10 pytań referendalnych o niepodległość, imigrację i konstytucję
19 października 2026 roku mieszkańcy Alberty wezmą udział w referendum, w którym odpowiedzą na 10 pytań dotyczących przyszłości prowincji. Wśród nich znajduje się pytanie o ewentualne wystąpienie Alberty z Kanady, pięć pytań o zaostrzenie polityki imigracyjnej oraz cztery pytania o zmiany w konstytucji Kanady.
Premier Alberty Danielle Smith ogłosiła, że na karcie do głosowania znajdzie się pytanie separatystyczne, podzielone na dwie opcje ze względu na jego złożoność:
- Opcja A: Alberta powinna pozostać prowincją Kanady.
- Opcja B: Rząd Alberty powinien rozpocząć proces prawny przewidziany w Konstytucji Kanady w celu przeprowadzenia wiążącego referendum w sprawie wystąpienia prowincji z federacji.
Smith podkreśliła, że jej rząd uszanuje wynik głosowania. W przypadku zwycięstwa opcji B rozpocznie formalny proces przygotowania drugiego, wiążącego referendum niepodległościowego.Pięć pytań imigracyjnych ma dać rządowi mandat do przejęcia większej kontroli nad napływem cudzoziemców. Proponowane zmiany obejmują:
- Zwiększenie kontroli prowincji nad imigracją w celu obniżenia jej do „zrównoważonego poziomu”, priorytet dla migracji ekonomicznej i pierwszeństwo dla mieszkańców Alberty na rynku pracy.
- Wprowadzenie ustawy ograniczającej dostęp do prowincjonalnych programów socjalnych (służba zdrowia, edukacja, inne świadczenia) wyłącznie dla obywateli Kanady, stałych rezydentów oraz osób z zatwierdzonym przez Albertę statusem imigracyjnym.
- Wymóg 12-miesięcznego zamieszkania w Albercie dla osób o nie-stałym statusie prawnym przed uzyskaniem prawa do świadczeń socjalnych.
- Możliwość pobierania opłat lub składek od imigrantów tymczasowych za korzystanie z publicznej opieki zdrowotnej i systemu edukacji.
- Obowiązek okazania dowodu obywatelstwa (paszport, akt urodzenia lub karta obywatelska) przy głosowaniu w wyborach prowincjonalnych.
Cztery pytania konstytucyjne dotyczą głębokich zmian w relacji prowincji z rządem federalnym. Rząd Smith chce, aby Alberta wraz z innymi prowincjami dążyła do:
- Przejęcia przez rządy prowincjonalne (a nie federalny) prawa do nominacji sędziów sądów King’s Bench i apelacyjnych.
- Likwidacji niewybranego federalnego Senatu.
- Możliwości wypisania się prowincji z federalnych programów (zdrowie, edukacja, pomoc społeczna) bez utraty federalnego finansowania.
- Nadania pierwszeństwa prawom prowincjonalnym nad federalnymi w obszarach wspólnych lub prowincjonalnych kompetencji w razie konfliktu.
Premier Smith zapowiedziała, że jej rząd będzie aktywnie przekonywał mieszkańców do poparcia pytań imigracyjnych i konstytucyjnych. Referendum ma stanowić silny mandat negocjacyjny wobec Ottawy.
Elections Alberta przygotowuje się logistycznie do głosowania – rekrutuje co najmniej 60 tysięcy pracowników. Budżet referendum zostanie przedstawiony jesienią. Możliwe jest dodanie jedenastego pytania dotyczącego zakazu wydobycia węgla, jeśli petycja muzyka Corba Lunda zostanie uznana za ważną.
To referendum może okazać się jednym z najważniejszych wydarzeń politycznych w historii Alberty od czasu powstania prowincji.
Źródło: Republika
Dziękujemy, że przeczytałaś/eś nasz artykuł do końca.
Bądź na bieżąco! Obserwuj nas w Wiadomościach Google.
Jesteśmy na Youtube: Bądź z nami na Youtube
Jesteśmy na Facebooku: Bądź z nami na FB
Jesteśmy na platformie X: Bądź z nami na X
