Polska 27 sierpnia – co wydarzyło się tego dnia
Tego dnia w Berlinie założono Związek Polaków w Niemczech; reprezentacja Polski pokonała 4:2 drużynę Węgier - wicemistrzów świata; przed Najwyższym Trybunałem Narodowym w Krakowie rozpoczął się proces niemieckiego nazistowskiego zbrodniarza Amona Goetha; wicepremier Kazimierz Barcikowski odrzucił żądanie utworzenia wolnych związków zawodowych; Robert Korzeniowski zdobył podczas mistrzostw świata złoty medal w chodzie na 50 km, ustanawiając rekord świata. Urodzili się m. in. Kazimierz Wierzyński, Jan Mazurkiewicz, Roman Opałka, Andrzej Chyra. Zmarli natomiast: Piotr Gamrat, Szczepan Hołowczyc, Tomasz Łubieński oraz Tadeusz Ferenc.
1492 - Jan Olbracht został jednomyślnie wybrany na króla Polski przez grupę elektorów, w skład której wchodzili: prymas, biskupi, kasztelanowie, wojewodowie, a także przedstawiciele Gdańska, Elbląga i Torunia.
1545 - W Krakowie zmarł Piotr Gamrat, arcybiskup gnieźnieński i prymas Polski (1540-1545).
1823 - W Warszawie zmarł Szczepan Hołowczyc, arcybiskup metropolita warszawski, prymas Królestwa Polskiego.
1870 - W Warszawie zmarł generał Tomasz Łubieński, uczestnik wojen napoleońskich, szef szwadronu pułku szwoleżerów gwardii (1807), dowódca 8. pułku szwoleżerów-lansjerów; w powstaniu listopadowym dowódca dywizji jazdy, następnie szef Sztabu Głównego.
1894 - W Drohobyczu urodził się Kazimierz Wierzyński, poeta, współtwórca grupy „Skamander”, naczelny redaktor „Przeglądu Sportowego” (1926-1931); złoty medalista olimpijskiego konkursu sztuki z 1928 r. za zbiór wierszy „Laur Olimpijski”.
1896 - We Lwowie urodził się Jan Mazurkiewicz, żołnierz Legionów Polskich, oficer WP, w czasie II. wojny światowej najpierw zastępca, a następnie szef Kedywu KG AK; podczas Powstania Warszawskiego dowódca Zgrupowania „Radosław”.
1906 - Udany zamach Organizacji Bojowej PPS na tymczasowego generała-gubernatora Warszawy i guberni warszawskiej Nikołaja Wonlarlarskiego.
1914 - Rozkaz Naczelnej Komendy armii austro-węgierskiej dotyczący utworzenia Legionów Polskich - Zachodniego w Krakowie i Wschodniego we Lwowie.
1922 - W Berlinie założono Związek Polaków w Niemczech.
1928 - Polska podpisała tzw. pakt Brianda-Kelloga, wielostronną umowę międzynarodową dotyczącą pokojowego regulowania sporów.
1931 - W Abbeville we Francji urodził się Roman Opałka, malarz, grafik.
1932 - Arcybiskup metropolita wrocławski kard. Adolf Bertram dokonał w Raciborzu koronacji cudownego obrazu Matki Bożej Raciborskiej.
1939 - Na stadionie warszawskiej „Legii” piłkarska reprezentacja Polski pokonała 4:2 drużynę Węgier - wicemistrzów świata. Był to ostatni mecz polskiej reprezentacji przed wybuchem II. wojny światowej.
1941 - W dniach 27 i 28 sierpnia w Kamieńcu Podolskim Niemcy zamordowali ponad 23 tys. Żydów.
1942 - Komendant Główny Armii Krajowej gen. Stefan Rowecki rozwiązał organizację wywiadowczą „Muszkieterów”.
1942 – Sicherheitspolizei przy pomocy żandarmerii, Ordnungspolizei z Tarnopola oraz ukraińskiej i żydowskiej policji przeprowadziły pierwszą akcję deportacji Żydów z getta w Czortkowie koło Tarnopola do obozu śmierci w Bełżcu. Wszystkich Żydów spędzono na plac targowy, zabijając w tym czasie ponad 300. z nich.
1944 - Powstanie Warszawskie: Niemcy po ciężkich walkach zajęli katedrę warszawską.
1946 - Przed Najwyższym Trybunałem Narodowym w Krakowie rozpoczął się proces nazistowskiego zbrodniarza Amona Goetha, komendanta niemieckiego obozu koncentracyjnego Plaszow.
1955 - Do Polski powrócił z ZSRS Antoni Pajdak, polityk PPS, jeden z aresztowanych w 1945 r. przez NKWD przywódców Polskiego Państwa Podziemnego; w Moskwie sądzony był w odrębnym procesie i skazany na pięć lat pozbawienia wolności; po odbyciu kary zesłano go do Krasnojarskiego Kraju.
1964 - W Gryfowie Śląskim urodził się Andrzej Chyra, aktor Nowego Teatru w Warszawie; wystąpił w filmach „Dług”, „Pieniądze to nie wszystko”, „Symetria”, „Komornik”, „Wszyscy jesteśmy Chrystusami”, „Palimpsest”, „S@motność w sieci”, „Strajk”, „Katyń”, „Daas”, „W imię”, a także w serialu „Oficer”.
1971 - Premiera filmu „Nie lubię poniedziałku” w reżyserii Tadeusza Chmielewskiego.
1978 – Dokonano oblotu samolotu rolniczego PZL M18 „Dromader”.
1980 - W Gdańsku trwały rozmowy grupy roboczej. Gdański Międzyzakładowy Komitet Strajkowy reprezentował już 500 przedsiębiorstw.
1980 - W Szczecinie wicepremier Kazimierz Barcikowski odrzucił żądanie utworzenia wolnych związków zawodowych.
1980 - Dziennikarze przebywający na Wybrzeżu zaprotestowali przeciw dezinformacji i nieobiektywnym komentarzom centralnej prasy.
2003 - Prezydent RP Aleksander Kwaśniewski odsłonił pomnik Lotników Polskich, upamiętniający poległych w latach 1939-1945, na Polu Mokotowskim w Warszawie.
2003 - Robert Korzeniowski zdobył podczas IX. Mistrzostw Świata w Lekkoatletyce w Paryżu złoty medal w chodzie na 50 km, ustanawiając rekord świata czasem 3:36:03.
2005 - Odbył się ingres arcybiskupa metropolity krakowskiego Stanisława Dziwisza do katedry na Wawelu.
2013 - Premiera wojennego dokumentu fabularyzowanego „Radosław” w reżyserii Małgorzaty Bramy.
2022 – W Rzeszowie zmarł Tadeusz Ferenc, prezydent Rzeszowa w latach 2002-2021.
2022 – W Monachium zmarł Bolko, książę von Pless, hrabia von Hochberg, baron na Książu. Był wnukiem ostatnich właścicieli Książa i Pszczyny. Od 2015 r. honorowy obywatel Wałbrzycha.
źródło: PAP
