Nieznane krypty i zaginiony dwór odkryte w Prusicach pod Wrocławiem

Bagins

20-04-2025 20:10

Źródło: Wikipedia Cammons/Miejski

Ziemia pod Prusicami na Dolnym Śląsku skrywa znacznie więcej, niż do tej pory sądzono. Dzięki badaniom georadarowym, przeprowadzonym w gotyckim kościele św. Jakuba Apostoła oraz na terenie historycznego centrum miasta, odkryto nieznane dotąd krypty grobowe i – być może – pozostałości renesansowego dworu, znanego dotąd jedynie z dawnych przekazów.

Prusice – miasteczko z wielowiekową tajemnicą pod stopami

To niewielkie miasteczko na Dolnym Śląsku, położone ok. 30 km na północ od Wrocławia, może poszczycić się średniowiecznym rodowodem (pierwsza wzmianka pochodzi z 1136 roku), a także doskonale zachowanym układem urbanistycznym i cennymi zabytkami. W sercu Prusic znajduje się m.in. gotycki kościół pw. św. Jakuba Apostoła oraz imponujący renesansowy ratusz.

W ostatnich miesiącach to właśnie pod powierzchnią ziemi archeolodzy odnaleźli to, co przez wieki pozostawało poza zasięgiem wzroku i wyobraźni mieszkańców.

- Chęć poznania nieznanych lub mało znanych początków Prusic stała się podstawą decyzji miejscowych władz wykonania kompleksowej, nieinwazyjnej inwentaryzacji szczególnych obszarów i obiektów Starego Miasta

– powiedziała PAP dr Renata Faron-Bartels z Urzędu Miejskiego w Prusicach.

Badania przeprowadzono w dwóch etapach w latach 2024–2025 pod kierunkiem prof. Fabiana Welca z Instytutu Archeologii UKSW.

Tajemniczy budynek i krypty przy ołtarzu

Pierwszym terenem objętym badaniami był rynek i dziedziniec dawnego zamku. Największą niespodziankę przyniosły jednak badania georadarowe samego rynku – pod jego powierzchnią ujawniono kontury dużego, prostokątnego budynku.

- Nie jest jednak wykluczone, że mogły się tu zachować pozostałości średniowiecznego dworu założyciela Prusic, rycerza Zbyluta, znanego dobrze z przekazów historycznych

– zaznacza prof. Welc.

Jeszcze bardziej fascynujące odkrycia przyniosły badania w rejonie gotyckiej świątyni. Znajduje się w niej m.in. barokowa kaplica grobowa marszałka polnego Melchiora von Hatzfeldta, bohatera odsieczy Krakowa z czasów potopu szwedzkiego. Skanowanie wnętrza kościoła ujawniło nieznane dotąd, obszerne krypty grobowe, zlokalizowane w bezpośrednim sąsiedztwie ołtarza.

- Pochówki w pobliżu ołtarza miały wówczas ogromne znaczenie i były zarezerwowane wyłącznie dla osób o znacznej pozycji społecznej

- wskazuje dr Faron-Bartels.

Zaginiony dwór odzyskany dla historii

Za jedno z najbardziej ekscytujących odkryć uchodzi zlokalizowanie reliktów renesansowego dworu. Przekazy źródłowe i ikonograficzne umieszczały go niegdyś poza murami miejskimi, w pobliżu południowej bramy, na terenie gdzie dziś stoi XX-wieczny kościół ewangelicki.

- Dane zebrane w trakcie badań wydają się wskazywać, że pozostałości zagadkowego dworu mogą się znajdować dokładnie przed fasadą główną XX-wiecznego kościoła ewangelickiego

– wyjaśnia prof. Welc.

Profilowanie georadarowe przed świątynią ujawniło wyraźne zarysy prostokątnego, dwutraktowego budynku na kamienno-ceglanych fundamentach. To właśnie ten obiekt – według ekspertów – może być dawnym dworem, który zniknął z powierzchni miasta na początku XX wieku.