Nowe badania: to w tym wieku mózg osiąga szczyt możliwości

Wiek średni ma okropną reputację. Skrzypiące kolana, poszerzająca się talia, stagnacja w karierze. Dzieci wymagają więcej, niż jesteśmy w stanie zaoferować, rodzice potrzebują więcej, niż jesteśmy w stanie udźwignąć. Lustro bywa bezlitosne. Nic dziwnego, że często uważa się go za najmroczniejszy okres życia.

Jednakże, obszerne badanie cytowane przez The Times oferuje pocieszenie: bez względu na to, jak bardzo wyczerpani i schorowani możecie się czuć pod koniec piątej dekady życia, to właśnie wtedy wasz umysł jest w szczytowej formie. Badanie, opublikowane w prestiżowym magazynie „Intelligence”, opiera się na dziesięcioleciach badań psychologicznych, aby stworzyć tak zwany wskaźnik funkcjonowania poznawczo-osobowościowego (CPFI). To unikalna miara, która śledzi, jak inteligencja, osąd i inne kluczowe cechy mentalne oraz osobowościowe ewoluują w dorosłym życiu.

Wyniki ujawniają wyraźny wzorzec: ogólne funkcjonowanie ludzkiego mózgu osiąga szczyt między 55. a 60. rokiem życia. Dzieje się tak, ponieważ różne zdolności podążają różnymi ścieżkami.

Inteligencja płynna, która obejmuje rozumowanie, zdolność zapamiętywania i szybkość przetwarzania, zazwyczaj osiąga szczyt na początku drugiego dziesięciolecia życia, a następnie stale spada. Jednak dane sugerują, że tak zwana inteligencja skrystalizowana – akumulacja wiedzy i doświadczenia – rozwija się przez dziesięciolecia.

Cechy osobowości również dojrzewają: sumienność (dokładność w doprowadzaniu spraw do końca) i stabilność emocjonalna (zdolność do zachowania spokoju w stresujących sytuacjach) rosną w całym dorosłym życiu, by ustabilizować się w późniejszym jego etapie.

Inne umiejętności kwitną późno. Rozumowanie moralne – zdolność do ważenia sprzecznych zasad – pogłębia się wraz z doświadczeniem, prowadząc do bardziej solidnych osądów dotyczących sprawiedliwości i obowiązku. Wiedza finansowa osiąga apogeum pod koniec szóstej dekady życia, prawdopodobnie odzwierciedlając całe życie zarządzania rachunkami. Ludzie stają się również lepsi w unikaniu błędu utopionych kosztów, czyli ludzkiej tendencji do wydawania dobrych pieniędzy na rzecz straconych. Doświadczenie wydaje się czynić ich mniej sentymentalnymi wobec przegranych spraw.

Nie wszystko się poprawia. Elastyczność poznawcza (zdolność do łatwego przechodzenia między zadaniami lub strategiami, gdy zmieniają się okoliczności) oraz empatia poznawcza (zdolność do intuicyjnego odczytywania myśli innych) słabną z wiekiem. Motywacja do rozwiązywania abstrakcyjnych zagadek, znana psychologom jako „potrzeba poznania”, również spada.

Jednakże, ogólnie rzecz biorąc, badanie konkluduje, że w wieku średnim zyski z nawiązką rekompensują straty. Wiek powyżej 50 lat okazuje się być punktem optymalnym: momentem, w którym ciężko zdobyta mądrość rekompensuje spadek szybkości.

Dr Gilles Gignac z Uniwersytetu Australii Zachodniej, który kierował badaniem, stwierdził: 

To połączenie zgromadzonej wiedzy, osądu i doświadczenia życiowego przesuwa ogólny szczyt funkcjonowania człowieka na koniec piątej dekady życia. Tak więc, choć młodość ma swoje zalety, dojrzałość bez wątpienia przynosi szerszy i silniejszy zestaw narzędzi do nawigowania po złożonych problemach i obowiązkach. Chociaż niektórzy ludzie mogliby uznać to za oczywiste, nigdy wcześniej nie zostało to naukowo skwantyfikowane i ustalone.

Źródło: Republika/Intelligence/The Times

Dziękujemy, że przeczytałaś/eś nasz artykuł do końca.

Bądź na bieżąco! Obserwuj nas w Wiadomościach Google. 

Jesteśmy na Youtube: Bądź z nami na Youtube

Jesteśmy na Facebooku: Bądź z nami na FB

Jesteśmy na platformie X: Bądź z nami na X