Zanim Polska zniknęła z mapy. Premiera „Rozbiorów” Jacka Komudy
Dziś premierę mają „Rozbiory. Jak sąsiedzi rozerwali Pierwszą Rzeczpospolitą” Jacka Komudy. W nowej książce wydanej przez Fabrykę Słów autor bestsellerowego „Upadku” przygląda się historii Polski od strony jej sąsiadów i pokazuje, że pomysły podziału polskich ziem pojawiały się na długo przed trzema rozbiorami z końca XVIII wieku.
„Rozbiory” rozwijają temat rozpoczęty w wydanym rok temu „Upadku. Jak straciliśmy Pierwszą Rzeczpospolitą”. Tam Komuda skupiał się przede wszystkim na kryzysach wewnętrznych państwa oraz decyzjach jego władców i elit. Tym razem szerzej opisuje działania obcych państw, które w różnych okresach próbowały Polskę osłabiać, podporządkowywać i wykorzystywać jej problemy do realizacji własnych interesów.
Historia zaczyna się wcześniej niż w 1772 roku
Opowieść Komudy obejmuje niemal całe dzieje polskiej państwowości – od czasów pierwszych Piastów po ostateczny rozbiór Rzeczypospolitej w 1795 roku. Autor szuka odpowiedzi na pytanie, kiedy Polska zaczęła przeszkadzać sąsiadom na tyle, że jej ziemie stały się przedmiotem ich politycznych planów i porozumień.
W książce opisuje zarówno wcześniejsze projekty podziału kraju, jak i stopniowe zwiększanie wpływu obcych dworów na sprawy Rzeczypospolitej. Są wśród nich ingerencje w wybór władców, próby oddziaływania na sejm i polskie stronnictwa oraz porozumienia zawierane ponad głowami Polaków.
Szczególnie dużo miejsca Komuda poświęca XVIII wiekowi: rosnącej pozycji Rosji, konfederacji barskiej, pierwszemu rozbiorowi, ale także próbom naprawy państwa – reformom Sejmu Wielkiego i Konstytucji 3 maja – oraz wydarzeniom, które ostatecznie doprowadziły do likwidacji Rzeczypospolitej.
„Rozbiory stanowią do dziś traumę narodową Polaków. Zupełnie słusznie, gdyż ich efektem były zawsze ogromne cierpienia, nędza i zacofanie cywilizacyjne różnych regionów kraju” – pisze Jacek Komuda.
Autor nie pomija błędów popełnianych przez część polskich elit ani przypadków szukania pomocy za granicą w wewnętrznych sporach. Jednocześnie pokazuje, że ostateczny podział Rzeczypospolitej był decyzją sąsiednich mocarstw, które wykorzystały osłabienie państwa do realizacji własnych celów.
Komuda wraca do Rzeczypospolitej szlacheckiej
Jacek Komuda jest pisarzem i historykiem specjalizującym się w dziejach Rzeczypospolitej szlacheckiej. Od lat popularyzuje historię Polski, opisując nie tylko najważniejsze wydarzenia, ale również mniej znane postaci, obyczaje i epizody z przeszłości.
Jest laureatem Nagrody im. Tomasza Merty „Między literaturą a historią” oraz Statuetki Strażnika Pamięci w kategorii „Twórca”. Jego książki są regularnie wznawiane. Sam Komuda bierze również udział w rekonstrukcjach historycznych jako XVII-wieczny husarz, pancerny i lisowczyk.
„Upadek” i „Rozbiory” tworzą razem szerszą opowieść o losach państwa, które należało do największych w ówczesnej Europie, a pod koniec XVIII wieku zostało wymazane z jej mapy.
Fabryka Słów rozwija linię historyczną
„Rozbiory” ukazują się nakładem Fabryki Słów. Wydawnictwo kojarzone przede wszystkim z literaturą fantastyczną od lat publikuje również książki historyczne i publicystyczne. W jego katalogu, obok „Upadku” Jacka Komudy, znajdują się także publikacje m.in. Rafała A. Ziemkiewicza.
Przy okazji premiery warto wrócić również do zeszłorocznego spotkania Jacka Komudy z Rafałem A. Ziemkiewiczem, podczas którego autorzy rozmawiali o przyczynach upadku Pierwszej Rzeczypospolitej.
Nagranie spotkania dostępne jest na kanale YouTube Fundacji XBW:
https://www.youtube.com/live/k_l95kp2EZ8?si=u2CvUJFyeB9zxfea
„Rozbiory. Jak sąsiedzi rozerwali Pierwszą Rzeczpospolitą” Jacka Komudy mają premierę 23 września 2026 roku. Książka jest już dostępna w sprzedaży, między innymi w Świecie Książki:
https://www.swiatksiazki.pl/rozbiory-jak-sasiedzi-rozerwali-pierwsza-rzeczpospolita-7615868-ksiazka.html
