REPUBLIKA zaprasza na odsłonięcie muralu oraz tablicy pamiątkowej poświęconej majorowi Marianowi Bernaciakowi ps. „Orlik”

W związku z przypadającą w tym roku 80. rocznicą jednej z najważniejszych bitew partyzanckich oraz 80-leciem rozbicia Powiatowego Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego w Puławach, Biuro Przystanków Historia Instytutu Pamięci Narodowej wraz ze Starostwem Powiatowym w Rykach organizuje w dniu 30 maja 2025 roku wyjątkowe wydarzenia mające na celu upamiętnienie bohaterskich czynów majora Mariana Bernaciaka ps. „Orlik” oraz żołnierzy jego zgrupowania.

Głównym punktem obchodów będzie uroczyste odsłonięcie muralu oraz tablicy pamiątkowej poświęconej majorowi Marianowi Bernaciakowi „Orlikowi” oraz żołnierzom oddziału powstańczego I/15 Pułku Piechoty „Wilków” Armii Krajowej i placówki nr 44 AK w Sobieszynie, którzy 31 maja 1944 roku zlikwidowali niemiecką szkołę Hitlerjugend mieszczącą się w czasie okupacji niemieckiej w budynkach obecnego Zespołu Szkół im. Kajetana hr. Kickiego w Sobieszynie. Wydarzenie to miało nie tylko znaczenie militarne, ale również symboliczne dla lokalnej społeczności, będąc wyrazem odwagi, determinacji i walki o wolność.

Uroczystość odsłonięcia tablicy oraz muralu odbędzie się 30 maja 2025 r. o godzinie 9:30 na terenie internatu Zespołu Szkół im. Kajetana hr. Kickiego w Sobieszynie. Lokalizacja nie jest przypadkowa – to miejsce, gdzie dziś kształci się nowe pokolenie młodzieży mundurowej, wychowywanej w duchu patriotyzmu, odpowiedzialności i służby dla Ojczyzny. Mural oraz tablica pamiątkowa stanowić będą trwały symbol pamięci o bohaterach walczących o wolną Polskę.

W ramach obchodów przygotowano również prelekcję pt. Działalność niepodległościowa majora Mariana Bernaciaka ps. „Orlik’”, która odbędzie się tego samego dnia w Kino Renesans w Rykach. Wykład wygłosi dr Krystian Pielacha – historyk i autor książki Do ostatniej kropli krwi. Major Marian Bernaciak „Orlik” 1917–1946, uznany specjalista w zakresie historii ruchu oporu na Lubelszczyźnie, w szczególności oddziałów dowodzonych przez „Orlika”. W wydarzeniu weźmie udział ponad 250 uczniów klas mundurowych z powiatu ryckiego oraz zaproszeni goście.

Dodatkowym elementem obchodów będzie koncert patriotyczny, który odbędzie się po prelekcji, podkreślając znaczenie pamięci historycznej i wartości, jakie przez wieki kształtowały tożsamość narodową Polaków.

Mural, który powstanie na ścianie budynku internatu w Sobieszynie, będzie nie tylko dziełem artystycznym, ale przede wszystkim formą przekazu społecznego, mającą na celu popularyzację postaci majora Mariana Bernaciaka oraz upowszechnienie uniwersalnych wartości takich jak: patriotyzm, odwaga i lojalność. Częścią muralu będzie również cytat pochodzący z „X przykazań, które każdy Polak wiedzieć powinien”, nawiązujący do przedwojennego kodeksu postaw obywatelskich.

Organizatorzy, mając na uwadze wartość historyczną i wychowawczą przedsięwzięcia, pragną nie tylko oddać hołd żołnierzom II konspiracji, ale również zainteresować młodzież i lokalną społeczność historią regionu, heroizmem jego mieszkańców oraz niepodległościową działalnością partyzancką. Wydarzenie wpisuje się w szersze obchody upamiętniające największą bitwę partyzancką na Lubelszczyźnie – bitwę w Lesie Stockim z 24 maja 1945 roku, w której zgrupowanie „Orlika” stoczyło walkę z przeważającymi siłami NKWD, UB i MO.

Biuro Przystanków Historia, Starostwo Powiatowe w Rykach oraz partnerzy wydarzenia serdecznie zapraszają do udziału w obchodach wszystkich mieszkańców powiatu ryckiego, uczniów szkół mundurowych oraz wszystkich zainteresowanych historią walk niepodległościowych na Lubelszczyźnie. Projekt organizowany jest przy wsparciu Biura Upamiętniania Walk i Męczeństwa IPN oraz Biura Wydarzeń Kulturalnych IPN. 

Biuro Przystanków Historia w Instytucie Pamięci Narodowej to jednostka zajmująca się edukacją i popularyzacją historii Polski, ze szczególnym uwzględnieniem historii najnowszej. Poprzez organizację wydarzeń edukacyjnych w kraju i za granicą przybliża najważniejsze wydarzenia i postaci z dziejów walki o niepodległość.