Polska 14 sierpnia – co wydarzyło się tego dnia

1018 - Książę Bolesław Chrobry i jego zięć, książę turowski Świętopełk, uroczyście wjechali do Kijowa. 

1359 - Odnowiono przywileje miejskie Ornety na prawie chełmińskim. Miasto otrzymało ratusz. 

1385 - W Krewie podpisana została unia polsko-litewska. 

1409 – W Korczynie król Władysław Jagiełło otrzymał pismo z wypowiedzeniem wojny przez zakon krzyżacki. 

1594 - Biskup włocławski Hieronim Rozdrażewski konsekrował bazylikę archikatedralną w Gdańsku-Oliwie. 

1608 - Mieszkający w Neapolu 71-letni misjonarz Giulio Mancinelli z zakonu jezuitów miał objawienie Matki Bożej, która poleciła mu, aby nazwał ją „Królową Polski”. 

1837 - W Tiemnoleskoje na Kaukazie urodził się Bolesław Leszczyński, aktor. 

1867 - W Warszawie urodził się Artur Oppman, pseudonim „Or-Ot”, poeta, publicysta, pułkownik WP. 

1877 - W Lublinie urodził się Aleksander Zelwerowicz, aktor, reżyser teatralny, pedagog; związany przez wiele lat z Teatrem Polskim w Warszawie; zagrał m.in. w filmach „Rok 1863”, „Księżna Łowicka”, „Serce matki”; dyrektor teatrów w Łodzi, Warszawie i w Wilnie. 

1907 - W Warszawie urodził się Feliks Topolski, malarz, rysownik, karykaturzysta. 

1914 - Odezwa głównodowodzącego wojskami rosyjskimi wielkiego księcia Mikołaja Mikołajewicza do Polaków, wzywająca do wspólnej walki i obiecująca zjednoczenie polskich ziem pod berłem Romanowów, autonomię oraz swobody religijne. 

1919 - Wybuchł strajk 140. tys. polskich robotników na Górnym Śląsku, poprzedzający wybuch zbrojnego powstania. 

1920 - Bitwa Warszawska: 5. Armia gen. Władysława Sikorskiego rozpoczęła działania zaczepne znad Wkry. 

1920 - Bitwa Warszawska: W walkach pod Ossowem zginął ks. Ignacy Skorupka, kapelan Wojska Polskiego; jego śmierć stała się symbolem bohaterstwa i poświęcenia za ojczyznę. 

1921 - W Saratowie urodził się Jan Białostocki, historyk sztuki. 

1921 - W Lublinie urodziła się Julia Hartwig, poetka, eseistka, tłumaczka. 

1927 - Odbył się Wyścig Tatrzański (oficjalnie: Automobilowy Rajd Tatrzański), pierwszy w historii polskiego automobilizmu samochodowo-motocyklowy wyścig górski. 

1930 - W Warszawie urodził się Paweł Komorowski, reżyser, twórca seriali „Przygody pana Michała”, „Syzyfowe prace”, a także filmu „Oko proroka”. 

1932 – W Los Angeles zakończyły się X. Letnie Igrzyska Olimpijskie. Polacy zdobyli na nich 7 medali – 2 złote [Janusz Kusociński – bieg na 10 000 m, Stanisława Walasiewicz – bieg na 100 m] 1 srebrny i 4 brązowe. 

1938 - W Wilanowie urodziła się Beata Tyszkiewicz, jedna z najpopularniejszych polskich aktorek filmowych i telewizyjnych; do jej najsłynniejszych ról należą: rola Izabeli Łęckiej w „Lalce”, Donny Rebeki Uzedy w „Rękopisie znalezionym w Saragossie” oraz Marii Walewskiej w „Marysi i Napoleonie”. Kontakt poufny SB ps. „Ela". 

1940 - Niemcy wysłali do KL Auschwitz pierwszy transport więźniów z Warszawy. Było w nim 513. więźniów z Pawiaka oraz 1153 schwytanych w łapankach ulicznych. 

1941 - W niemieckim obozie Auschwitz zamordowany został o. Maksymilian Maria Kolbe, franciszkanin, misjonarz, założyciel klasztorów w Niepokalanowie i Nagasaki; kanonizowany w 1982 r. przez papieża Jana Pawła II. 

1941 - Polsko-sowiecki układ wojskowy o utworzeniu Armii Polskiej w ZSRS; jej dowódcą został gen. Władysław Anders. 

1941 - W sowieckim więzieniu w Charkowie zmarł prof. Stanisław Głąbiński, prawnik, ekonomista, jeden z przywódców Narodowej Demokracji. 

1943 – Oddział UPA zamordował ponad 30. Polaków w Stanisławowie w powiecie włodzimierskim. 

1944 - Powstanie Warszawskie: W czasie walk o Uniwersytet Warszawski powstańcy zdobyli transporter opancerzony z Dywizji SS „Wiking”, nazywany „Jasiem” oraz „Szarym Wilkiem”. 

1944 – Nad Puszczą Niepołomicką, po dokonaniu zrzutu pomocy dla powstańców, został zaatakowany przez niemieckie myśliwce ciężki bombowiec „Consolidated B-24 Liberator” z 7-osobową polską załogą, która poniosła śmierć opuszczając płonący samolot na spadochronach ze zbyt niskiej wysokości. 

1948 - W Londynie zakończyły się XIV. Igrzyska Olimpijskie; Polacy zdobyli na nich jeden brązowy medal [Aleksy Antkiewicz – boks, waga piórkowa]. 

1961 - W Wojcieszowie urodził się Maciej Maleńczuk, wokalista i gitarzysta rockowy, poeta. 

1972 – Wydział ds. Wyznań napisał do Wydziału Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej przy Prezydium WRN w Olsztynie, że nie wnosi zastrzeżeń w sprawie zamknięcia i likwidacji cmentarza położonego we Fromborku przy ul. Sanatoryjnej, stanowiącego własność diecezji warmińskiej. 

1980 - Początek strajku w Stoczni Gdańskiej; w kilku wydziałach Stoczni Gdańskiej pracownicy przerwali pracę; bezpośrednim powodem protestu było żądanie przywrócenia Anny Walentynowicz do pracy; powstał Komitet Strajkowy. 

1981 - Na Krymie sekretarz generalny KC KPZR Leonid Breżniew spotkał się z gen. Wojciechem Jaruzelskim i Stanisławem Kanią. 

1982 - Stan wojenny: W Kwidzynie milicja i straż więzienna przeprowadziły wyjątkowo brutalną pacyfikację obozu internowania dla działaczy „Solidarności”; w jej wyniku pobito ponad 80. internowanych, blisko połowa z nich doznała ciężkich obrażeń. 

1984 - W Londynie zmarła Loda Niemirzanka, tancerka, popularna polska aktorka lat 30., zagrała m.in. w filmach „Ada! To nie wypada!”, „Moi rodzice rozwodzą się”; w czasie II. wojny światowej w AK. 

1989 - W Warszawie zmarł Alfons Karny, rzeźbiarz. 

1991 - Na wieżach archikatedry św. Jana Chrzciciela we Wrocławiu umieszczono dwa 17-tonowe hełmy. 

1995 - W Warszawie na placu Piłsudskiego, naprzeciwko Grobu Nieznanego Żołnierza, odsłonięto pomnik marszałka Józefa Piłsudskiego. 

1998 – W Warszawie odsłonięto pomnik Czynu Zbrojnego Polonii Amerykańskiej, który upamiętnia Polaków z USA walczących o niepodległość Polski. 

2001 – Założono Wyższą Szkołę Kultury Społecznej i Medialnej w Toruniu. 

2004 - W Krakowie zmarł Czesław Miłosz, poeta, prozaik, eseista, tłumacz, profesor Uniwersytetu Kalifornijskiego w Berkeley; autor zbioru wierszy „Trzy zimy”, „Ocalenie”, „Miasto bez imienia”, „Gdzie wschodzi słońce i kędy zapada”, „Dalsze okolice”, „Na brzegu rzeki”, „To”, „Druga przestrzeń” oraz tomu miniatur „Piesek przydrożny”; esejów „Zniewolony umysł”, „Rodzinna Europa”, „Widzenia nad Zatoką San Francisco”, powieści „Dolina Issy”, a także poematów „Traktat moralny”, „Traktat poetycki” i „Traktat teologiczny”; laureat Literackiej Nagrody Nobla w 1980 r. 

2007 – W Afganistanie zginął pierwszy polski żołnierz sił stabilizacyjnych ppr. Łukasz Kurowski. 

2008 - Polska i USA parafowały umowę w sprawie zbudowania w Polsce elementów amerykańskiej tarczy antyrakietowej. 

2009 - W Krakowie zmarł Jerzy Krasuski, historyk, znawca dziejów Niemiec i stosunków polsko-niemieckich. 

2011 - Otwarto stadion PGE „Arena” Gdańsk. 

2020 – W Krakowie zmarła Ewa Demarczyk, jedna z najwybitniejszych polskich wokalistek. Popularność przyniosły jej utwory takie jak m.in. „Karuzela z Madonnami”, „Rebeka” i „Grande Valse Brillante”. Demarczyk była gwiazdą krakowskiego kabaretu „Piwnica pod Baranami”. Od 1985 r. do 2000 r. prowadziła w Krakowie Teatr Muzyki i Poezji, nazywany Teatrem Ewy Demarczyk. 

2022 – Zmarł Stefan Gierowski, jeden z najwybitniejszych polskich malarzy abstrakcjonistów, był nazywany „klasykiem polskiej nowoczesności”. Był laureatem wielu prestiżowych nagród, m.in. Nagrody im. Jana Cybisa (1980) i Nagrody Komitetu Kultury Niezależnej Solidarność (1989). 

źródło: PAP