Polska 15 listopada – co wydarzyło się tego dnia

Dzisiaj imieniny obchodzą: Albert, Leopold oraz Alfons, Artur, Idalia, Józef, Leopoldyna, Przybygniew i Roger. 

Nietypowe święta: Święto Wojskowego Centrum Geograficznego, Dzień Uwięzionego Pisarza, Dzień Slipek. 

1520 - Wojna pruska: Krzyżacy po jednodniowym oblężeniu zdobyli Dobre Miasto i dokonali rzezi obrońców (oddziału zaciężnych czeskich i polskich) oraz warmińskich chłopów, którzy schronili się tam z dobytkiem. 

1620 - W Warszawie niezrównoważony psychicznie szlachcic Michał Piekarski zaatakował czekanem wychodzącego z kolegiaty św. Jana króla Zygmunta III. Wazę, który został lekko poraniony; zamachowca ujęto, poddano torturom i stracono publicznie. 

1702 - Rozpoczęła działalność Akademia Leopoldyńska, pierwszy uniwersytet we Wrocławiu i na Śląsku. 

1822 – Uruchomiono latarnię morską na Rozewiu. 

1852 - Urodził się Hugo Zapałowicz, przyrodnik i podróżnik. 

1858 - Otwarto dworzec Rzeszów Główny. 

1861 - W Stebniku koło Drohobycza urodził się Juliusz Leo, prawnik, poseł do galicyjskiego Sejmu Krajowego i austriackiej Rady Państwa; prezydent Krakowa (1904-1918), twórca tzw. Wielkiego Krakowa; pierwszy prezes Naczelnego Komitetu Narodowego (1914). 

1872 - W Wilnie urodził się Kazimierz Porębski, wiceadmirał, pierwszy dowódca Marynarki Wojennej RP w okresie międzywojennym. 

1876 - W Krakowie urodził się Stanisław Kutrzeba, historyk prawa, profesor, rektor Uniwersytetu Jagiellońskiego. 

1877 - W Zamościu urodził się Leopold Skulski, inżynier chemik, inicjator utworzenia Narodowego Zjednoczenia Ludowego, premier RP w latach 1919-1920, minister spraw wewnętrznych (1920-1921), działacz OZN; jesienią 1939 r. aresztowany przez NKWD, zmarł lub został zamordowany w nieznanych bliżej okolicznościach. 

1880 - W Wilnie urodził się Wacław Makowski, prawnik, minister sprawiedliwości w kilku rządach II. RP, poseł na Sejm z listy BBWR (1928-1935); od 1931 r. wicemarszałek Sejmu; w latach 1935-1938 wicemarszałek Senatu; od 1938 r. pełnił funkcję marszałka Sejmu; 2. września 1939 r. przewodniczył ostatnim obradom Sejmu II. RP. 

1895 - W Warszawie urodził się Antoni Słonimski, poeta, felietonista, satyryk, krytyk teatralny i filmowy; współtwórca grupy poetyckiej „Skamander”, autor słynnych „Kronik Tygodniowych” publikowanych w przedwojennych „Wiadomościach literackich”; prezes Związku Literatów Polskich (1956-1959). 

1896 - W Borszczowie na Podolu urodził się Bronisław Duch, generał WP, dowódca 1. Dywizji Grenadierów we Francji (1940) i 3. Dywizji Strzelców Karpackich (1943-1946). 

1901 - Urodził się Stanisław Szpinalski, pianista i pedagog, laureat I. Międzynarodowego Konkursu Pianistycznego im. Fryderyka Chopina w 1927 roku. 

1902 - Uruchomiono Kolej Warszawsko-Kaliską; linia była szerokotorowa (1535 mm), a jej długość wynosiła 252 km. 

1905 - W Nakwaszy w okolicy Brodów urodził się Leopold Buczkowski, pisarz, malarz, grafik; autor powieści „Czarny potok”. 

1907 – Uruchomiono elektrownię wodną na rzece Wadąg w Olsztynie. 

1907 - W Wadowicach zmarł Rafał Kalinowski, ksiądz, uczestnik Powstania Styczniowego, zesłany na Syberię; po powrocie z zesłania wstąpił do zakonu karmelitów bosych; kanonizowany w 1991 r. 

1909 - Urodził się Wiesław Stanisławski, taternik, zdobywca wielu trudnych ścian tatrzańskich, autor wspomnień. 

1910 - Zmarł Stanisław Kostanecki, jeden z najwybitniejszych polskich chemików-organików, twórca chemii flawonów. 

1915 - Władze niemieckie wydały zgodę na otwarcie w Warszawie polskich uczelni: uniwersytetu i politechniki. 

1916 - W Vevey w Szwajcarii zmarł Henryk Sienkiewicz, pisarz, laureat literackiej Nagrody Nobla w 1905 r., autor m.in. „Trylogii”, „Quo vadis” oraz „W pustyni i w puszczy”. 

1918 - Papież Benedykt XV. skierował orędzie do Polaków z okazji odzyskania przez nich niepodległości. 

1920 - W Genewie rozpoczęło się pierwsze posiedzenie Ligi Narodów. 

1920 - Proklamowano utworzenie Wolnego Miasta Gdańska. 

1922 - W Warszawie urodził się Wojciech Fangor, malarz, grafik, plakacista, rzeźbiarz. 

1925 - W Sulejówku oficerowie zorganizowali manifestację poparcia dla marszałka Józefa Piłsudskiego. 

1942 - Działający w warszawskim getcie konspiracyjny zespół badawczo-dokumentacyjny Oneg Szabat, powstały z inicjatywy Emanuela Ringelbluma, przygotował dla rządu RP w Londynie oraz rządów państw sprzymierzonych raport pod nazwą „Likwidacja żydowskiej Warszawy”. Raport ten wywieziony został na Zachód przez Jana Karskiego - emisariusza Polskiego Państwa Podziemnego. 

1943 - Heinrich Himmler wydał postanowienie, że Cyganie i „częściowi Cyganie” mają być traktowani tak samo jak Żydzi. 

1947 - Syryjski niedźwiedź brunatny Wojtek, który adoptowany przez żołnierzy 22. Kompanii Zaopatrywania Artylerii w 2. Korpusie Polskim dowodzonym przez gen. broni Władysława Andersa przeszedł szlak bojowy z Iranu do Włoch, został przekazany do ogrodu zoologicznego w Edynburgu. 

1950 - Utworzono Ośrodek Pracy Więźniów w Piechcinie. 

1954 - W Białogardzie urodził się Aleksander Kwaśniewski, członek PZPR (1977-1990), redaktor naczelny „Itd” i „Sztandaru Młodych”; minister ds. młodzieży (1985-1987); współtwórca Okrągłego Stołu; przewodniczący Rady Naczelnej SdRP (1990-1995), poseł i przewodniczący klubu parlamentarnego SLD (1991-1995), przewodniczący komisji konstytucyjnej Zgromadzenia Narodowego (1993-1995); prezydent RP w latach 1995-2005. 

1955 – Zwodowano pierwszy w PRL dziesięciotysięcznik MS „Marceli Nowotko”. 

1956 - Początek wizyty I. sekretarza KC PZPR Władysława Gomułki w Moskwie, w czasie, której ustalono m.in. status wojsk sowieckich stacjonujących w Polsce oraz zasady repatriacji Polaków z ZSRS. 

1957 - W Krakowie zmarł Andrzej Bursa, poeta, prozaik, dramaturg i dziennikarz. 

1962 - W Warszawie oddano do użytku odbudowaną po II. wojnie światowej zachodnią Halę Mirowską. 

1966 - Międzynarodowa Federacja Kynologiczna zarejestrowała ogara polskiego – rasę zrekonstruowaną przez Piotra Kartawika - jedną z pięciu ras psów, które są dziełem polskich hodowców. 

1967 - W Warszawie urodził się Grzegorz Damięcki, aktor Teatru Ateneum; wystąpił m.in. w filmach „Jasminum”, „Pornografia”. 

1972 - W Berlinie Zachodnim zmarł Arnold Słucki, poeta. 

1973 - W Warszawie urodził się Robert Sycz, wioślarz, mistrz olimpijski z Sydney (2000) i Aten (2004); dwukrotny mistrz świata. 

1976 - Zmarł Tadeusz Kaźmierski, aktor, spiker radiowy, lektor „Fali 56” oraz audycji „Z kraju i ze świata”, brał udział w słuchowiskach, przez wiele lat kierownik i dyrektor Teatru Powszechnego w Warszawie. 

1980 - W Krakowie odbyła się prapremiera spektaklu Tadeusza Kantora „Wielopole, Wielopole”. 

1982 - Zmarł Franciszek Fenikowski, poeta, reportażysta. 

1985 - Milicja Obywatelska – na rozkaz ministra spraw wewnętrznych gen. Czesława Kiszczaka - rozpoczęła akcję „Hiacynt”, polegającą na zbieraniu informacji na temat osób o orientacji homoseksualnej; uzyskane materiały miały służyć do szantażowania homoseksualistów i zmuszania ich do współpracy z SB; zarejestrowano ok. 11 tys. akt. 

1986 - W Paryżu zmarł Aleksander Tansman, polski kompozytor i pianista pochodzenia żydowskiego, współtwórca neoklasycyzmu w światowej muzyce; urodzony w 1897 r. w Łodzi, w 1920 r. przeniósł się na stałe do Paryża. 

1989 - Lech Wałęsa, jako trzeci w historii niepełniący funkcji głowy państwa bądź szefa rządu cudzoziemiec (po markizie Marie Jospephie de La Fayette i Winstonie Churchillu) wygłosił przemówienie do połączonych izb Kongresu Stanów Zjednoczonych. Tłumaczem był Jacek Kalabiński. 

1991 - Zmarła Marta Mirska - właściwie Alicja Nowak-Rejnigier - piosenkarka. Największą popularnością cieszyła się w latach 40. i 50. XX wieku, przez wiele lat współpracowała z Polskim Radiem. 

1998 - Weszła w życie ustawa umożliwiająca zawieranie tzw. ślubów konkordatowych. 

2002 - Zmarł Roman Waschko, publicysta i krytyk muzyczny, autor książek i artykułów, prezenter radiowy, konferansjer. 

2008 - Zmarł Janusz Christa, rysownik, twórca komiksów „Kajko i Kokosz”. 

2010 - W Polsce weszła w życie nowelizacja ustawy antynikotynowej, dotycząca całkowitego zakazu palenia tytoniu m.in. w zakładach opieki zdrowotnej, szkołach, na dworcach, w publicznych obiektach kultury, w ogólnodostępnych miejscach przeznaczonych do wypoczynku i zabawy dzieci, na przystankach komunikacji miejskiej oraz w środkach publicznego transportu oraz obiektach sportowych. 

2014 - W Kielcach zmarł Henryk Jachimowski, dramaturg, prozaik, poeta. 

2019 – Został zaprzysiężony drugi rząd premiera Mateusza Morawieckiego, który został wyłoniony po wyborach parlamentarnych w październiku 2019 r. 

2022 – Rakieta przeciwlotnicza S-300, wystrzelona przez Ukrainę w czasie zmasowanego ataku Rosji na obiekty cywilne w Ukrainie wskutek awarii uderzyła w suszarnię zboża we wsi Przewodów na Podkarpaciu, w wyniku czego śmierć poniosły dwie osoby. 

Źródło: PAP 

Dziękujemy, że przeczytałaś/eś nasz artykuł do końca.

Bądź na bieżąco! Obserwuj nas w Wiadomościach Google.