Polska 16 października – co wydarzyło się tego dnia

1325 - Kazimierz, syn króla Władysława Łokietka, poślubił księżniczkę litewską Aldonę Annę Giedyminównę. 

1384 - Na Wawelu odbyła się koronacja Jadwigi Andegaweńskiej na królową Polski. 

1667 - Po bitwie pod Podhajcami, w której hetman Jan Sobieski odpierał ataki armii kozacko-tatarskiej, podpisany został pokój pomiędzy Tatarami i Rzeczpospolitą. 

1672 - W obozie sułtańskim pod Buczaczem podpisany został polsko-turecki traktat, w którym Rzeczpospolita zrzekała się na rzecz Turcji Ukrainy (województw bracławskiego i kijowskiego) oraz Podola wraz z Kamieńcem, zobowiązała się również do płacenia sułtanowi rocznego haraczu w wysokości 22 tys. czerwonych złotych. 

1672 - Pod Gołębiem niedaleko Puław stronnicy króla Michała Korybuta Wiśniowieckiego zawiązali w jego obronie konfederację, występując przeciwko stronnictwu profrancuskiemu, dążącemu do jego detronizacji. 

1794 – Gen. Tomasz Wawrzecki przybył do Warszawy i został zaprzysiężony na najwyższego naczelnika insurekcji kościuszkowskiej w miejsce wziętego do rosyjskiej niewoli Tadeusza Kościuszki. 

1797 - W Zagościu urodził się Józef Łubieński, polityk, działacz gospodarczy w Królestwie Polskim, pisarz ekonomiczny i religijny. 

1813 - Pod Lipskiem rozpoczęła się tzw. bitwa narodów, w której wojska francuskie pod wodzą Napoleona Bonaparte, wspierane przez polski korpus księcia Józefa Poniatowskiego, poniosły klęskę w walce z wojskami koalicyjnymi Austrii, Prus, Rosji i Szwecji; bitwa zakończyła się 19. października. 

1820 - W Krakowie rozpoczęto usypywanie Kopca Kościuszki. 

1841 - We Wschowie urodził się Florian Stablewski, arcybiskup poznański i gnieźnieński, prymas Polski w latach 1891-1906. 

1862 - W Dąbrowie Tarnowskiej urodził się Jan Kanty Steczkowski, działacz Stronnictwa Prawicy Narodowej, minister skarbu i premier rządu utworzonego przez Radę Regencyjną (1918); po odzyskaniu niepodległości ponownie minister skarbu (1920-1921); dyrektor Polskiego Banku Krajowego, prezes Banku Gospodarstwa Krajowego. 

1878 - Zmarł Ignacy Jasiński, polski malarz, powstaniec styczniowy, zesłaniec. 

1882 - W Gidejkach na Wileńszczyźnie urodził się Ksawery Czernicki, kontradmirał, inżynier, w latach 1932-1939 szef służb Kierownictwa Marynarki Wojennej; w 1939 r. wywieziony do ZSRS, więziony w obozie w Kozielsku, zamordowany przez NKWD w 1940 r. w Katyniu. 

1886 - W Płońsku urodził się Dawid Ben Gurion, działacz syjonistyczny; w latach 1948-1953 i 1955-1963 premier i minister obrony Izraela. Uczestniczył w budowaniu instytucji państwowych, przewodniczył w kierowaniu licznych projektów na rzecz rozwoju kraju. 

1886 - W Warszawie urodziła się Lucyna Messal (Messalka), aktorka, śpiewaczka, tancerka. 

1888 - W Otyni niedaleko Stanisławowa urodził się Franciszek Wład, generał WP; w kampanii polskiej 1939 r. dowódca 14. Wielkopolskiej Dywizji Piechoty. Zmarł w wyniku ran odniesionych w bitwie nad Bzurą 18. września 1939 r. 

1889 – Fotograf i wynalazca Konrad Brandel uzyskał rosyjski patent na ręczny aparat do zdjęć migawkowych zwany fotorewolwerem. Znany on jest także z licznych fotografii Warszawy. 

1892 - W Stryju urodził się Józef Kustroń, żołnierz Legionów Polskich, generał WP; w czasie kampanii 1939 r. dowodził 21. Dywizją Piechoty Górskiej; zmarł 16. września 1939 r. w wyniku ran odniesionych w walce pod Oleszycami. 

1892 - W Modlnicy koło Krakowa urodził się Jan Karcz, pułkownik WP, w kampanii 1939 r. dowódca Mazowieckiej Brygady Kawalerii; członek konspiracyjnej Organizacji Orła Białego, a następnie ZWZ; więzień KL Auschwitz, jeden z przywódców tajnej organizacji obozowej; rozstrzelany przez Niemców w styczniu 1943 r. 

1895 - W Fuessen w Bawarii urodził się Max Koegel, nazistowski zbrodniarz, SS-Obersturmbannfuehrer, komendant obozów koncentracyjnych: Ravensbrueck (1940-1942), Majdanek (1942) i Flossenbuerg (1943-1945); po wojnie aresztowany, w 1946 r. popełnił samobójstwo w więziennej celi. 

1921 - W Krakowie urodził się Andrzej Munk, reżyser, scenarzysta, twórca filmów „Człowiek na torze”, „Eroica”, „Zezowate szczęście”, „Pasażerka”; część źródeł jako datę urodzin Andrzeja Munka podaje 16. października 1920 r. 

1927 - W Gdańsku urodził się Guenter Grass, niemiecki pisarz, a także rzeźbiarz i rysownik; autor m.in. powieści „Blaszany bębenek”, „Psie lata”, „Wróżby kumaka”; laureat literackiej Nagrody Nobla w 1999 r. 

1929 - Ustanowiony został pierwszy międzynarodowy rekord lotniczy dla Polski; w samolocie RWD-2 piloci Franciszek Żwirko i Antoni Kocjan wznieśli się na wysokość 4004 metrów, co było rekordem w klasie samolotów o masie do 280 kg. 

1935 - W Karczewicach koło Częstochowy urodził się Marian Jurczyk, działacz opozycji antykomunistycznej, w sierpniu 1980 r. kierował strajkiem w Stoczni Szczecińskiej i w regionie, jako przewodniczący Międzyzakładowego Komitetu Strajkowego; sygnatariusz szczecińskich Porozumień Sierpniowych; od 1981 r. przewodniczący Zarządu Regionu Pomorze Zachodnie i członek Komisji Krajowej NSZZ „S”; internowany w stanie wojennym, następnie w 1982 r. aresztowany, wyszedł na wolność w 1984 r. na mocy amnestii; w 1990 r. założył NSZZ „Solidarność '80”; senator RP (1997-2000); w latach 1998-2000 i 2002-2006 prezydent Szczecina. 

1937 - W Warszawie powstał Klub Demokratyczny, ugrupowanie opozycyjne wobec rządu, tworzone przez środowiska wywodzące się z sanacyjnej lewicy. 

1939 - Polska Partia Socjalistyczna przekształciła się w konspiracyjną organizację „Wolność-Równość-Niepodległość”. 

1939 - W Lesie Szpęgawskim pod Starogardem Gdańskim Niemcy rozstrzelali 47. polskich księży. 

1942 - Okupacyjne władze niemieckie powiesiły 50. więźniów Pawiaka w odwecie za przeprowadzoną przez oddziały AK akcję dywersyjną „Wieniec”, w czasie której uszkodzono tory w kilku punktach wokół Warszawy, paraliżując w ten sposób na wiele godzin zaopatrzenie niemieckiej armii walczącej na froncie wschodnim. 

1945 - Minister spraw zagranicznych Wincenty Rzymowski podpisał w imieniu Polski Kartę Narodów Zjednoczonych. 

1945 - W Poznaniu powstał chór chłopięco-męski im. ks. Wacława Gieburowskiego, pod dyrekcją Stefana Stuligrosza. 

1946 - W Norymberdze powieszeni zostali nazistowscy zbrodniarze III. Rzeszy skazani na karę śmierci przez Międzynarodowy Trybunał Wojskowy: Hans Frank - generalny gubernator w okupowanej Polsce; Wilhelm Frick - generał SS i SA, protektor Czech i Moraw; Alfred Jodl - szef sztabu w Naczelnym Dowództwie Wehrmachtu; Ernst Kaltenbrunner - szef Głównego Urzędu Bezpieczeństwa Rzeszy; Wilhelm Keitel - feldmarszałek Rzeszy, szef Naczelnego Dowództwa Wehrmachtu; Joachim von Ribbentrop - minister spraw zagranicznych; Alfred Rosenberg - ideolog partyjny NSDAP, minister Rzeszy ds. Terenów Wschodnich; Fritz Sauckel - generał SS i SA, organizator pracy przymusowej; Arthur Seyss-Inquart - komisarz Rzeszy w Holandii; Julius Streicher - wydawca „Der Stuermer”, współorganizator eksterminacji Żydów. 

1958 - Telewizja Polska nadała pierwszy spektakl „Kabaretu Starszych Panów”. 

1968 – IV. Zjazd ZHP jednogłośnie uchwalił apel do społeczeństwa, do władz Fromborka, do zuchów, harcerzy i instruktorów oraz przyjaciół i sympatyków harcerstwa w sprawie „Operacji 1001–Frombork”. 

1976 - Odsłonięto replikę zniszczonego w czasie II. wojny światowej Pomnika Grunwaldzkiego w Krakowie. 

1977 - Premiera serialu telewizyjnego „Polskie drogi” w reżyserii Janusza Morgensterna. 

1978 - W Rzymie kolegium kardynalskie wybrało metropolitę krakowskiego kard. Karola Wojtyłę na papieża Kościoła katolickiego. Przyjął on imię Jan Paweł II; beatyfikowany 1. maja 2011 r. i kanonizowany 27. kwietnia 2014 r. 

1978 - Wanda Rutkiewicz, jako trzecia kobieta na świecie i pierwsza Europejka, zdobyła Mont Everest. 

1978 - Premiera filmu „Hallo Szpicbródka, czyli ostatni występ króla kasiarzy”. 

1991- Zgodnie z umową pomiędzy RP i RFN powstała Fundacja „Polsko-Niemieckie Pojednanie”, działająca na rzecz ofiar represji niemieckich w czasie II. wojny światowej i polsko-niemieckiego dialogu. 

1992 - W Londynie zmarł Władysław Sheybal, aktor, reżyser. 

1998 - Premiera filmu „Zabić Sekala” w reżyserii Vladimira Michalka. 

2003 - Drewniane tablice z 21. postulatami Międzyzakładowego Komitetu Strajkowego, który przekształcił się w NSZZ „Solidarność”, zostały wpisane na światową listę dziedzictwa kulturowego UNESCO „Pamięć Świata”. 

2004 - W Warszawie zmarł prof. Tomasz Strzembosz, historyk; badacz dziejów Polski okresu II. wojny światowej; profesor Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego i Instytutu Studiów Politycznych PAN; w latach 1989-1993 przewodniczący Rady Naczelnej Związku Harcerstwa Rzeczypospolitej, następnie honorowy przewodniczący ZHR. 

2006 - Lider „Samoobrony” Andrzej Lepper został ponownie mianowany wicepremierem oraz ministrem rolnictwa i rozwoju wsi w rządzie premiera Jarosława Kaczyńskiego. 

2006 - Otwarto nowo wybudowany peron na stacji kolejowej Włoszczowa Północ. 

2007 - W Warszawie zmarł Jerzy Markuszewski, reżyser teatralny, twórca STS-u (Studenckiego Teatru Satyryków), scenarzysta, aktor. 

2021 – W Krakowie zmarł Jerzy Korczak, pisarz, prozaik i satyryk. Był autorem ponad dwudziestu tomów prozy – powieści, opowiadań i reportaży historycznych oraz tekstów publicystycznych, ogłaszanych na łamach prasy krajowej i emigracyjnej. 

źródło: PAP 

Dziękujemy, że przeczytałaś/eś nasz artykuł do końca.

Bądź na bieżąco! Obserwuj nas w Wiadomościach Google.