Polska 11 listopada – co wydarzyło się tego dnia

Dzisiaj imieniny obchodzą: Anastazja, Marcin oraz Alicja, Bartłomiej, Jan, Jozafat, Maciej, Maryna, Menas, Pafnucy, Prot, Sobieżyr, Spycisław i Teodor. 

Nietypowe święta: Światowy Dzień Sierot, Japoński Dzień Singli, Dzień Służby Cywilnej, Święto Orderu Virtuti Militari 

1357 – Kętrzyn otrzymał prawa miejskie. 

1386 – Prawa miejskie otrzymał Nasielsk. 

1454 - W Nieszawie Kazimierz IV. Jagiellończyk wydał przywileje dla szlachty stanowiące m.in. o tym, że król bez zgody sejmików ziemskich nie będzie mógł ustanawiać nowych praw, zwoływać pospolitego ruszenia i nakładać podatków nadzwyczajnych. 

1512 - W Bieczu urodził się Marcin Kromer, biskup warmiński, dyplomata, historyk, pisarz, jeden z przywódców polskiej kontrreformacji. 

1513 - W Przemyślu urodził się Stanisław Orzechowski, katolicki duchowny, pisarz polityczny i religijny; obrońca wolności szlacheckich, autor dzieł „Rozmowa albo Dyjalog około egzekucjej Polskiej Korony”, „Quincunx, to jest wzór Korony Polskiej” oraz wzywających do antytureckiej krucjaty „Turcyków”. 

1673 - Pod Chocimiem wojska polskie pod dowództwem hetmana wielkiego koronnego Jana Sobieskiego pokonały armię turecką Husejna Paszy. 

1774 - W Wale koło Nowego Miasta nad Pilicą urodził się Marcin Dunin, arcybiskup poznański i gnieźnieński, prymas Polski w latach 1831-1842. 

1837 - W Ottyniowicach na Podolu urodził się Artur Grottger, rysownik, malarz, autor prac poświęconych m.in. powstaniu styczniowemu. 

1849 – Urodził się Alfred Sokołowski, lekarz internista, jeden z pionierów sanatoryjnego leczenia gruźlicy w Polsce. 

1863 - Powstanie styczniowe: Na Placu Teatralnym w Warszawie Rosjanie przeprowadzili egzekucje czeladnika garbarskiego Antoniego Amnera i czeladnika ślusarskiego Józefa Dąbrowskiego, skazanych za zamach na carskiego generała Fiodora Fiodorowicza Trepowa. 

1880 - Urodził się Stanisław Zieliński, historyk, działacz niepodległościowy i publicysta, członek Ligi Morskiej i Kolonialnej. 

1882 – Oddano do użytku odcinek linii kolejowej nr 207 Chełmża-Grudziądz. 

1884 – Otwarto Cmentarz Bródnowski w Warszawie. 

1896 - W Kosinie pod Łańcutem urodził się Leopold Lis-Kula, żołnierz Legionów Polskich, komendant naczelny POW III na Ukrainie, uczestnik walk polsko-ukraińskich (1918-1918); śmiertelnie ranny w bitwie pod Torczynem, zmarł 7. marca 1919 r. 

1904 - Urodził się Andrzej Bogucki, aktor filmowy i teatralny, śpiewak operetkowy, piosenkarz. 

1912 – W Brukseli zmarł Józef Wieniawski, pianista i kompozytor. Początkowo występował z bratem Henrykiem, później samodzielnie, także jako dyrygent. 

1912 - W Brześciu nad Bugiem urodziła się Nina Andrycz, aktorka teatralna, filmowa i telewizyjna, nazywana „wielką damą polskiego teatru”, autorka tomików poezji i powieści. 

1914 – I. wojna światowa: początek bitwy pod Łodzią. 

1916 – Ciechocinek otrzymał prawa miejskie. 

1918 - W Rethondes koło Compiegne podpisano zawieszenie broni pomiędzy aliantami a Niemcami kończące I. wojnę światową. 

1918 - Rada Regencyjna przekazała naczelne dowództwo wojsk polskich Józefowi Piłsudskiemu; w 1937 r. Sejm RP ustanowił w dniu 11. listopada państwowe obchody Święta Niepodległości. 

1920 - Przy okazji obchodów święta niepodległości marszałek Polski Józef Piłsudski odznaczył miasto Lwów Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari. 

1924 - W Rydze urodził się Andrzej Łapicki, aktor, reżyser teatralny, wieloletni wykładowca warszawskiej PWST i jej rektor (1981-1987 i 1994-1996); prezes ZASP (1989-1996); dyrektor Teatru Polskiego w Warszawie (1996-1998); wystąpił m.in. w filmach „Salto” i „Jak daleko stąd, jak blisko” Tadeusza Konwickiego oraz „Weselu” reżyserowanym przez Andrzeja Wajdę. 

1930 - Urodził się Tadeusz Nowak, poeta i prozaik, uważany za jednego z najwybitniejszych pisarzy tzw. nurtu chłopskiego w powojennej literaturze. 

1930 - Urodził się Marcin Łyskanowski, pisarz i historyk medycyny. 

1932 - W Warszawie na pl. Unii Lubelskiej odsłonięto pomnik Lotnika. 

1933 - W Czechowicach-Dziedzicach urodził się Stanisław Janicki, krytyk filmowy, historyk kina, reżyser filmów dokumentalnych. 

1933 - Zmarł Jan Lemański, poeta, satyryk i bajkopisarz okresu Młodej Polski. 

1934 - Urodził się Tadeusz Chabrowski, filozof i poeta. 

1934 - W Młocinach koło Warszawy urodziła się Elżbieta Krzesińska, lekkoatletka, dwukrotna medalistka olimpijska w skoku w dal: złoto na igrzyskach w Melbourne (1956) i srebro w Rzymie (1960); rekordzistka świata. 

1936 - Dekretem prezydenta Ignacego Mościckiego Edward Śmigły-Rydz mianowany został marszałkiem Polski. 

1937 - Odbyły się pierwsze obchody Święta Niepodległości jako ustawowego święta państwowego. 

1937 - 4 osoby zginęły, a 8 zostało rannych w katastrofie lecącego z Krakowa do Warszawy samolotu pasażerskiego PLL LOT „Lockheed L-10 Electra” pod Piasecznem. 

1939 - W lasach piaśnickich koło Wejherowa Niemcy zamordowali strzałem w tył głowy 314 osób, w tym 120. zakładników z Gdyni, 34. duchownych z powiatu morskiego, grupę cywilnych obrońców Gdyni, członków zgromadzeń zakonnych (w tym siostrę Alicję Jadwigę Kotowską, przełożoną Zgromadzenia Sióstr Zmartwychwstanek w Wejherowie i 9. jezuitów z Gdyni) oraz kupców, rzemieślników, nauczycieli, lekarzy, sędziów i urzędników z powiatu morskiego. 

1939 - W lesie koło Zielonki pod Warszawą, w odwecie za rozwieszanie przez harcerzy z okazji Święta Niepodległości plakatów z tekstem „Roty” Marii Konopnickiej, Niemcy rozstrzelali 6. z nich oraz 3, przypadkowych mieszkańców miasteczka. 

1939 - Na terenie byłej żwirowni w Paterku Niemcy rozstrzelali większość z ponad 100. osób aresztowanych poprzedniej nocy podczas wielkiej „akcji oczyszczającej” w Nakle nad Notecią. 

1941 - W pierwszej egzekucji przed Ścianą Straceń w KL Auschwitz Niemcy rozstrzelali 151. polskich więźniów; ogółem w tym miejscu rozstrzelano co najmniej kilka tysięcy osób, głównie Polaków. 

1943 - Witold Pilecki został awansowany do stopnia rotmistrza. 

1945 - Ukazał się pierwszy numer „Tygodnika Warszawskiego”, społeczno-kulturalnego pisma katolickiego. 

1949 - W czasie III. plenum KC PZPR z KC usunięci zostali: Władysław Gomułka, Zenon Kliszko i Marian Spychalski. Jako powód podano „odchylenie prawicowo-nacjonalistyczne”. 

1952 - Władze bezpieczeństwa aresztowały gen. Wacława Komara, działacza komunistycznego, dowódcę Batalionu im. Jarosława Dąbrowskiego w czasie wojny domowej w Hiszpanii, od 1946 r. nadzorującego wszystkie służby polskiego wywiadu. 

1953 - W Dudach Puszczańskich w powiecie ostrołęckim w walce z kilkuset funkcjonariuszami UB, KBW i MO zginęło trzech członków Narodowego Zjednoczenia Wojskowego: Aleksander Góralczyk „Topór”, Stanisław Grajek „Mazur” i Władysław Sadłowski „Twardy”. 

1957 - Sąd Wojewódzki w Warszawie ogłosił wyroki w sprawie funkcjonariuszy Ministerstwa Bezpieczeństwa Publicznego odpowiedzialnych za zbrodnie stalinowskie; były wiceminister Roman Romkowski skazany został na 15 lat więzienia, dyrektor Departamentu Śledczego Józef Różański na 14 lat, a dyrektor X. Departamentu Anatol Fejgin na 12 lat. 

1957 - Premiera filmu „Kapelusz Pana Anatola” w reżyserii Jana Rybkowskiego. 

1968 - W Warszawie rozpoczął obrady V. Zjazd PZPR, wśród gości byli Leonid Breżniew, Walter Ulbricht i Todor Żiwkow. 

1978 - Zmarła Helena Boguszewska, pisarka, współzałożycielka grupy literackiej „Przedmieście”. 

1981 - Zmarł Jerzy Kornacki, prozaik, w latach 30. redaktor tygodnika „Epoka”. 

1988 - W Warszawie zmarł Jan Himilsbach, kamieniarz, prozaik, autor scenariuszy filmowych i aktor. Napisał opowiadania: „Monidło”, „Przepychanka”, „Łzy sołtysa”. Znany także z niepowtarzalnych kreacji w filmach „Rejs” i „Wniebowzięci”. 

1988 - W wielu miastach Polski odbyły się niezależne obchody 70. rocznicy odzyskania niepodległości; w Gdańsku, Katowicach i Poznaniu oddziały ZOMO brutalnie zaatakowały uczestników niepodległościowych demonstracji. 

1992 - Zmarł Stanisław Hartman, matematyk, współtwórca wrocławskiej szkoły matematycznej, profesor Uniwersytetu Wrocławskiego, w latach 70. współpracownik Komitetu Obrony Robotników. 

1997 - Sejm udzielił wotum zaufania rządowi Jerzego Buzka. 

1998 - W katastrofie samolotu szkolnego PZL „TS-11 Iskra” pod Otwockiem zginęli piloci mjr Tomasz Pajórek i mjr Mariusz Oliwa, którzy wykonywali lotnicze rozpoznanie pogody przed defiladą z okazji Narodowego Święta Niepodległości. 

2002 - Zmarł Andrzej Szwalbe, twórca i wieloletni dyrektor Filharmonii Pomorskiej, organizator życia muzycznego w Bydgoszczy. 

2011 - Doszło do zamieszek ulicznych, spowodowanych próbami zablokowania manifestacji, podczas Marszu Niepodległości w Warszawie. 

2013 - Wybuchły zamieszki uliczne podczas Marszu Niepodległości w Warszawie i podpalenia „Tęczy” na warszawskim Placu Zbawiciela oraz budki przy ambasadzie Rosji. 

2018 – W całej Polsce i wśród Polaków poza granicami kraju odbyły się obchody setnej rocznicy odzyskania niepodległości. W Warszawie odsłonięto pomnik premiera, jednego z ojców niepodległości, Ignacego Daszyńskiego. 

2019 – W Lublinie zmarł Norbert Wojciechowski, działacz opozycji antykomunistycznej, przywódca regionalnego komitetu strajkowego na Lubelszczyźnie, powołanego po wprowadzeniu stanu wojennego. 

2022 - W Gliwicach zmarł Mikołaj Pac Pomarnacki, szpadzista i florecista, olimpijczyk z Tokio, fechtmistrz, uczestnik poznańskiego czerwca 1956 r., oskarżony w procesie dziesięciu o „wystąpienia antypaństwowe”. 

Źródło: PAP 

Dziękujemy, że przeczytałaś/eś nasz artykuł do końca.

Bądź na bieżąco! Obserwuj nas w Wiadomościach Google.