Odkrycie na Alasce: przodkowie Clovis szli środkiem

Znaczące odkrycie na Alasce rzuca nowe światło na jedną z największych zagadek archeologii – w jaki sposób pierwsi ludzie dotarli do Ameryk. Na stanowisku Holzman w dolinie Tanana (centralna Alaska) naukowcy wydobyli narzędzia i półprodukty z kości mamuta datowane na około 14 000 lat – o 600–1000 lat starsze niż klasyczne artefakty kultury Clovis (najlepiej poznana i najwcześniejsza szeroko rozpowszechniona kultura paleoindiańska w Ameryce Północnej)  znanej z terenów południowych Stanów Zjednoczonych.

Wśród znalezisk znalazł się prawie kompletny kieł mamuta włochatego (prawdopodobnie surowiec), fragmenty obrobionej kości w formie prętów i listewek, kamień-młot używany do obróbki kamienia, ślady ognisk, czerwona ochra (często wykorzystywana w kontekstach symbolicznych) oraz odpady z produkcji narzędzi krzemiennych z lokalnego surowca. Wszystko to wskazuje na sezonowy warsztat produkcyjny, w którym wytwarzano zarówno narzędzia kamienne, jak i kościane. Wyjątkowo dobra konserwacja – dzięki wiecznej zmarzlinie, która przez większość roku utrzymywała dolne warstwy w stanie zamarzniętym – pozwoliła zachować nawet starożytne DNA roślin oraz inne materiały organiczne.

Badacze Brian T. Wygal i Kathryn E. Krasinski (Adelphi University) podkreślają, że techniki obróbki kości mamuta oraz obecność ochry są bardzo zbliżone do tych, które później pojawiają się w kulturze Clovis na Wielkich Równinach i w Górach Skalistych. Stanowisko Holzman leży w strategicznym miejscu – pomiędzy dawnym Mostem Beringa (łączącym Azję z Ameryką) a wewnętrznym korytarzem wolnym od lodu, który umożliwiał dalszą migrację na południe.

Artykuł opublikowany w lutym 2026 r. w czasopiśmie Quaternary International argumentuje, że ludzie mieszkali i rozwijali się już we wnętrzu Alaski około 1000 lat przed pojawieniem się klasycznej technologii Clovis (ok. 13 000–13 500 lat temu). To silnie wspiera hipotezę migracji drogą wewnętrzną przez korytarz wolny od lodu, zamiast dominującej w ostatnich latach teorii „autostrady kelpowej” (popularna, metaforyczna nazwa jednej z najważniejszych współczesnych hipotez dotyczących pierwszej migracji ludzi do Ameryk – tzw. teorii migracji przybrzeżnej) wzdłuż wybrzeży.
 

Nie wszyscy eksperci są jednak w pełni przekonani. Jack Ives (emerytowany profesor University of Alberta) zauważa, że podobne techniki i symbole (np. ochra) występowały szeroko w północno-wschodniej Azji i na Moście Beringa – nie musi to więc oznaczać bezpośredniej linii przodków Clovis. Ponadto migracje najprawdopodobniej odbywały się w kilku falach, a obie drogi (wewnętrzna i przybrzeżna) mogły być wykorzystywane równolegle lub kolejno.

Wykopaliska w dolinie Tanana trwają, a naukowcy zapowiadają dalsze badania korytarza wewnętrznego – obszaru dotychczas badanego znacznie mniej niż wybrzeża. Odkrycie w Holzman nie zamyka dyskusji, ale dostarcza bardzo dobrze datowanych i świetnie zachowanych dowodów łączących populacje Alaski z kulturowymi przodkami Clovis – a przez to z pierwszymi mieszkańcami Ameryki Północnej.
 

Źródło: Republika/Quaternary International

Dziękujemy, że przeczytałaś/eś nasz artykuł do końca.

Bądź na bieżąco! Obserwuj nas w Wiadomościach Google. 

Jesteśmy na Youtube: Bądź z nami na Youtube

Jesteśmy na Facebooku: Bądź z nami na FB

Jesteśmy na platformie X: Bądź z nami na X