Polska 24 grudnia – co wydarzyło się tego dnia

Dzisiaj imieniny obchodzą: Adam, Ewa oraz Ada, Adamina, Adela, Delfin, Druzjan, Druzjanna, Eryk, Eryka, Ewelina, Godzisław, Godzisława, Grzegorz, Grzymisława, Hermana, Hermina, Herminia, Irma, Irmina, Józef, Paula, Tarsylia, Zenobiusz. 

Nietypowe święta: Dzień Raju. 

1287 - Armia mongolska pod dowództwem Nogaja rozpoczęła oblężenie Krakowa. 

1473 - W Krakowie zmarł Jan Kanty, teolog, filozof, profesor Akademii Krakowskiej; kanonizowany w 1767 r. 

1529 - Inkorporacja Mazowsza do Korony. Stało się to po śmierci ostatnich książąt mazowieckich. 

1637 - Pisarz wojska zaporoskiego, Bohdan Chmielnicki, podpisał w Borownicy w imieniu Kozaków akt kapitulacji tzw. powstania Pawluka. Według zapisów traktatu rejestr kozacki ograniczono do 6. tysięcy żołnierzy. 

1707 - We Wrocławiu zmarła księżniczka legnicko-brzeska Karolina Piastówna (Charlotte von Liegnitz-Brieg-Wohlau), ostatnia przedstawicielka dynastii Piastów. 

1777 - W Sokółce na Podlasiu urodził się Ludwik Adam Dmuszewski, aktor, reżyser, dramatopisarz, śpiewak; od 1827 r. jeden z dyrektorów Teatru Narodowego. 

1784 - W Szczytnikach koło Kalisza urodził się Tomasz Łubieński, żołnierz i przedsiębiorca, szwoleżer gwardii Napoleona I., dowódca korpusu jazdy w czasie powstania listopadowego, współtwórca Towarzystwa Kredytowego Ziemskiego. 

1798 - W Zaosiu koło Nowogródka urodził się Adam Mickiewicz, czołowy twórca romantyzmu polskiego; autor „Ody do młodości”, „Ballad i romansów”, poematów historycznych „Grażyna” i „Konrad Wallenrod”, „Sonetów krymskich”, „Dziadów”, a także poematu „Pan Tadeusz, czyli Ostatni zajazd na Litwie”, autor broszury publicystycznej „Księgi narodu polskiego i pielgrzymstwa polskiego”, publicysta, działacz polityczny; jego ciało zostało przewiezione do Paryża i pochowane na cmentarzu w podparyskim Montmorency; w 1890 r. szczątki poety sprowadzono do Polski i złożono w krypcie na Wawelu. 

1799 - W Tuhanowiczach urodziła się Maryla Wereszczakówna, szlachcianka, młodzieńcza miłość Adama Mickiewicza, upamiętniona w IV. części „Dziadów” oraz wierszach „Do M***” i „Kurhanek Maryli”. 

1807 - Dekretem Fryderyka Augusta I powołana została Rada Stanu Księstwa Warszawskiego. 

1857 - W Warszawie zmarł Stanisław Jachowicz, bajkopisarz, pedagog. 

1874 - W Woli Sękowej urodził się Adam Didur, śpiewak operowy, jedem z najsłynniejszych basów swojej epoki, występował w mediolańskiej „La Scali”, nowojorskiej „Metropolitan Opera”; organizator i pierwszy dyrektor Opery Śląskiej w Bytomiu. 

1883 - W Starych Żukowicach koło Tarnowa urodził się Stefan Jaracz, aktor, reżyser, w latach 30. dyrektor warszawskiego teatru Ateneum; wystąpił m.in. w filmach „Księżna Łowicka” i „Jego wielka miłość”. 

1884 - W Sieradzu urodził się Antoni Antoine Cierplikowski, słynny fryzjer stylista; jego paryski salon stał się zalążkiem międzynarodowego imperium fryzjerskiego; wśród klientek Antoine'a były najsłynniejsze aktorki i artystki: Marlena Dietrich, Greta Garbo, Josephine Baker, Pola Negri, Isadora Duncan, Mata Hari, Brigitte Bardot, a także koronowane głowy. 

1886 - W Woli Przemykowskiej pod Brzeskiem urodził się Jan Stańczyk, działacz społeczny i polityczny, członek Polskiej Partii Socjalistycznej, sekretarz generalny Centralnego Związku Górników w latach 1925-39, minister pracy w emigracyjnych rządach Władysława Sikorskiego i Stanisława Mikołajczyka. 

1890 - W Niepołomicach urodził się Walerian Czuma, żołnierz Legionów Polskich, dowódca oddziałów polskich na Syberii (1918-20), generał WP; bohaterski dowódca obrony Warszawy we wrześniu 1939 r. 

1898 - W Warszawie odsłonięty został pomnik Adama Mickiewicza. 

1909 - We Lwowie urodził się Adam Rapacki, ekonomista, dyplomata i polityk, w PRL-u wieloletni minister spraw zagranicznych, autor planu utworzenia w Europie Środkowej strefy bezatomowej. 

1912 - Urodził się kpt. Zdzisław Broński „Uskok”, następca mjr Hieronima Dekutowskiego „Zapory”, legendarny „Król Lubelszczyzny”, jeden z dowódców Polskiego Powstania Antykomunistycznego. 

1920 - W Pyzdrach urodziła się Ewa Petelska, scenarzystka i reżyserka, żona Czesława Petelskiego, z którym nakręciła m.in. „Ogniomistrza Kalenia" (1961), „Kopernika" (1973), „Kazimierza Wielkiego" (1976) i „Bołdyna" (1982). 

1922 - W teatrze „Reduta" w „Pastorałce" Leona Schillera zadebiutował na deskach teatralnych Aleksander Żabczyński. 

1923 - W Albertynie urodził się Mikołaj Kozakiewicz, socjolog, polityk, działacz ruchu ludowego, marszałek Sejmu X. kadencji. 

1926 - W Mońkach na Podlasiu urodziła się Maria Janion, historyczka literatury, krytyczka literacka, znawczyni polskiego i europejskiego romantyzmu, profesor Instytutu Badań Literackich PAN. 

1926 - We Lwowie zmarł Dawid Abrahamowicz, polityk konserwatywny, działacz społeczny, poseł do parlamentu wiedeńskiego, prezes Koła Polskiego w austriackiej Radzie Państwa, w latach 1907-09 minister do spraw Galicji. 

1926 - W Krasnymstawie urodził się Witold Pyrkosz, aktor, niezapomniany Pyzdra z „Janosika", Wichura z „Czterech pancernych i psa", Balcerek z serialu komediowego „Alternatywy 4", Duńczyk z „Vabank” i senior rodu Mostowiaków w „M jak miłość". 

1927 - W Wiśle spłonęła rezydencja prezydenta RP, modrzewiowy pałacyk myśliwski Fryderyka Habsburga. W miejscu spalonego pałacyku kilka lat później stanął nowy gmach, wg projektu Adolfa Szyszko-Bohusza. 

1936 - W Warszawie urodził się Bogdan Miś, matematyk, dziennikarz, popularyzator nauki. 

1943 - W Warszawie zmarł Stanisław Karpiński, ekonomista i polityk, minister skarbu w rządzie Ignacego Jana Paderewskiego, dyrektor Banku Polskiego. 

1943 - W Pruszkowie, w niejasnych okolicznościach, zmarł Michał Znicz, aktor, reżyser, wystąpił m.in. w filmach „Pani minister tańczy", „Kłamstwo Krystyny" i „Żołnierz królowej Madagaskaru"; w czasie II. wojny światowej przebywał przez pewien czas w warszawskim getcie. 

1944 – 89. Polaków zostało zamordowanych przez UPA w Ihrowicy na Podolu. 

1946 - W sowieckim więzieniu zmarł gen. Leopold Okulicki, ostatni Komendant Główny AK, skazany w moskiewskim procesie przywódców Polskiego Państwa Podziemnego; wg władz sowieckich przyczyną jego śmierci był paraliż i atak serca, część historyków twierdzi jednak, że równie prawdopodobne jest to, że gen. Okulicki zginął w wyniku egzekucji przeprowadzonej przez NKWD. 

1948 - W Warszawie aresztowany został przez UB por. Jan Rodowicz „Anoda" - żołnierz Szarych Szeregów, oficer AK, bohater akcji pod Arsenałem; w czasie Powstania Warszawskiego walczył w batalionie „Zośka"; zginął w niejasnych okolicznościach 7. stycznia 1949 r. w budynku Ministerstwa Bezpieczeństwa Publicznego podczas brutalnego śledztwa, miał 26 lat. 

1955 - Uniwersytet Poznański zmienił nazwę na Uniwersytet im. Adama Mickiewicza. 

1956 - Rada Ministrów przyjęła uchwałę o utworzeniu ZOMO - Zmotoryzowanych Odwodów Milicji Obywatelskiej. 

1957 - W Krakowie urodził się Piotr Kosiński, dziennikarz muzyczny, autor popularnej audycji radiowej „Noc Muzycznych Pejzaży", twórca wydawnictwa „Rock-Serwis”. 

1961 - W Lublinie urodził się Marcin Świetlicki, poeta, prozaik, wokalista zespołów „Świetliki” oraz „Czarne Ciasteczka”. 

1964 - W Warszawie urodziła się Anja Orthodox, wokalistka zespołu „Closterkeller”. 

1967 - W Krotoszynie urodził się Adam Wiedemann, poeta, prozaik, krytyk muzyczny i literacki. 

1974 - W Augustowie urodził się Adam Wysocki, kajakarz, czterokrotny olimpijczyk, dwukrotny mistrz świata i trzykrotny mistrz Europy. 

1975 - Premiera filmu telewizyjnego „Niespotykanie spokojny człowiek” w reżyserii Stanisława Barei. 

1979 - W Bukareszcie zmarł Stefan Norris, scenograf, autor dekoracji w ponad 100 polskich filmach zrealizowanych przed 1939 rokiem. W czasie II. wojny światowej internowany w Rumunii, pozostał w niej do końca życia, realizując szereg projektów teatralnych i filmowych i pełniąc także funkcję dyrektora artystycznego rumuńskiego Teatru Narodowego. 

1980 - Premiera pierwszego odcinka serialu telewizyjnego „Królowa Bona" w reżyserii Janusza Majewskiego, z Aleksandrą Śląską w roli tytułowej. 

1981 - Stan wojenny: Zakończenie strajku okupacyjnego w kopalni „Ziemowit". 

1984 - W Warszawie zmarł Kazimierz Krukowski, aktor, reżyser i konferansjer. 

1984 - Premiera 1. odcinka serialu kostiumowego „Rycerze i rabusie” w reżyserii Tadeusza Junaka. 

1992 - W Łodzi zmarł Wadim Berestowski, reżyser filmowy, autor m.in. „Dwóch brygad" (1950), „Tajemnicy dzikiego szybu" (1956) i szeregu filmów dla młodzieży. 

1993 - W Łodzi zmarł prof. Andrzej Nadolski, historyk wojskowości, archeolog. 

1997 - Premiera 1. odcinka serialu komediowego „13 posterunek” w reżyserii Macieja Ślesickiego. 

1998 – W Elektrowni Turów doszło do jednej z największych awarii w polskiej energetyce. Prawie całkowitemu zniszczeniu uległ blok energetyczny nr 5 o mocy 200 MW, uszkodzonych zostało wiele urządzeń sąsiednich jednostek wytwórczych, wyłączono większość generatorów, a w maszynowni wybuchł groźny pożar. 

1999 - W Warszawie samobójstwo popełnił Tomasz Beksiński, dziennikarz radiowy, tłumacz, syn malarza Zdzisława Beksińskiego.

2004 - W Londynie zmarła Elwira Seroczyńska, łyżwiarka, wicemistrzyni olimpijska ze Squaw Valley (1960), mistrzyni świata (1962). 

2006 - W Krakowie zmarł Tadeusz Chrzanowski, historyk sztuki, literat, publicysta „Tygodnika Powszechnego" i paryskiej „Kultury", wieloletni przewodniczący Społecznego Komitetu Zabytków Krakowa. 

2011 - W Warszawie zmarł Michał Sumiński, dziennikarz, autor telewizyjnego programu „Zwierzyniec", podróżnik, autor książek o tematyce żeglarskiej. 

2014 - W Warszawie zmarł Krzysztof Krauze, scenarzysta i reżyser, autor m.in. „Gier ulicznych" (1996), „Długu" (1999), „Mojego Nikifora" (2004). 

2021 – Zmarła Marzenna Schejbal, uczestniczka Powstania Warszawskiego, sanitariuszka i łączniczka w Batalionie „Łukasiński”, więźniarka obozu w Oberlangen, przewodnicząca Koła Byłych Żołnierzy AK w Londynie. 

źródło: PAP 

Dziękujemy, że przeczytałaś/eś nasz artykuł do końca.

Bądź na bieżąco! Obserwuj nas w Wiadomościach Google.