Polska 29 grudnia – co wydarzyło się tego dnia

Dzisiaj imieniny obchodzą: Dawid, Dominik, Tomasz oraz Domaradz, Ebrulf, Ekhard, Gerard, Gerarda, Gosław, Honorat, Jonatan, Krescencjusz, Krescens, Krescenty, Marceli, Marcin, Prymian, Radowit, Saturnin, Tadea, Trofim, Wiktor. 

1380 - W Budzie zmarła Elżbieta, królowa Węgier, córka Władysława Łokietka i księżnej Jadwigi, żona Karola Roberta i babka Jadwigi Andegaweńskiej. 

1443 – Koniecpol otrzymał prawa miejskie. 

1655 - Potop szwedzki: W Tyszowicach szlachta i wojsko utworzyły konfederację przeciwko Szwedom i Karolowi X. Gustawowi. 

1809 - W Warszawie zmarł Stanisław Małachowski, marszałek Sejmu Czteroletniego. 

1820 - W Radomiu urodził się Tytus Chałubiński, lekarz, przyrodnik, społecznik, jeden z pionierów taternictwa, współzałożyciel Towarzystwa Tatrzańskiego i Muzeum Tatrzańskiego. 

1879 - W Warszawie urodził się Witold Wojtkiewicz, malarz, rysownik, ilustrator. 

1902 - W Warszawie urodził się Henryk Wars (właściwie Henryk Warszawski), kompozytor, pianista, dyrygent, pionier jazzu w Polsce, autor muzyki do blisko 50. polskich filmów oraz wielu piosenek, które stały się przebojami m.in. „Umówiłem się z nią na dziewiątą” czy „Miłość ci wszystko wybaczy”. 

1904 - W Krakowie urodził się Witold Zechenter, poeta, prozaik, satyryk, dziennikarz. Współzałożyciel krakowskiego „Dziennika Polskiego” i „Echa Krakowa”. 

1911 - We Lwowie zmarł Edmund Biernacki, lekarz, neurolog i patolog, odkrywca tzw. odczynu Biernackiego (OB) – wartości diagnostycznej szybkości opadania erytrocytów w osoczu. 

1913 - W Krakowie zmarła Jadwiga Sarnecka, pianistka i kompozytorka. 

1915 - W Warszawie urodził się Stanisław Broniewski, ps. „Stefan Orsza”, ppor. AK, harcmistrz, naczelnik Szarych Szeregów (1943-44), dowódca akcji pod Arsenałem. 

1920 - W Łodzi urodził się Ludwik Jerzy Kern – poeta, satyryk, tłumacz, autor utworów dla dzieci „Ferdynand Wspaniały”, „Proszę słonia” i słów do wielu popularnych przebojów muzycznych m.in. „Nie bądź taki szybki Bill”, „Cicha woda”, „Wojna domowa”. 

1920 - Podniesiono banderę na kanonierce ORP „Komendant Piłsudski”. 

1924 - W Bogdanach w powiecie przasnyskim urodził się Jerzy Kłoczowski, historyk, profesor KUL, badacz dziejów Kościoła; w czasie II. wojny światowej żołnierz AK, uczestnik Powstania Warszawskiego. 

1926 - W Szwajcarii zmarł Rainer Maria Rilke, poeta, przedstawiciel symbolizmu i egzystencjalizmu, którego twórczość wywarła duży wpływ m.in. na Krzysztofa Kamila Baczyńskiego, Stanisława Lema, Zbigniewa Herberta. 

1926 - W Gdyni rozpoczęło działalność przedsiębiorstwo „Żegluga Polska”. 

1929 - Powołany został rząd Kazimierza Bartla. 

1937 - W Warszawie zmarł prof. Stefan Czarnowski, socjolog, historyk kultury, żołnierz Legionów Polskich i uczestnik wojny polsko-bolszewickiej 1920 roku. 

1938 - We Włodawie urodził się Feridun Erol, scenarzysta i reżyser pochodzenia tureckiego. 

1939 - W Lublinie urodził się Konrad Fijałkowski, cybernetyk, autor powieści, opowiadań i słuchowisk science fiction. 

1942 - W Warszawie na Bolesławie Mołojcu wykonany został wyrok śmierci wydany przez KC PPR; B. Mołojec oskarżony był o zamordowanie Marcelego Nowotki - pierwszego przywódcy PPR; inna data wykonania wyroku podawana w publikacjach to 31. grudnia 1942 r. 

1942 - Niemcy dokonali pacyfikacji wsi Białowola na Zamojszczyźnie, mordując 51. mieszkańców; w tym 22 kobiety i 10 dzieci w wieku od 2. do 11. lat. 

1944 - W Aszchabadzie zmarł Juliusz Gardan, reżyser i scenarzysta, twórca filmów „Trędowata”, „Doktor Murek”. 

1944 - Zburzenie Warszawy: zakończono wysadzanie w powietrze Pałacu Saskiego (27-29 grudnia). 

1944 - Z powodu niestawienia się na spotkanie osoby odpowiedzialnej za dostarczenie ładunków wybuchowych nie doszedł do skutku planowany przez oddział AK zamach bombowy na mieszkanie Bolesława Bieruta w Lublinie. 

1949 - W Łodzi utworzono Wytwórnię Filmów Oświatowych. 

1949 - W Warszawie powstała Wytwórnia Filmów Dokumentalnych i Fabularnych. 

1962 - Wydano pierwszy tom „Wielkiej Encyklopedii Powszechnej PWN”. 

1967 - W Warszawie zmarł Janusz Strachocki, aktor, reżyser teatralny; żołnierz kontrwywiadu KG AK. 

1972 - W Tarnowie urodził się Wilhelm Sasnal, malarz, twórca komiksów, filmowiec. 

1977 - Do Polski przybył z trzydniową wizytą prezydent USA Jimmy Carter; towarzyszył mu m.in. doradca ds. bezpieczeństwa narodowego Zbigniew Brzeziński. 

1980 - W Ustrzykach Dolnych rolnicy rozpoczęli strajk okupacyjny w budynku Urzędu Miasta i Gminy, domagając się rejestracji NSZZ Rolników „Solidarność Wiejska”. 

1982 - W Londynie zmarł płk Roman Umiastowski, żołnierz, pisarz, historyk, autor radiowego apelu z 6. września 1939, w którym wezwał mężczyzn do opuszczenia Warszawy i udania się na wschód kraju, gdzie miały być tworzone nowe jednostki wojskowe. 

1987 - W Konstancinie zmarł Jan Rybkowski, reżyser, scenarzysta, pedagog, scenograf; twórca seriali „Chłopi”, „Kariera Nikodema Dyzmy”, „Rodzina Połanieckich”. 

1987 - W Krakowie zmarł Stanisław Igar, popularny aktor teatralny i filmowy, odtwórca ról Grünspana w „Ziemi obiecanej” Andrzeja Wajdy i don Gaspara Soareza w „Rękopisie znalezionym w Saragossie” Wojciecha Jerzego Hasa. 

1989 - Sejm uchwalił ustawę o zmianie Konstytucji Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej, przywracając historyczną nazwę państwa - Rzeczpospolita Polska oraz dawne godło - orła w koronie. 

1997 - W Warszawie zmarł Czesław Byszewski, aktor, lektor Polskiego Radia. 

1999 - W Warszawie zmarł Jerzy Waldorff, krytyk muzyczny, znawca sztuki, obrońca zabytków, twórca Społecznego Komitetu Opieki nad Starymi Powązkami. 

2005 - Urząd prezesa Instytutu Pamięci Narodowej objął Janusz Kurtyka; zginął w katastrofie smoleńskiej 10. kwietnia 2010 r. 

2005 – W Skorogoszczy w gminie Lewin Brzeski (województwo opolskie) wyłączono ostatnią w kraju analogową centralę telefoniczną, obsługującą 600. abonentów. 

2006 - Otwarto stację metra warszawskiego Marymont. 

2012 - W Mielcu zmarł Andrzej Wilkosz, polski brydżysta, arcymistrz światowy, autor konwencji „dwóch karo Wilkosza”. 

2012 - W Przemyślu zmarł Ignacy Tokarczuk, arcybiskup metropolita przemyski; w czasach PRL wspierał działania opozycji antykomunistycznej, m.in. KOR, ROPCiO, a następnie „Solidarności”; wielokrotnie szykanowany przez Służbę Bezpieczeństwa. 

2013 - W Katowicach zmarł Wojciech Kilar, wybitny kompozytor i pianista, twórca muzyki do blisko 150. filmów, m.in. „Ziemi obiecanej”, „Smugi cienia”, „Pana Tadeusza”, „Rejsu”, „Pianisty”, a także seriali „Przygody Pana Michała” i „Rodzina Połanieckich”. 

2016 - Rząd Beaty Szydło zakupił wspaniałą „Kolekcję Książąt Czartoryskich” dla Skarbu Państwa – wśród 86. tysięcy eksponatów znajdują się obrazy „Dama z gronostajem” Leonarda da Vinci i „Krajobraz z miłosiernym Samarytaninem” Rembrandta, a spośród 250. tys. książek, starodruków i rękopisów – rękopis Jana Długosza oraz oryginał „Unii polsko-litewskiej”, co jest największym zakupem dzieł sztuki w powojennej historii Polski. 

2016 – Zmarł Jerzy Pomianowski, znawca współczesnej Rosji i krajów Europy Wschodniej, sowietolog, pisarz, eseista, tłumacz „Archipelagu GUŁag” Aleksandra Sołżenicyna i książek Izaaka Babla, Antona Czechowa, Lwa Tołstoja. 

2020 – Zmarł Edmund Baranowski ps. „Jur” - powstaniec warszawski z batalionu „Miotła”, były wiceprezes Związku Powstańców Warszawskich, sekretarz generalny Rady Fundacji „Polsko-Niemieckie Pojednanie”. 

Źródło: PAP 

Dziękujemy, że przeczytałaś/eś nasz artykuł do końca.

Bądź na bieżąco! Obserwuj nas w Wiadomościach Google.