Polska 30 listopada – co wydarzyło się tego dnia

Dzisiaj imieniny obchodzą: Andrzej, Fryderyk oraz Justyna, Konstancjusz, Kutbert, Maura, Tadea, Zbysława, Zozym. 

Nietypowe święta: Dzień Otwarty Notariatu, Dzień bez Zakupów, Dzień Białych Skarpetek, Dzień Pamięci Wszystkich Ofiar Wojen Chemicznych. 

1409 - Wielka wojna z zakonem krzyżackim: w Brześciu rozpoczęła się tajna narada wojenna między królem Władysławem II. Jagiełłą a wielkim księciem litewskim Witoldem. 

1427 - W Krakowie urodził się przyszły król Polski Kazimierz IV. Jagiellończyk. 

1591 - W Strachocinie koło Sanoka urodził się Andrzej Bobola, jezuita, zamordowany przez Kozaków w czasie rzezi w Janowie Poleskim w 1657 r.; kanonizowany przez papieża Piusa XI. w 1938 r.; w 2002 r. ogłoszony patronem Polski. 

1655 - Potop szwedzki: król Jan II. Kazimierz Waza wydał „Uniwersał opolski” wzywający Polaków do powstania przeciw Szwedom. 

1735 - W Czerniejewie w Wielkopolsce urodził się Onufry Kopczyński, pijar, pedagog, gramatyk; członek Towarzystwa do Ksiąg Elementarnych i Towarzystwa Przyjaciół Nauk; autor podręcznika „Gramatyka dla szkół narodowych”. 

1738 - Został uruchomiony carillon na wieży kościoła św. Katarzyny w Gdańsku. 

1768 - W Żninie urodził się Jędrzej Śniadecki, chemik, lekarz. Twórca polskiego słownictwa chemicznego i autor pierwszego polskiego podręcznika chemii. 

1783 - Urodził się Andrzej Dybek, lekarz, chirurg wojskowy w latach 1812-1813 naczelny chirurg armii polskiej podczas rosyjskiej kampanii Napoleona. 

1808 - Szarża polskiego 3. szwadronu 1. Pułku Szwoleżerów Gwardii Cesarskiej na przełęcz Somosierra otworzyła Napoleonowi drogę na Madryt. 

1864 - W majątku Hucisko w Kaliskiem urodził się Andrzej Mielęcki, lekarz, założyciel polskich towarzystw i organizacji na Śląsku; w 1920 r. członek Polskiej Komisji Plebiscytowej w Katowicach; zamordowany przez niemieckich nacjonalistów w sierpniu 1920 r. 

1868 - W Poznaniu zmarł Hipolit Cegielski, przemysłowiec, założyciel fabryki narzędzi i maszyn rolniczych w Poznaniu; poseł do sejmu pruskiego (1849); wydawca „Gazety Polskiej” i „Dziennika Poznańskiego”; współzałożyciel Poznańskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk; od 1865 r. prezes Centralnego Towarzystwa Gospodarczego. 

1869 - Urodził się Stanisław Wyrzykowski, poeta, pisarz, tłumacz okresu Młodej Polski. 

1880 - W Warszawie urodził się Adam Czerniaków, inżynier, pedagog, działacz społeczny i samorządowy, senator RP; w czasie niemieckiej okupacji przewodniczący Rady Żydowskiej w warszawskim getcie; popełnił samobójstwo 23. lipca 1942 r. w obliczu rozpoczętej przez Niemców likwidacji getta i wywozu ludności żydowskiej do obozu zagłady w Treblince. 

1888 - W Krzyworówni na Huculszczyźnie urodził się Stanisław Vincenz, prozaik, eseista, filozof kultury; autor powieści „Na wysokiej połoninie”, uhonorowany medalem Sprawiedliwy wśród Narodów świata za pomoc Żydom w czasie II. wojny światowej. 

1889 - Urodził się Andrzej Teslar, poeta, tłumacz literatury, major Wojska Polskiego. 

1904 - W Kowenicach koło Sambora urodził się Andrzej Kuśniewicz, prozaik, eseista, poeta; autor „Lekcji martwego języka”, „Króla Obojga Sycylii”, „Mieszanin obyczajowych”. 

1913 - W Jabłonce w powiecie brzozowskim urodził się kpt. Romuald Rajs, „Bury”; dowódca 1. kompanii szturmowej 3. Brygady Wileńskiej AK (1944), II. Szwadronu 5. Brygady Wileńskiej AK, następnie 3 Brygady Wileńskiej NZW; odpowiedzialny za pacyfikację w 1946 r. kilku białoruskich wsi nieopodal Bielska Podlaskiego, w których zginęło około 80. cywilów, w tym kobiety i dzieci; aresztowany przez UB w 1948 r.; skazany na karę śmierci i stracony w grudniu 1949 r. 

1917 - Urodziła się Joanna Guze, historyk sztuki, popularyzatorka malarstwa, tłumaczka literatury francuskiej i rosyjskiej. 

1922 - W Łęczycy urodził się Józef Szczepański, ps. „Ziutek”, poeta, członek Grup Szturmowych Szarych Szeregów; w Powstaniu Warszawskim dowodził jedną z drużyn „Parasola”, z którą walczył na Woli i Starym Mieście; ranny, zmarł 10. września 1944 r. w szpitalu powstańczym. 

1930 - Urodził się Andrzej Gąsienica-Roj, narciarz, alpejczyk, wielokrotny mistrz i reprezentant Polski, olimpijczyk z Oslo w 1952 i Cortiny d'Ampezzo w 1956 r. 

1930 – W Grudziądzu odsłonięto Pomnik Żołnierza Polskiego. 

1939 – Niemcy wypędzili ponad 1000 polskich rodzin z Inowrocławia. 

1941 - Naczelny Wódz Polskich Sił Zbrojnych i premier Rządu na Uchodźstwie gen. Władysław Sikorski przyleciał do Kujbyszewa (Samary) na inspekcję formujących się tam polskich oddziałów. 

1942 - Samolot z gen. Władysławem Sikorskim na pokładzie, lecący z Montrealu do Waszyngtonu, musiał awaryjnie lądować z powodu zatrzymania pracy wszystkich silników. 

1942 – Żołnierze Gwardii Ludowej dokonali napadu na Komunalną Kasę Oszczędności w Warszawie, w której zdobyli olbrzymie fundusze na działalność konspiracyjną i propagandową. 

1946 – Oddział Jana Kmiołka „Wira” rozbił więzienie Powiatowego Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego w Pułtusku, uwalniając 65 osób tam uwięzionych. 

1949 – Utworzono Politechnikę Częstochowską. 

1954 - Na antenie Programu I. Polskiego Radia wyemitowano premierowe wydanie audycji „Kronika sportowa”. 

1960 - Zakończono napełnianie Zbiornika Koronowskiego. 

1960 - W Waszyngtonie zmarł gen. Antoni Chruściel, „Nurt”, „Monter”, komendant Okręgu Warszawa ZWZ-AK, bezpośredni dowódca sił zbrojnych w czasie Powstania Warszawskiego. Po kapitulacji powstania przebywał w oflagu koło Norymbergi. Po wojnie był w Londynie zastępcą szefa Sztabu Głównego Polskich Sił Zbrojnych, później - Inspektorem Komisji Likwidacyjnej. Władze PRL pozbawiły go polskiego obywatelstwa, decyzję tę uchylono dopiero 11 lat po jego śmierci. Trzykrotnie odznaczony krzyżem Virtuti Militari i trzykrotnie Krzyżem Walecznych. 

1961 - W Warszawie zmarł Stanisław Kazuro, kompozytor, dyrygent, pedagog muzyczny. 

1962 - W Warszawie w trakcie prac związanych z poszerzaniem Trasy W-Z przesunięto o 21 metrów zabytkowy kościół Narodzenia Najświętszej Marii Panny. 

1974 - Wyemitowano pierwsze wydanie magazynu telewizyjnego „Studio 2”. 

1986 - Telewizja Polska wyemitowała premierowy odcinek serialu komediowego „Alternatywy 4” w reżyserii Stanisław Barei. 

1988 - Debata szefa prorządowego Ogólnopolskiego Porozumienia Związków Zawodowych Alfreda Miodowicza z liderem „Solidarności” Lechem Wałęsą, bezpośrednio transmitowana przez telewizję. 

1993 - Premiera filmu „Lista Schindlera” w reżyserii Stevena Spielberga. 

1993 - W Stanach Zjednoczonych zmarł prof. Wacław Jędrzejewicz, żołnierz Legionów Polskich, dyplomata, polityk, historyk, jeden z twórców i wieloletni prezes Instytutu Józefa Piłsudskiego w Nowym Jorku. 

1993 – Założono Bezpartyjny Blok Wspierania Reform. 

1994 - W Krakowie zostało otwarte Muzeum Sztuki i Techniki Japońskiej „Manggha”. 

2004 - IPN wszczął śledztwo w sprawie zbrodni katyńskiej. 

2010 - W Warszawie zmarła Gabriela Kownacka, aktorka, występowała m.in. w warszawskich teatrach Kwadrat, Współczesny, Studio i w Teatrze Narodowym; odtwórczyni roli Anity w komedii muzycznej „Hallo Szpicbródka”, telewizyjnej publiczności znana jako Anka z serialu „Rodzina zastępcza”. 

2015 – Zamknięto Zakład Karny w Kaliszu. 

2016 – Kapitan Katarzyna Mazurek została pierwszą kobietą w historii polskiej wojskowości, która objęła dowodzenie okrętem Marynarki Wojennej (ORP „Lublin”). 

2017 - W Warszawie zmarł Maciej Kijowski, operator filmowy, autor zdjęć do takich filmów, jak: „Przerwany lot”, „Wyspa złoczyńców”, „Wszystko na sprzedaż”, „Dancing w kwaterze Hitlera”, „Dzięcioł”. 

2022 – Polska przegrała z Argentyną 0:2 w swym trzecim meczu grupowym podczas rozgrywanych w Katarze 22. Mistrzostw Świata w Piłce Nożnej, ale mimo to po raz pierwszy od 1986 r. awansowała do fazy pucharowej turnieju. 

Źródło: PAP 

Dziękujemy, że przeczytałaś/eś nasz artykuł do końca.

Bądź na bieżąco! Obserwuj nas w Wiadomościach Google.