...początek komercyjnej obecności ludzi na Srebrnym Globie
Po historycznym sukcesie misji Artemis 2, która po raz pierwszy od pół wieku wysłała załogę poza niską orbitę Ziemi, NASA kieruje całą uwagę na dwa prywatne giganty – SpaceX Elona Muska i Blue Origin Jeffa Bezosa. To właśnie ich moduły lądujące mają w 2028 roku umożliwić astronautom pierwsze od 1972 roku lądowanie na Księżycu.
Po niemal dziesięciodniowym locie, który zakończył się bezpiecznym wodowaniem kapsuły Orion, uwaga całego świata kosmicznego skupia się już nie na rakiecie SLS, lecz na tym, co ma się wydarzyć dalej. Artemis 2 – pierwsza załogowa misja programu Artemis – była generalną próbą. Na pokładzie znajdowali się trzej astronauci NASA oraz jeden astronauta kanadyjski. Zespół okrążył Księżyc i wrócił na Ziemię, pokonując dystans większy niż jakikolwiek inny załogowy lot w historii. Misja potwierdziła, że systemy transportu załogi w głęboki kosmos działają. Teraz jednak nadchodzi najtrudniejsza część całego programu.
NASA otwarcie przyznaje, że największe ryzyko tkwi w dwóch komercyjnych modułach lądujących, które mają wykonać to, czego agencja nie robiła od czasów Apollo – bezpiecznie posadzić ludzi na powierzchni Księżyca, a następnie wynieść ich z powrotem na orbitę. Administrator Jared Isaacman, który zaledwie kilka dni temu witał załogę Artemis 2, nie ukrywa, że rywalizacja między dwoma najbogatszymi ludźmi planety jest w tej chwili najlepszą gwarancją sukcesu.
Obaj traktują to jako konkurs i to jest świetna rzecz – powiedział w wywiadzie.
SpaceX rozwija swój system lądujacy na bazie gigantycznego statku Starship. W maju ma wystartować zupełnie nowa Wersja 3 rakiety – ta, na której ostatecznie oprze się Human Landing System. Po serii testów, które nie zawsze kończyły się sukcesem, SpaceX wprowadziło dziesiątki poprawek wymaganych przez NASA. Kluczowe wyzwania to wciąż kontrolowana reintegracja górnego stopnia oraz – co najważniejsze – tankowanie paliwa na orbicie między dwoma statkami. Bez tej zdolności Starship nie będzie w stanie dotrzeć na Księżyc z załogą.
Z kolei Blue Origin pracuje nad lądownikiem Blue Moon. Firma zaplanowała na lato br. kluczowy test Mark 1 – pierwszą próbę miękkiego lądowania wersji bezzałogowej. Według osób zaznajomionych z planem, będzie to moment przełomowy po latach prac rozwojowych. Blue Origin celowo upraszcza pierwsze misje, rezygnując na razie z najbardziej skomplikowanych rozwiązań tankowania, by jak najszybciej udowodnić podstawową zdolność lądowania.
Obie firmy otrzymały od NASA zielone światło na równoległe, konkurencyjne projekty właśnie po to, by zminimalizować ryzyko opóźnień. Agencja chce mieć pewność, że nawet jeśli jeden z dostawców napotka problemy, drugi będzie w stanie pociągnąć program dalej. Isaacman podkreśla, że zarówno Musk, jak i Bezos doskonale rozumieją stawkę geopolityczną – Chiny planują załogowe lądowanie na Księżycu do 2030 roku, a NASA nie chce dać im tej satysfakcji.
W przeciwieństwie do programu Apollo, który był serią szybkich, jednorazowych misji, Artemis ma być programem długoterminowym. Lądowniki mają być wielokrotnego użytku, a docelowo posłużyć do budowy stałej bazy księżycowej. To oznacza znacznie większą złożoność techniczną i znacznie dłuższy cykl testów. Kent Chojnacki, zastępca dyrektora programu Human Landing System, otwarcie mówi:
Nie mam żadnej pewności, że dzisiejszy projekt będzie tym, który ostatecznie wyląduje na Księżycu.
Obie firmy już dokonywały zmian w architekturze na prośbę NASA.
Mimo ogromnych wyzwań technicznych i wciąż istniejących wątpliwości co do harmonogramu, strategia dwóch konkurujących ze sobą dostawców prywatnych daje NASA największe szanse na sukces. Po latach, w których agencja polegała wyłącznie na własnych, rządowych rozwiązaniach, teraz stawia na innowacyjność i kapitał prywatny. Artemis 3 ma być nie tylko powrotem ludzi na Księżyc – ma być początkiem stałej, komercyjnej obecności ludzkości na Srebrnym Globie. A wyścig, w którym startują Elon Musk i Jeff Bezos, dopiero się rozkręca.
Źródło: Republika
Dziękujemy, że przeczytałaś/eś nasz artykuł do końca.
Bądź na bieżąco! Obserwuj nas w Wiadomościach Google.
Jesteśmy na Youtube: Bądź z nami na Youtube
Jesteśmy na Facebooku: Bądź z nami na FB
Jesteśmy na platformie X: Bądź z nami na X