WAŻNE! Emeryci mogą wygrać z ZUS mimo blokady rządu Tuska. Przełomowa uchwała Sądu Najwyższego!
Rząd Donalda Tuska od ponad dwóch lat nie ogłasza wyroku Trybunału Konstytucyjnego w sprawie blisko 200 tys. wcześniejszych emerytów. ZUS brakiem publikacji uzasadniał odmowę przeliczenia świadczenia. 18 listopada trzy izby Sądu Najwyższego uznały, że wyrok TK ma moc powszechnie obowiązującą także przed ogłoszeniem w Dzienniku Ustaw. Emeryt, który prawomocnie przegrał sprawę na podstawie zakwestionowanego przepisu, może żądać jej wznowienia.
Rząd Tuska zmienił zasady, gdy ludzie byli już na emeryturze
Prawo do wcześniejszej emerytury przysługiwało między innymi osobom z wymaganym stażem pracy w szczególnych warunkach. Gdy osiągały powszechny wiek emerytalny, mogły wystąpić do ZUS o obliczenie emerytury na ogólnych zasadach. Przez lata pobrane wcześniej świadczenia nie pomniejszały kwoty, od której ZUS wyliczał tę emeryturę. Zasady zmieniła ustawa z 11 maja 2012 roku, której projekt skierował do Sejmu premier Donald Tusk.
Od 1 stycznia 2013 roku ZUS przy obliczaniu nowej emerytury sumował wszystkie pobrane wcześniej emerytury w kwotach brutto. Odejmował je od podstawy, na którą składały się między innymi składki emeryta i jego kapitał początkowy, czyli wartość uprawnień wypracowanych przed 1999 rokiem. Dopiero z tego, co zostało, obliczał kwotę miesięcznej emerytury. Potrącenie objęło także ludzi, którzy przeszli na wcześniejszą emeryturę na długo przed uchwaleniem nowych przepisów.
Jeden z nich pobierał wcześniejszą emeryturę od 2010 roku. Sześć lat później ZUS zastosował wobec niego potrącenie. Mężczyzna przegrał z ZUS w dwóch instancjach i w 2019 roku złożył skargę konstytucyjną.
4 czerwca 2024 roku Trybunał Konstytucyjny przyznał mu rację. W wyroku SK 140/20 uznał potrącenie za niekonstytucyjne wobec osób, które złożyły wniosek o wcześniejszą emeryturę przed 6 czerwca 2012 roku. Dopiero tego dnia ogłoszono ustawę. Gdy ci ludzie podejmowali decyzję, nie mogli wiedzieć, że za kilka lat ZUS z tego powodu wyliczy im niższą emeryturę.
Na odmowę ZUS wystarczyły cztery dni
Na ten wyrok powołał się później inny emeryt, którego sprawę rozpoznał Sąd Okręgowy w Szczecinie. Za pracę w szczególnych warunkach A.Z. uzyskał prawo do wcześniejszej emerytury w sierpniu 2006 roku. Ponad jedenaście lat później ZUS przyznał mu emeryturę powszechną od listopada 2017 roku. Od sumy jego składek i kapitału początkowego odjął wszystko, co przez te lata wypłacił mu w ramach wcześniejszej emerytury.
11 października 2024 roku A.Z. wystąpił do ZUS o ponowne obliczenie emerytury bez tego potrącenia i o wypłatę wyrównania z odsetkami. Cztery dni później ZUS wydał decyzję odmowną.
ZUS uzasadnił ją tym, że wyroku TK wciąż nie ma w Dzienniku Ustaw. Koalicja 13 grudnia wstrzymywała publikację, a urzędnicy z tego właśnie zaniechania zrobili argument przeciwko emerytowi.
A.Z. odwołał się do sądu. 24 stycznia 2025 roku sąd zmienił decyzję ZUS i nakazał obliczyć jego emeryturę bez potrącenia od października 2024 roku, kiedy złożył wniosek o przeliczenie.
Według rzecznika praw obywatelskich różnica w wysokości świadczenia mogła sięgać 1200 zł miesięcznie. Jeszcze w październiku 2026 roku wyrok emerytalny figurował w wykazie 85 nieogłoszonych wyroków TK.
Gdy rzecznik Marcin Wiącek upomniał się o publikację, Maciej Berek w imieniu kancelarii premiera zakwestionował udział Justyna Piskorskiego w składzie TK i zapowiedział ustawę.
W lipcu 2026 roku resort Andrzeja Domańskiego zażądał, by autorzy projektu wrócili do wariantu dla 67 tys. osób albo uzyskali nową zgodę na objęcie nim 196,5 tys. osób.
W szerszym wariancie dodatkowe wypłaty z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych miały wynieść 7,3 mld zł w ciągu ponad dziesięciu lat. Nawet ta kwota nie obejmowała wyrównań za poprzednie lata.
Jak odwołać się od decyzji ZUS?
W zestawieniu kancelarii radcy prawnego Andrzeja Hańderka z 11 października 2026 roku znalazło się 486 wyroków korzystnych dla emerytów w sporach o te potrącenia, w tym 233 prawomocne.
Każdy emeryt objęty wyrokiem TK, któremu ZUS pomniejszył świadczenie, może złożyć wniosek o jego ponowne obliczenie.
W razie odmowy należy pamiętać o terminie:
- Miesiąc – tyle czasu od doręczenia decyzji ZUS przysługuje na odwołanie do sądu okręgowego.
- Właściwy sąd – sprawę rozpatruje sąd okręgowy.
- Sposób złożenia – pismo należy złożyć za pośrednictwem oddziału ZUS, który wydał decyzję.
Źródło: Republika
Dziękujemy, że przeczytałaś/eś nasz artykuł do końca.
Bądź na bieżąco! Obserwuj nas w Wiadomościach Google.
Jesteśmy na Youtube: Bądź z nami na Youtube
Jesteśmy na Facebooku: Bądź z nami na FB
Jesteśmy na platformie X: Bądź z nami na X