowi Sejmu Maciejowi Ratajowi, a premier Wincenty Witos podał swój rząd do dymisji.

1928 - W Nowym Sączu urodził się Władysław Hasior, rzeźbiarz, malarz, scenograf.

1930 - W Krakowie zmarł Władysław Orkan, poeta, pisarz, publicysta; oficer Legionów Polskich.

1930 - W Katowicach urodziła się Barbara Horawianka, aktorka, wystąpiła m.in. w filmach „Drewniany różaniec”, „Kochankowie z Marony”, „Samotność we dwoje”, „Jezioro osobliwości”, „Pensja pani Latter”, a także w serialach „Daleko od szosy” i „Modrzejewska”.

1938 - W Warszawie urodziła się Elżbieta Czyżewska, aktorka, wystąpiła m.in. w filmach „Mąż swojej żony”, „Zaduszki”, „Gdzie jest generał”, „Godzina pąsowej róży”, „Milczenie”, „Żona dla Australijczyka”, „Giuseppe w Warszawie”, „Rysopis”, „Niekochana”, „Małżeństwo z rozsądku” i „Wszystko na sprzedaż”.

1939 - Początek wizyty polskiej delegacji wojskowej w Paryżu na czele z ministrem spraw wojskowych gen. Tadeuszem Kasprzyckim; rozmowy przyniosły sprecyzowanie francuskich zobowiązań sojuszniczych wobec Polski.

1940 - W Borysławiu urodziła się Marta Lipińska, aktorka, od ponad 50 lat w zespole Teatru Współczesnego w Warszawie; zagrała m.in. w filmach „Salto”, „Lalka”, „Nad Niemnem”, „Nigdy w życiu!”, „Stacja Warszawa”, a także w serialu „Ranczo”; przez wiele lat występowała jako Eliza w słuchowisku „Kocham Pana Panie Sułku”, emitowanym w programie III Polskiego Radia.

1940 - U wybrzeżu Norwegii trafiony niemieckimi bombami zatonął MS Chrobry, polski transatlantyk, przebudowany po wybuchu wojny na transportowiec.

1942 - W Warszawie zmarł prof. Kazimierz Chodynicki, historyk, redaktor naczelny „Ateneum Wileńskiego”, wykładowca Uniwersytetu Stefana Batorego w Wilnie i Uniwersytetu Poznańskiego. W czasie II wojny światowej prowadził zajęcia na tajnych uczelniach.

1943 - W Sielcach nad Oką rozpoczęto formowanie 1 Dywizji Piechoty im. Tadeusza Kościuszki.

1944 - Żołnierze Zgrupowania Stołpeckiego AK odnieśli zwycięstwo w bitwie w Kamieniu Stołpeckim (dzisiejsza Białoruś) z dwiema brygadami sowieckiej partyzantki.

1947 - Rozpoczął działalność Wojskowy Sąd Grupy Operacyjnej „Wisła”, który do połowy września 1947 r. rozpatrzył 285 spraw; w większości dotyczyły one osób cywilnych, spośród których 173 skazano na karę śmierci, a 58 na kary dożywotniego więzienia.

1948 - Proklamowano państwo Izrael; Polska uznała rząd tymczasowy Dawida Ben Guriona.

1948 – Założono Centralną Szkołę Prawniczą w Warszawie. Placówka ta zapewniała dalszą edukację absolwentom tzw. średnich szkół prawniczych, które przyuczały do wykonywania zawodów prawniczych osoby cieszące się zaufaniem ówczesnych władz. W ciągu dwuletniego cyklu nauczania uczniowie mieli zdobyć wykształcenie teoretyczne i praktyczne umożliwiające im pełnienie stanowisk sędziowskich i prokuratorskich.

1955 - W Warszawie przywódcy Albanii, Bułgarii, Czechosłowacji, NRD, Polski, Rumunii, Węgier i ZSRS podpisali sojusz polityczno-wojskowy, określany jako Układ Warszawski; państwa wchodzące w jego skład były całkowicie podporządkowane Związkowi Sowieckiemu, zarówno pod względem politycznym jak i militarnym.

1957 - W Warszawie rozpoczęło się IX plenum KC PZPR, na którym Władysław Gomułka wystąpił przeciwko tzw. rewizjonistom, czyli działaczom partyjnym popierającym kontynuowanie i rozszerzanie demokratyzacji zapoczątkowanej w październiku 1956 r.

1958 - W Brzeźnie Wielkim urodził się Andrzej Grubba, zdobywca 15 medali mistrzostw świata i Europy; zwycięzca turnieju Europa TOP 12 w 1985 r., zdobywca Pucharu Świata w 1988 r. i dwukrotny finalista tych rozgrywek.

1973 - W Siedlcach zmarł Bohdan Arct, pilot myśliwski; w czasie II wojny światowej w Polskich Siłach Powietrznych w Wielkiej Brytanii, m.in. dowódca eskadry „B” w Dywizjonie 303; autor wielu publikacji historycznych i wspomnień; część źródeł jako datę śmierci Bohdana Arcta podaje 11 maja 1973 r.

1983 - Stan wojenny: W Warszawie zmarł Grzegorz Przemyk, 19-letni uczeń Liceum Ogólnokształcącego im. Andrzeja Frycza-Modrzewskiego, zatrzymany 12 maja 1983 r. przez funkcjonariuszy MO na pl. Zamkowym w Warszawie i bestialsko pobity w komisariacie przy ul. Jezuickiej; jego śmierć była jedną z najgłośniejszych zbrodni aparatu bezpieczeństwa PRL.

1984 - Premiera filmu „Seksmisja” w reżyserii Juliusza Machulskiego.

1999 – W Alei Gwiazd w Łodzi odsłonięto gwiazdę Bogumiła Kobieli.

2005 – W Warszawie odsłonięto pomnik generała Charles’a de Gaulle’a.

2008 - Zmarł Roman Wapiński, historyk, wieloletni wykładowca Uniwersytetu Gdańskiego, autor biografii Władysława Sikorskiego, Ignacego Paderewskiego i Romana Dmowskiego, a także książek „Narodowa Demokracja 1893-1939”, „Świadomość polityczna w II Rzeczypospolitej” i „Pokolenia II Rzeczypospolitej”.

2010 – Na południu Polski rozpoczęły się ulewne deszcze, które zapoczątkowały największą od 160 lat powódź na Wiśle i jej dopływach. W jej wyniku zginęło 25 osób, straty materialne według szacunków MSWiA wyniosły ponad 10 mld złotych.



PAP